«هلیا»، یوزپلنگ ماده توران، پس از ماهها جابهجایی به همراه پنج تولهاش در محدوده توران و میاندشت، حالا وارد مرحله تازهای شده است؛ آنطور که معاون محیطزیست طبیعی و تنوعزیستی سازمان حفاظت محیطزیست، گفته دو توله از مادر جدا شده و مستقل شدهاند و هلیا همچنان با سه توله دیگر در این محدوده در رفتوآمد است.
ماجرای هلیا از زمانی مورد توجه قرار گرفت که این یوز ماده به همراه پنج تولهاش در محدوده میاندشت مشاهده شد. در ادامه، هلیا تولههایش را در نقاط مختلف زیستگاه جابهجا کرد.حدود یک ماه پیش، دو توله در میاندشت از هلیا جدا شدند و در منطقه باقی ماندند. نگرانی اصلی این بود که آیا این دو توله توانایی ادامه زندگی بدون مادر را دارند یا نه؟ اما مشاهدات جدید نشان میدهد آنها اکنون وضعیت جسمی خوبی دارند، رشد کافی کردهاند و مستقل شدهاند.
در همین مدت، هلیا نیز مسیر خود را ادامه داده است. این یوز ماده حدود یک ماه پیش به نزدیکی جاده عباسآباد ـ میامی آمد و پس از آن دوباره به سمت شمال حرکت کرد. هلیا از حفاظتگاه مشارکتی «یوزکنام» در میاندشت نیز عبور کرد و به مسیر خود ادامه داد.
آخرین مشاهده از هلیا به هفته گذشته بازمیگردد؛ زمانی که این یوز ماده به همراه سه توله دیگر دیده شد.
این جابهجاییها در حالی رخ میدهد که یوزپلنگها برای یافتن طعمه و قلمرو مناسب به عرصههای وسیع و بههمپیوسته نیاز دارند و مسیر میان توران و میاندشت نیز یکی از کریدورهای مهم حرکتی این گونه به شمار میرود.
هلیا تولههایش را برای زندگی مستقل آماده میکند
باقر نظامی – مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی – درباره وضعیت «هلیا» و تولههایش به ایسنا میگوید: آخرین مشاهدات رفتاری نشان میدهد که هلیا سعی میکند تولههایش را در نقاط مختلف رها کند تا این تولهها که برادر و خواهر هستند، با یکدیگر برخورد نداشته باشند.
وی میافزاید: به همین دلیل، یکی از احتمالات این است که این حیوان، تولهها را به نقاط مختلف میبرد و در آنجا رها میکند هلیا همچنین با این کار بخشهای مختلف زیستگاهی را به تولههای خود معرفی و آنها را برای زندگی مستقل آماده میکند.
به گفته نظامی، احتمالاً باید منتظر باشیم که طی ماه آینده، تولهها یکییکی از مادر جدا شوند.
مدیر پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی همچنین درباره دو تولهای که حدود یک ماه پیش از مادر جدا شده بودند، میگوید: این تولهها دوباره مشاهده شدند و در حال حاضر شرایط جسمی بسیار خوبی دارند، به رشد کافی رسیده و بهطور کامل مستقل شدهاند بنابراین شرایط مناسبی دارند.
از سوی دیگر، تجربه جنوب توران نشان داده است که امنیت زیستگاه به تنهایی کافی نیست. سه سال پیش، در شرایطی که تقریباً جمعیت طعمههای یوز در جنوب توران از بین رفته بود، ۴۷ رأس قوچ و میش در منطقه رهاسازی شد. پس از آن، رد یوز در منطقه مشاهده و از یک یوز نیز عکس گرفته شد؛ نشانهای از اینکه احیای طعمه میتواند زمینه بازگشت یوز به زیستگاه را فراهم کند.
سرنوشت هلیا و پنج تولهاش در نهایت به همان زنجیرهای گره خورده که بقای یوز ایرانی به آن وابسته است؛ زیستگاه امن، کریدورهای حرکتی پیوسته، طعمه کافی و جادههای ایمن.
هلیا حالا تولههایش را آرامآرام برای زندگی مستقل آماده میکند؛ دو توله راه خود را آغاز کردهاند و سه توله دیگر هنوز در کنار مادرند. اینکه این پنج توله بتوانند به نسل آینده یوزهای ایران تبدیل شوند، به امنیت مسیری بستگی دارد که هلیا امروز به آنها نشان میدهد.