معاون بانک مرکزی از شناسایی بیش از ۲۰ هزار درگاه پرداخت اینترنتی که به قمارخانه‌داران مرتبط هستند، خبر داد. همچنین پرونده‌های قضائی برای مالکان این درگاه‌ها تشکیل شده و بیش از ۷۲ هزار کارت اجاره‌ای در شبکه بانکی شناسایی شده است. این اقدامات بخشی از تلاش‌ها برای مقابله با قمار و شرط‌بندی در فضای مجازی به شمار می‌روند.
مهران محرمیان در اظهارات خود ضمن تأکید بر اینکه مبارزه با قمار و شرط‌بندی در فضای سایبری یک موضوع چندبعدی به شمار می‌رود، اشاره کرد برای مقابله مؤثر با این پدیده و محدود کردن عاملان آن، اقدامات متعددی در ابعاد انتظامی، قضائی، فرهنگی، اجتماعی، فناوری اطلاعات و نیز حوزه خدمات بانکی و پرداخت مورد نیاز است. وی خاطرنشان کرد که پدیده مجرمانه قمار و شرط‌بندی در کشور یک اکوسیستم پیچیده دارد که نمی‌توان به سادگی آن را رفتاری فردی و مربوط به افراد مجرم دانست. به همین دلیل، بانک مرکزی با تحقیق جامع، در مرحله نخست، بازیگران این حوزه را در سه بخش مختلف شامل سرشاخه‌های اصلی، قمارخانه‌داران و قماربازان شناسایی و دسته‌بندی کرده است.
محرمیان ادامه داد: تحلیل مدل فرآیند قمار و شرط‌بندی در فضای مجازی نشان می‌دهد که برای رویارویی با این پدیده نیاز به اقداماتی جامع و هماهنگ بین دستگاه‌های مختلف کشور است. به این ترتیب، کارگروهی با همکاری دادستانی کل کشور، مرکز ملی فضای مجازی و دادسراهای ناحیه ۳۸ و ۳۲ تهران ایجاد شده است و در این راستا اقداماتی مؤثر نیز در دستور کار قرار دارد که خوشبختانه نتایج قابل توجهی حاصل شده است. اما برای اینکه این اقدامات موثرتر باشد، لازم است هماهنگی‌های دقیق میان نهادهای مسئول فراهم گردد. همچنین، در این کارگروه، بانک مرکزی پیشنهادهای متعددی به سایر نهادهای مسئول ارائه داده است تا هزینه رفتار مجرمانه برای عاملان و مسببان آن افزایش یابد.
معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی افزود: بانک مرکزی به عنوان مسئول و ناظر حوزه «خدمات بانکی و پرداخت»، در اولین گام‌ها برای مبارزه با قمار و شرط‌بندی آنلاین، ضمن شناسایی بازیکنان اصلی در تبادل‌های مالی این اکوسیستم، اقدامات خود را در چهار محور کلیدی متمرکز کرده است: مقابله با قمارخانه‌داران، مقابله با قماربازان، شناسایی سرشاخه‌های اصلی و در نهایت، اجرای اقداماتی پیشگیرانه برای در امان ماندن کاربران از فریب‌کاری‌ها در شبکه‌های اجتماعی و فضای مجازی.
ارسال پیامک هشدار و اخطار از سوی دادستانی به متخلفان در پی رصد سوءرفتار افراد در شبکه بانکی و پرداخت
محرمیان ادامه داد: در راستای انجام اقدامات پیشگیرانه و واکنش‌دهنده، در بانک مرکزی و برخی از بانک‌های کشور، به کمک توسعه الگوریتم‌های هوشمند، اقداماتی مؤثر برای شناسایی سوءرفتار افراد در شبکه بانکی و پرداخت صورت گرفته است. بر اساس این شناسایی‌ها، با همکاری دادستانی کل و شبکه بانکی، به افرادی که به قمار اقدام کرده‌اند پیامک‌های هشداری ارسال شده است که تأثیر قابل ملاحظه‌ای داشته؛ به طوری که نرخ وقوع این تخلفات، پس از ارسال پیامک هشدار، به بیش از ۷۰ درصد کاهش یافته است. همچنین، بانک مرکزی در حال بررسی تمهیداتی است تا با توسعه بسترهای اعتبارسنجی، رفتارهای مجرمانه و مشکوک کاربران در شبکه بانکی و پرداخت الکترونیک نیز برای امتیاز اعتبارسنجی آن‌ها مورد استفاده قرار گیرد.
وی به توضیح اقدامات عملیاتی در بانک مرکزی پرداخت و خاطرنشان کرد: رصد مستمر و به‌روزرسانی خدمات نوین مالی به‌منظور پیشگیری از خطرات احتمالی در زمینه قمار در فضای مجازی، سامان‌دهی و مسدودسازی درگاه‌ها و ابزارهای متخلف در حوزه پرداخت به‌منظور مقابله با قمار و همچنین کاهش دسترسی به خدمات بانکداری و پرداخت الکترونیکی از نشانی‌های اینترنتی خارجی به کشور یا مراکز داده خارجی، از جمله اقدامات و برنامه‌های بانک مرکزی برای مقابله با قمار و شرط‌بندی سایبری محسوب می‌شود.
