به نقل از خبرگزاری تسنیم، روزنامه “پاسایر نویه پرسه” در تحلیلی به نتایج مرحله دوم انتخابات پارلمانی فرانسه اشاره کرده و آن را به عنوان یک زمین‌لرزه سیاسی در فرانسه توصیف کرده است. بر اساس این گزارش، نتایج این انتخابات به وضوح نمایانگر تحولی غیرمنتظره در صحنه سیاسی این کشور بوده، به‌طوری که چپ‌ها به قدرت‌ترین گروه در پارلمان تبدیل می‌شوند و این به معنای آغاز هفته‌های چالش‌برانگیز برای امانوئل ماکرون، رئیس‌جمهور فرانسه خواهد بود.
در ادامه این تحلیل آمده که بعد از نتایج غیرقابل پیش‌بینی انتخابات پارلمانی، فرانسه اکنون باید خودش را دوباره ساماندهی کند. گرایش به راست از آنچه انتظار می‌رفت، ضعیف‌تر است و هم‌اکنون اتحاد جناح چپ به عنوان قوی‌ترین نیروی مجلس ملی جدید معرفی می‌شود.
“گابریل آتال”، نخست‌وزیر فرانسه، سریعاً نتیجه را پذیرفته و استعفای خود را اعلام کرد. اما به نظر می‌رسد هنوز اکثریتی که ایجاد دولت کند، قابل پیش‌بینی نیست و چپ‌ها نیز از رهبری منسجم بهره‌مند نیستند. همچنین تأثیر این نتیجه بر آلمان و اروپا هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.
طبق اطلاعات و نظرسنجی‌های مجری‌شده توسط مؤسسه‌های Ipsos و Ifop، ائتلاف جدید میان چپ‌ها، کمونیست‌ها، سوسیالیست‌ها و سبزها موفق به کسب 177 تا 192 کرسی از 577 کرسی پارلمان شده و به این ترتیب بر همگان شگفتی وارد کرد.
با این حال، هیچ‌یک از گروه‌ها به احتمال زیاد از مرز اکثریت مطلق 289 کرسی عبور نخواهند کرد.
ائتلاف چپ‌ها، کمونیست‌ها، سوسیالیست‌ها و سبزها فاقد رهبری مشخص و برنامه مشترکی بوده‌اند.
پس از این پیروزی غیرمنتظره، احزاب چپ ادعای تشکیل دولت کردند. “مارین توندلیر”، دبیر کل حزب سبز، اعلام کرد: ما پیروز شده‌ایم و اکنون نوبت به حکومت‌داری ما رسیده است. “ملانشون”، بنیان‌گذار حزب چپ‌گرای فرانسه، از ماکرون خواسته است تا برای تشکیل دولت به این ائتلاف روی آورد.
انتظار می‌رفت که حزب راست‌گرای اجتماع ملی به رهبری مارین لوپن (RN) در این انتخابات پیروزی چشمگیری به دست آورد. اما به نظر می‌رسد هم‌اکنون احتمال تشکیل دولت ناسیونالیستی‌های راست‌گرا کاهش یافته و این اتفاق به ویژه به دلیل ناکامی در به‌دست‌آوردن اکثریت مطلق شکل خواهد گرفت. با این حال، RN دستاوردهای قابل توجهی داشته است.
مارین لوپن، از رهبران حزب راست‌گرا، بعد از نتایج اولیه تلاش کرد که آرامش خود را حفظ کند و بیان داشت: این حرکت به صعود خود ادامه می‌دهد و پیروزی امروز ما تنها به تعویق افتاده است.
نیروهای چپ و مرکز ماکرون قبل از مرحله دوم انتخابات ائتلافی رو به‌جلو تشکیل دادند تا از انحراف آرای یکدیگر جلوگیری کرده و به پیروزی محلی راست‌گراها کمک نکنند. تعدادی از نامزدهای چپ و لیبرال نیز انصراف دادند و از رأی‌دهندگان خود خواستند که در هر صورت به ضد RN رأی دهند.
حالا آینده به شدت نامعلوم است. مشخص نیست که آیا چپ‌ها می‌توانند به تنهایی دولتی اقلیت تشکیل دهند یا خیر. بقیه جناح‌ها ممکن است با رأی عدم اعتماد، چنین دولتی را سرنگون کنند.
چپ ممکن است تلاش کند تا از نیروهای میانه‌اندیش حمایت کند – چه در قالب دولتی اقلیت با مدارا یا در یک نوع ائتلاف فراگیر. اما نظر به اختلاف دیدگاه‌ها، مشخص نیست که آیا این تلاش به نتیجه خواهد رسید یا نه. اولیویه فور، رئیس سوسیالیست‌ها، پیش‌تر اعلام کرده است که نباید چیزی تحت عنوان “ائتلاف مخالفان” وجود داشته باشد.
