هشدار متخصصان درباره استفاده زیاد از گوشی؛ شست شما در خطر است

«درد شست ناشی از استفاده از تلفن همراه» یا «سندرم شست پیام‌رسان»‌ (Texting Thumb) به مجموعه‌ای از دردها و ناراحتی‌های مربوط به تلفن همراه اشاره دارد؛ از خستگی تاندون‌ها و درد مفاصل گرفته تا خشکی انگشتان، ضربان خفیف در نزدیکی بند شست و احساس گیر کردن یا کلیک هنگام خم کردن آن. اگر این وضعیت نادیده گرفته شود، تایپ و بالاپایین کردن مداوم صفحه به مشکلات جدی‌تری مانند آرتروز شست یا سندرم تونل کارپال منجر می‌شود.

سال‌هاست که درباره آسیب‌های ناشی از استفاده بیش از حد از وسایل دیجیتال هشدار داده می‌شود؛ اصطلاحاتی مانند «شست بلک‌بری» نیز از همین نگرانی‌ها ریشه گرفته‌اند. اما گوشی‌های هوشمند امروزی هم بزرگ‌تر و سنگین‌تر شده‌اند و هم کاربردشان بسیار فراتر از تماس و پیامک است. امروز بسیاری از افراد ساعت‌ها در شبکه‌های اجتماعی گشت و گذار می‌کنند، قبض‌ها را با تلفن همراه می‌پردازند و حتی فیلم‌ها و سریال‌ها را روی گوشی تماشا می‌کنند.

آسوشیتدپرس به نقل از دکتر مورین اوشاگنسی، متخصص مرکز سلامت دست دانشگاه کنتاکی، می‌‌نویسد: «تلفن‌های همراه ماندنی‌اند. بنابراین به جای اینکه بگوییم از گوشی استفاده نکنید، باید یاد بگیریم چگونه استفاده از این دستگاه‌ها را با سبک زندگی امروز سازگار کنیم.»

برای پیشگیری از درد انگشت، وضعیت بدنتان را تغییر دهید
چند ساعت ثابت نگه داشتن مچ و آرنج در یک وضعیت  باعث درد در ناحیه مچ دست یا پایه شست می‌شود. نگه داشتن طولانی‌مدت گوشی به شکل عمودی نیز فشار زیادی به سایر انگشتان وارد می‌کند.

اوشاگنسی می‌گوید بسیاری از افراد زمانی متوجه تأثیر استفاده بیش از حد از تلفن می‌شوند که مدتی، مثلا در تعطیلات، کمتر از آن استفاده می‌کنند. در چنین شرایطی، دردها و ناراحتی‌های خفیف به‌تدریج از بین می‌روند.

چگونه فشار روی انگشت شست را کمتر کنیم؟
ساده‌ترین راه کاهش زمان استفاده از تلفن همراه و ایجاد وقفه‌های کوتاه میان دوره‌های طولانی بالاپایین کردن صفحه تلفن است؛ هرچند انجام این کار همیشه آسان نیست.

اگر کنار گذاشتن گوشی دشوار است، کارشناسان توصیه می‌کنند:
•  وضعیت در دست گرفتن گوشی را مدام تغییر دهید.
•  استفاده از هر دو دست را جایگزین کنید.
•  گاهی به‌جای انگشت شست، از انگشت اشاره یا سایر انگشتان استفاده کنید.

قابلیت‌های دسترسی (Accessibility) گوشی نیز می‌توانند فشار روی شست را کاهش دهند. برای مثال، از قابلیت تبدیل گفتار به متن برای ارسال پیام استفاده کنید یا اندازه فونت را بزرگ‌تر کنید تا مجبور نباشید گوشی را بیش از حد به صورت خود نزدیک کنید.

همچنین لوازم جانبی حلقه‌ای یا دایره‌ای که به پشت گوشی متصل می‌شوند، وزن دستگاه را بهتر در دست توزیع می‌کنند و علاوه بر آن، هنگام تماشای ویدیو می‌توانند نقش پایه نگهدارنده را ایفا کنند.

حرکات کششی ساده برای کاهش درد
اگر پس از ساعت‌ها کار با صفحه‌نمایش دست‌هایتان درد می‌گیرد، انجام روزانه چند حرکت کششی یاری‌رسان است.

برای کشش مچ دست، بازوی خود را صاف نگه دارید و با دست دیگر، کف دستتان را یک‌بار به سمت خود و بار دیگر به سمت بیرون بکشید.

دکتر اوشاگنسی همچنین توصیه می‌کند:
•  هر یک از انگشتان را به‌آرامی خم و صاف کنید.
•  با انگشت شست، حرکت‌های دایره‌ای کوچک انجام دهید.
•  اگر در پایه شست احساس درد دارید، کف دست را روی سطحی صاف قرار دهید، شست را حدود ۳۰ ثانیه تا حد امکان از سایر انگشتان دور کنید.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر به رغم کاهش زمان استفاده از صفحه نمایش و استفاده از روش‌هایی مانند کمپرس یخ یا داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن، درد، بی‌حسی یا گزگز ادامه پیدا کرد، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا احتمال وجود مشکل جدی‌تر بررسی شود.

استفاده مداوم از تلفن همراه باعث تشدید آرتروز شست یا بروز «التهاب تاندون‌های شست» یا «تاندونیت دِکِروَن» می‌شود؛ عارضه‌ای که با درد شدید یا تورم در پایه شست و مچ دست همراه است. همچنین ممکن است به سندرم تونل کارپال یا انگشت ماشه‌ای منجر شود. سندرم تونل کارپال بر اثر فشردگی عصب مچ دست ایجاد می‌شود، و انگشت ماشه‌ای به وضعیتی اطلاق می‌شود که در آن انگشت هنگام خم شدن قفل و توأم با درد باز می‌شود.

به‌راحتی می‌توان در چرخه بی‌پایان بالاپایین کردن صفحه تلفن گرفتار شد، اما حتی یک وقفه کوتاه و آگاهانه برای تغییر وضعیت بدن نیز تفاوت قابل توجهی ایجاد می‌کند. دکتر یوجین تسای، جراح ارتوپدی و متخصص پزشکی ورزشی در بیمارستان سیدرز‌ـ‌سینای، می‌گوید: «دست‌های ما برای استفاده مداوم از تلفن همراه در تمام طول روز طراحی نشده‌اند. اگر قرار است از گوشی استفاده کنیم، باید با دست‌هایمان مهربان‌تر باشیم.»