استفاده از ابزارهای تنبیهی برای ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت به شبکه قمار در دستور کار بانک مرکزی است
محرمیان همچنین با تأکید بر این نکته که اقدامات بانک مرکزی در سه سال اخیر باعث کاهش معنادار آمار سوءاستفاده از روش‌هایی نظیر بهره‌برداری از واسطه‌های نرم‌افزاری برنامک‌های پرداخت، سوءاستفاده از درگاه‌های پرداخت اینترنتی و سوءاستفاده از ابزارهای بانکداری الکترونیک در سایت‌های قمار و شرط‌بندی شده است، بیان کرد که هم‌اکنون روش اصلی تخلفات مالی، سوءاستفاده از روش کارت به کارت از سوی متخلفان است. در این روش، قمارباز مستقیم نسبت به انتقال وجه به کارت قمارخانه‌دار اقدام می‌کند. همچنین با توجه به اقدامات نظارتی در پایش انتقال وجه‌های کارت به کارت، آمارها نشان‌دهنده کاهش قابل توجهی در این بخش بوده است؛ به‌طوری‌که سوءاستفاده از این طریق نیز نزدیک به ۸۰ درصد کاهش یافته است.
معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی گفت: با توجه به اینکه بیشتر سوءاستفاده‌ها از سرویس کارت به کارت، از طریق مسیر واسطه‌های نرم‌افزاری انجام می‌شود، بانک مرکزی به برگزاری نشست‌های متعدد با شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات پرداخت و همچنین بانک‌ها و مؤسسات اعتباری پرداخته است. این نشست‌ها به هدف ارائه و بررسی گزارش‌های ماهانه درباره میزان سوءاستفاده از هر بستر یا سرویس پرداخت و نیز تبادل نظر درباره راهکارهای مقابله با شیوع سوءاستفاده از خدمات پرداخت در قمار و شرط‌بندی سایبری صورت می‌گیرد. بانک مرکزی همچنین در این حوزه با استفاده از ابزارهای قانونی و تنبیهی، اقدامات متعددی از جمله جرایم مالی، مسدودسازی درگاه‌ها و نرم‌افزارهای واسط و محدودسازی فعالیت پذیرندگان مالی خاطی را انجام داده است.
محرمیان تصریح کرد: بانک مرکزی در حوزه مبارزه با قمار و شرط‌بندی سایبری همکاری نزدیک و مداومی با سایر نهادها از جمله قوه قضائیه، دستگاه‌های نظارتی و پلیس فتا دارد. این همکاری شامل شناسایی اجاره‌دهندگان کارت‌های بانکی به قمارخانه‌های سایبری، قماربازان، سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی و سایر متولیان شناسایی شده در لایه‌های مختلف قمار و ارجاع گزارش‌های مرتبط به نهادهای مسئول است.
به گفته محرمیان، «تحلیل شبکه تبادلات مالی مشکوک به منظور شناسایی هوشمند سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی سایبری» یکی دیگر از اقدامات بانک مرکزی است که به موجب آن، فهرستی از سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی سایبری، به همراه شواهد، به صورت مرحله‌ای برای دادستانی کل کشور ارسال می‌شود. در این راستا، شناسایی تقاطع بین سرشاخه‌های قمار و شرط‌بندی سایبری با سرشاخه‌های اخلال‌گر ارزی که از مصادیق جرائم سازمان‌یافته محسوب می‌شود و نیز همکاری نزدیک بانک مرکزی با معاونت امور فضای مجازی دادستانی کل و دادسرای عمومی و انقلاب ناحیه ۳۸ (جرائم امنیت اخلاقی) برای پیگرد سرشاخه‌ها نیز در حال انجام است. نتایج این اقدامات شامل شناسایی بیش از ۲۰ هزار درگاه پرداخت اینترنتی مرتبط با قمارخانه‌داران، تشکیل پرونده قضائی برای مالکان این درگاه‌ها، شناسایی بیش از ۷۲ هزار کارت اجاره‌ای در شبکه بانکی و همچنین اعمال محدودیت در ارائه خدمات بانکی بوده است.
معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در پایان به ضرورت آگاهی بخشی عمومی نسبت به مخاطرات و هزینه‌های ناشی از بزه قمار و شرط‌بندی در فضای مجازی و همکاری با بزهکاران از جمله اجاره دادن کارت‌های بانکی اشاره کرد و خاطرنشان کرد: بانک مرکزی به صورت جدی در تلاش است تا ضمن ایفای مسئولیت‌های خود که طبق قوانین موجود در راستای نظارت بر عملیات مالی و پرداخت در اکوسیستم مجرمانه قمار و شرط‌بندی در فضای مجازی است، اقدامات گسترده‌تری را برای شناسایی و اشراف به لایه‌های فرایندی این بزه و ارائه گزارش‌های مرتبط به سایر نهادها و دستگاه‌های مسئول پیگیری کند؛ تا از این طریق، با همکاری آن‌ها، اقدام‌های لازم برای مقابله با این پدیده شوم به عمل آید.