همچنین مشخص نیست که آیا ماکرون استعفای آتال را به رسمیت می‌شناسد و یک جناح چپ را به عنوان نخست‌وزیر منصوب می‌کند یا خیر. در صورت وقوع این سناریو، رئیس‌جمهور قدرت خود را از دست خواهد داد و نقش نخست‌وزیری که دولت را هدایت می‌کند، اهمیت بسزایی خواهد یافت.
خطر بن‌بست سیاسی در فرانسه
این وضعیت برای آلمان و اروپا شدیداً وابسته به شخصیتی است که به مقام نخست‌وزیری منصوب می‌شود. گروه چپ ائتلافی نظرات بسیار متفاوتی را در خصوص موضوعات سیاسی کلیدی نشان داده است.
اگر هیچ یک از جناح‌ها نتوانند اکثریت دولتی را به دست آورند، دولت کنونی ممکن است موقتاً به قدرت بپردازد و یا دولت جدیدی از کارشناسان به عرصه بیاید. در چنین شرایطی، فرانسه خواهد توانست با بن‌بست سیاسی مواجه شود. بر اساس مقررات، تکرار انتخابات توسط ماکرون تا جولای 2025 امکان‌پذیر نیست.
ژان لوک ملانشون از حزب لافرانس اینسومیز (LFI) تاکید کرده که بعد از پیروزی در انتخابات پارلمانی، دولت تشکیل خواهد داد. وی در پاریس اعلام کرد: جبهه خلق جدید آماده حکومت است. سوسیالیست‌ها هم خواهان قدرت هستند، اما نه به عنوان بخشی از اکثریت با ماکرون. اولیویه فور از ائتلاف انتخاباتی چپ-سبز هم احتمال همکاری با اردوگاه دولت لیبرال را رد کرده و تأکید کرده که جبهه مردمی جدید باید مسئولیت این صفحۀ جدید تاریخ ما را بر عهده گیرد.
در همین حال، ائتلاف ماکرون خواستار صبر شد. کاخ الیزه اذعان داشته که موضوع اصلی این است که چه کسی قادر به دولت‌داری و چه کسی می‌تواند اکثریت را تشکیل دهد.
رهبران حزب راست افراطی RN از نتایج انتخابات نارضایتی خود را ابراز کردند. جردن باردلا، رئیس این حزب از “ائتلاف‌های غیرطبیعی” در دور دوم انتخابات انتقاد کرد. وی اظهار داشت که توافقات بین چپ و ماکرونیست‌ها، کشور را به سمت ملانشون سوق می‌دهد. او خاطرنشان کرد: این “اتحاد شرم‌آور” فرانسوی‌ها را از سیاست نجاتی که اکثریت به آن رأی داده بودند، محروم خواهد کرد.
به اعتقاد کارشناسان علوم سیاسی، روند تشکیل ائتلاف‌ها پس از این انتخابات ممکن است هفته‌ها به درازا بینجامد. در حالی که برای آلمان این امر طبیعی است و مذاکرات طولانی ائتلاف را شامل می‌شود، اما برای فرانسه این مورد نوینی است و به این معناست که کشور فاقد ثبات و در مه سیاسی به سر خواهد برد.
و در پایان، موفقیت ائتلاف انتخاباتی چپ و سبز در این انتخابات به حزب حاکم سوسیال دموکرات در آلمان آسودگی خاطر داده است. نیلز اشمید، سخنگوی سیاست خارجی فراکسیون این حزب در پارلمان آلمان به این هیئت تحریریه گفت: از بدترین وضعیت جلوگیری به عمل آمد. پوپولیست‌های راست‌گرای حول مارین لوپن “چشم‌اندازی برای اکثریت دولتی ندارند”. این مقام آلمانی تأکید کرد: رئیس‌جمهور ماکرون “در موقعیت سیاسی ضعیف‌تری قرار گرفته، اما با توجه به وضعیت مبهم اکثریت، هنوز نقش اصلی را در دست دارد.”
با این حال، هیچ‌یک از احزاب نه لوپنیست‌ها، نه ماکرونیست‌ها و نه چپ‌ها و سبزها به تنهایی قادر به حکمرانی در این وضعیت نخواهند بود. یکی از راه‌حل‌ها می‌تواند تشکیل ائتلافی از احزاب میانه‌رو و جریان اصلی باشد. اما چنین فرهنگ مصالحه‌ای برای احزاب فرانسوی بیگانه است.
