با تداوم صدور هشدارهای نارنجی هواشناسی درباره احتمال بارشهای رگباری و وقوع سیلاب در برخی مناطق، سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور از شهروندان خواسته از توقف، تردد و اتراق در حاشیه رودخانهها، مسیلها و آبراههها خودداری کنند؛ چراکه حتی در صورت بارش در مناطق بالادست، امکان طغیان ناگهانی رودخانهها در مسیرهای پاییندست وجود دارد.
بررسی وضعیت بارشها در یکی دو ماه منتهی به اوایل شهریور نشان میدهد که گرچه بخش قابلتوجهی از سیلابهای رخداده در مسیر رودخانهها و آبراههها جریان داشته و به طغیان گسترده و آسیبزای رودخانهها منجر نشده است، با این حال کارشناسان سازمان مدیریت بحران کشور تأکید میکنند این وضعیت به معنای منتفی بودن خطر سیلاب نیست و بارشهای کوتاهمدت و شدید میتواند در مدتزمانی کوتاه، روانآب و سیلاب ناگهانی ایجاد کند.
بر اساس تازهترین هشدارهای صادرشده توسط سازمان مدیریت بحران کشور، احتمال آبگرفتگی معابر، جاری شدن روانآب در مسیلها، افزایش موقتی حجم آب رودخانهها و اختلال در تردد جادهای در مناطق مستعد وجود دارد. ازاینرو دستگاههای خدماترسان و امدادی نیز برای پایش مسیرهای پرخطر و واکنش سریع در صورت بروز حادثه در آمادهباش قرار گرفتهاند.
سیلاب همیشه از محل بارش آغاز نمیشود
یکی از مهمترین خطرهای بارشهای رگباری، وقوع سیلاب در مناطقی است که ممکن است در آنها بارندگی چندانی ثبت نشده باشد. بارش در ارتفاعات و بالادست حوضههای آبریز میتواند حجم آب رودخانهها و مسیلها را در پاییندست افزایش دهد و به طغیان ناگهانی منجر شود؛ به همین دلیل، خشک بودن بستر رودخانه یا آفتابی بودن هوا در یک منطقه، نشانهای از ایمن بودن آن نیست.
در هیمن زمینه امید محترمی سخنگوی سازمان مدیریت بحران کشور در باره جاری شدن سیل در محور “گنبدکاووس- مراوهتپه” گفت: بر اثر جاری شدن سیلاب در محور “گنبدکاووس- مراوهتپه” در محدوده ۵۰۰ متر بعد از سه راهی “آی تمر” به علت تخریب یک دهنه پل، مسیر مذکور مسدود شده است. راه انحرافی فرعی خاکی کنار گذر به عنوان محور جایگزین این مسیر تعیین شده است.
وی ادامه داد: در پی بارش روز سه شنبه گذشته در بخش آلند در روستای کرکوش، یک نفر از اهالی آن روستا در اثر جاری شدن سیل در رودخانه آلند جان خود را از دست داده و به ابنیه راههای روستایی خسارت وارد شده و مقادری بسته یونجه دامی از بین رفته است.
این کارشناس سازمان مدیریت بحران کشور به شهروندان توصیه میکند در زمان صدور هشدار بارندگی، برنامه سفر و تفریح خود را با شرایط جوی هماهنگ کنند و از برپایی چادر، پارک خودرو و توقف در بستر یا حاشیه رودخانهها، درهها، مسیلها و نقاط گود خودداری کنند. حریم رودخانه، محل امنی برای توقف نیست رودخانهها و مسیلها حتی در دورههای کمآبی نیز مسیر طبیعی عبور آب هستند و ممکن است با بارش در بالادست، در مدت کوتاهی پرآب شوند.
محترمی افزود: همچنین ورود خودرو به بستر رودخانه یا تلاش برای عبور از جریان آب میتواند جان سرنشینان را به خطر بیندازد. از رانندگان در خواست میشود هنگام بارندگی شدید، از عبور از مسیرهای آبگرفته و پلهای کمارتفاع خودداری کنند و در صورت مشاهده افزایش سطح آب، به مسیرهای جایگزین بروند.
وی خاطرنشان کرد:همچنین شهروندان باید هشدارهای رسمی هواشناسی، مدیریت بحران، هلالاحمر و فرمانداریها را از منابع معتبر دنبال کنند و به پیامهای تأییدنشده در شبکههای اجتماعی استناد نکنند.
توصیههای ایمنی در زمان بارش و احتمال سیلاب
هنگام بارش به رودخانهها، مسیلها، آبراههها و درهها نزدیک نشوید. در بستر خشک رودخانهها و حاشیه آنها چادر برپا نکنید. خودرو را در مسیر عبور آب یا زیر پلها متوقف نکنید. از عبور پیاده یا با خودرو از جریان آب خودداری کنید. در زمان بارش در مناطق کوهستانی، از درهها و مسیرهای سیلابی فاصله بگیرید.
در صورت مشاهده افزایش ناگهانی سطح آب، بهسرعت به نقاط مرتفع و امن بروید. هشدارهای رسمی را جدی بگیرید و اخبار را از مراجع معتبر پیگیری کنید.
در شرایط اضطراری، موضوع را به نیروهای امدادی و دستگاههای مسئول اطلاع دهید.
هرچند در هفتهها و ماههای اخیر بیشتر جریانهای سیلابی در مسیر طبیعی رودخانهها و مسیلها مهار شده و طغیان خسارتبار گستردهای گزارش نشده است، اما ماهیت ناگهانی بارشهای رگباری ایجاب میکند شهروندان همچنان احتیاط کنند؛ زیرا پیشگیری از حادثه، سادهتر و کمهزینهتر از امدادرسانی پس از وقوع سیلاب است.