تحقیقات تازه‌ای نشان می‌دهد که مغز انسان در طول عمر خود با سه فاز اصلی پیری مواجه می‌گردد.
طبق گزارشی از دیجیاتو، پژوهشگران دریافتند که سطح ۱۳ نوع پروتئین مرتبط با پیری مغز در سنین ۵۷، ۷۰ و ۷۸ سال به بالاترین مقدار خود می‌رسد. این یافته‌ها نشان دهنده اهمیت این سنین برای انجام اقداماتی است که می‌توانند به حفظ تندرستی مغز یاری رسانند. برای این مطالعه، غلظت نزدیک به ۳۰۰۰ پروتئین در پلاسمای خون حدود ۵۰۰۰ فرد با سن‌های بین ۴۵ تا ۸۲ سال بررسی شد.
پس از تحلیل داده‌ها مشخص گردید که ۱۳ پروتئین مرتبط با پیری مغز در سنین ۵۷، ۷۰ و ۷۸ سال به اوج می‌رسند. یکی از این پروتئین‌ها، Brevican نام دارد و به مشکلاتی مانند زوال عقل، سکته مغزی و اختلالات حرکتی مرتبط است.
پروتئین دیگری به نام GDF۱۵ نیز به بیماری‌های وابسته به سن مرتبط می‌باشد.
دانشمندان ابراز کردند که تغییرات در سطح این ۱۳ پروتئین به احتمال زیاد نشان‌دهنده تحولات مهمی در سلامتی مغز در این سنین است.
آنها تأکید کردند که این سنین می‌توانند زمان مناسبی برای مداخله در روند پیری مغز به منظور پیشگیری از بروز بیماری‌هایی همچون زوال عقل باشند. این تحقیق توسط گروهی از بیمارستان آموزشی دانشگاه ژنگژو چین صورت گرفته است.
در مقاله‌ای که در نشریه Nature Ageing به چاپ رسیده، محققان هشدار داده‌اند که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۲۰۵۰، جمعیت افراد بالای ۶۵ سال به بیش از ۱.۵ میلیارد نفر برسد و این مسأله لزوم بررسی دقیق‌تر روند پیری را روشن می‌سازد.
محققان اعلام کرده‌اند که اواخر دهه پنجاه می‌تواند به عنوان نقطه آغاز پیری مغز تلقی شود.
همچنین، دهه هفتم و انتهای آن نیز به عنوان دوره‌های بحرانی در روند پیری مغز شناسایی شده‌اند. این یافته‌ها به پر کردن خلاهای علمی در زمینه مکانیسم‌های مولکولی پیری مغز کمک کرده و نتایج مهمی را برای توسعه نشانگرهای زیستی و درمان‌های فردی به همراه دارند.
این یافته‌ها چند ماه پس از تحقیقاتی دیگر منتشر شده که نشان می‌دهد بدن در دو دوره خاص بیشترین تغییرات مرتبط با پیری را تجربه می‌کند و ایده پیری تدریجی را به چالش می‌کشد.
پژوهش‌های صورت گرفته توسط تیم دانشگاه استنفورد نشان داده‌اند که تغییرات ناشی از سن، نظیر کاهش متابولیسم، ظهور چین و چروک و افزایش آسیب‌پذیری نسبت به بیماری‌ها در سنین ۴۴ و ۶۰ سالگی به اوج می‌رسند.
این تغییرات ممکن است به افزایش وزن یا تأثیرات منفی ناشی از مصرف الکل منجر شود.
به گفته دکتر مایکل اسنایدر، استاد ژنتیک در دانشگاه استنفورد، اکثر افراد فکر می‌کنند که پیری به تدریج پیش می‌رود، در حالی که این تحقیق نشان داده است که تغییرات عمدتاً به شکل ناگهانی و غیرخطی نمایان می‌شوند.
برای کاهش اثر این امواج پیری، پیشنهاد می‌شود افراد در حوالی سنین ۴۴ و ۶۰ سالگی فعالیت بدنی بیشتری داشته باشند و مصرف غذای سالم‌تری را دنبال کنند.
دانشمندان داده‌های مربوط به نمونه‌های خون، مدفوع و سایر نمونه‌های زیستی ۱۰۸ فرد سالم با سنین ۲۵ تا ۷۵ سال را به مدت ۱.۷ سال مورد بررسی قرار دادند.
تحلیل‌ها نشان دهید که ۸۱ درصد از مولکول‌های بررسی شده، از جمله پروتئین‌ها و RNA، حداقل یک تغییر عمده را تجربه کرده‌اند. در نهایت، مشخص شد که بیشترین تغییرات در دو سن ۴۴ و ۶۰ سالگی شکل می‌گیرد.
دکتر استیو هافمن، زیست‌شناس محاسباتی، اظهار دارد که این نتایج با تجربیات شخصی و گزارش‌های مرتبط با کاهش ناگهانی آمادگی جسمانی در این سنین همخوانی دارند.
دکتر شیائوتائو شن نیز تأکید کرد که شناسایی و بررسی این عوامل باید یکی از اولویت‌های تحقیقاتی در آینده باشد.
در افراد ۴۰ ساله، تغییرات معناداری در متابولیسم الکل، کافئین و چربی‌ها و همچنین نشانگرهای مرتبط با بیماری‌های قلبی و نیز پیری پوست و ماهیچه‌ها به وضوح مشاهده گردید.
موج پیری دیگری نیز در سن ۶۰ سالگی ثبت شده، هرچند شدت آن کمتر به نظر می‌رسد. ممکن است برخی از این تغییرات با عوامل رفتاری یا سبک زندگی که در این گروه‌های سنی متداولند، مرتبط باشند.