تشکیل ائتلاف جناح چپ مشابه ائتلاف آلمانی با نخست‌وزیری سوسیال دموکرات که سوسیالیست‌ها و کمونیست‌های موجود را در کنار ماکرونیست‌ها قرار دهد، به نوعی پاداش غیرمستقیم به جبهه مردمی است که در 50 حوزه انتخابیه برای جلوگیری از پیروزی لوپن عقب‌نشینی کرده است. اما در عین حال، ژان لوک ملانشون نیز که چپ‌گراست می‌خواهد نخست‌وزیر شود. مشکل اینجاست که او خواستار معکوس کردن اصلاحات بازنشستگی ماکرون است که این امر به نظر غیرممکن می‌رسد.
گزینه‌های دیگر شامل تلاش ماکرون برای تشکیل یک “ائتلاف رنگین‌کمان” از تمامی جناح‌های ذینفع به ویژه از حزب مرکزی خود، جناح راست سوسیال دموکرات‌ها و رئالو-سبزها می‌باشد. مارین توندلیه، رهبر حزب سبز، هفته گذشته اعلام کرد: ما قطعاً باید اقداماتی انجام دهیم که قبلاً هرگز انجام نشده است.
سومین گزینه تشکیل یک دولت تخصصی به‌صورت “فنی” شامل کارشناسان و مقامات ارشد خواهد بود.
جلوگیری از قدرت گرفتن راست‌گرایان، ماموریت جدید دولت فرانسه
در هر حال، دولت آینده در پاریس در تلاش برای ممانعت از قدرت‌گیری راست‌گرایان در کمتر از سه سال آینده است. این ماموریت به‌طور قطع اولویت بسیار بالایی دارد. دولت فقط هزار روز فرصت برای انجام این مأموریت را دارد. انتخابات ریاست‌جمهوری در مه 2027 برگزار خواهد شد و لوپن در انتظار پذیرش در جلوی کاخ الیزه است.
اگر هیچ‌یک از اردوگاه‌های سیاسی موفق به کسب اکثریت مطلق نشده یا نتوانند ائتلافی شکل دهند، ماکرون ممکن است از نخست‌وزیر گابریل آتال بخواهد تا با وجود اعلام استعفا، در مقام خود باقی بماند.
این دوره انتقالی همچنین با توجه به الماس الکینیک که از 26 ژوئیه در پاریس آغاز می‌شود و تعطیلات سیاسی که به رغم چندین هفته طول می‌کشد، می‌تواند ادامه داشته باشد. ماکرون سپس می‌تواند یک دولت فنی متشکل از کارشناسان و مدیران کل و اقتصاددانان تشکیل دهد.
از سوی دیگر، اگر بن‌بست سیاسی در فرانسه بیشتر شود، برلین و بروکسل دیگر توانایی اعتماد به فرانسه به‌عنوان یک شریک قوی را نخواهند داشت. در این صورت، این کشور بیشتر بر مدیریت متمرکز خود تمرکز خواهد کرد تا آغاز پروژه‌های جدید.
اینکه آیا ماکرون می‌تواند چیزی از ادعای اصلی خود به عنوان اصلاح‌طلبان فرانسه و حامی اروپای قدرتمند را حفظ کند یا نه، به سرعت مشخص خواهد شد.
ضعف سیاست‌های داخلی و خارجی ماکرون
با این حال، در حالی که به نظر می‌رسد در دو سال گذشته، ایجاد ائتلافی به دلیل موازنه قدرت غیر قابل تغییر دشوار بوده، دوره باقی‌مانده ماکرون احتمالاً بیشتر به مدیریت شرایط ناپایدار و بن‌بست در فرانسه منتهی خواهد شد. او از نظر سیاست داخلی و خارجی به شدت ضعیف شده است. اگرچه از پیروزی طرفداران دست راستی جلوگیری به عمل آمد، اما ماکرون به خود و میراثش از طریق برگزاری انتخابات جدید آسیب جدی زد.
البته رؤسای‌جمهور فرانسه عموماً به عنوان پادشاهان انتخابی شناخته می‌شوند. در مقایسه با همتایان خود در سایر کشورها، آنان دارای قدرت بالاتر از استاندارد بوده و به‌شدت در تعیین سیاست‌های روزمره مؤثر هستند.
اکنون پارلمان فرانسه به محل بحث و تصویب قوانین تبدیل شده است. این امر به‌خصوص ساده نخواهد بود. مجلس ملی جدید به شدت دو قطبی است و توانایی احزاب برای رسیدن به توافق در پارلمان به‌طور کلی به شدت محدود است.
به هر حال، حکومت در فرانسه در آینده به‌طور قابل توجهی پیچیده‌تر خواهد شد، زیرا متشکل از سه بلوک سیاسی خواهد بود: افراط‌گرایان راست‌گرا و محافظه‌کاران، اردوگاه مرکزی دولت و اتحاد جناح چپ.
/