بر اساس گفته های دکتر «جنیفر ماندت»، روانشناس بالینی خواب در مرکز خواب و بیداری دانشگاه یوتا، تمایز بین دو حالت خواب آلودگی و خستگی بسیار حائز اهمیت است. وی توضیح می دهد که «خواب آلودگی» عموماً ناشی از کمبود خواب می باشد، به این معنی که اگر در طول روز فرصتی برای چرت زدن پیدا کنید، بلافاصله خواب تان می برد. در مقابل، «خستگی» نشانه ای از کاهش انرژی به دلیل خواب ناکافی یا سایر مشکلات بهداشتی است و انجام کارهای روزمره را برای فرد دشوار ساخته و او را بدون انرژی لازم در طول روز رها می کند.
چه زمانی نیاز به درمان داریم؟
بهترین معیاری که نشان می دهد آیا خستگی مداوم شما به مراقبت پزشکی نیاز دارد یا نه، شناسایی تغییرات قابل توجه در سطح انرژی تان است. به ویژه زمانی که این نوع خستگی به مدت بیش از دو هفته قابلیت شما را برای انجام فعالیت های روزانه مانند مراقبت از خود یا خانواده، حضور در محل کار یا ورزش تحت تأثیر قرار دهد.
دکتر «تیناآن تامپسون»، استادیار پزشکی خانواده و پیشگیری از بیماری ها در آتلانتا، بیان می کند که پزشکان معمولاً مجموعه ای از سوالات را از بیماران خستگی مزمن می پرسند تا علت اصلی را مشخص کرده و بهترین راهکار را بیابند. آن ها باید بفهمند که خستگی از چه زمانی شروع شده و آیا رویداد های قابل توجهی از قبیل آغاز شغل جدید، از دست دادن یک عزیز یا سایر استرس ها در این زمینه مؤثر بوده اند. پزشکان همچنین عادات غذایی و فعالیت های ورزشی فرد را بررسی می کنند تا از مصرف کافی پروتئین، آهن و سایر مواد مغذی ضروری اطمینان حاصل کنند. هر گونه تغییر اساسی در برنامه ورزشی شما، به ویژه افزایش شدت یا اصلاح دوره های زمانی آن نیز ممکن است تأثیرگذار باشد.
وی اضافه می کند که مراجعه کنندگان باید به سوالاتی درباره تغییرات خلق و خو، عادات خواب و مسائل مربوط به سلامت روان پاسخ دهند. پزشک همچنین فهرستی از داروهایی که فرد در حال حاضر مصرف می کند یا به تازگی از آن ها استفاده کرده است را بررسی می کند، زیرا برخی داروها ممکن است باعث خستگی شوند.
طبق گفته تامپسون، پزشکان با شناسایی علل محتمل، می توانند به جای انجام آزمایش های فراوان، یک الگوریتم آزمایشی مشخص طراحی کنند. البته آن ها همچنان به جستجوی چندین عامل کلیدی ادامه خواهند داد.
بر اساس گزارش ایندیپندنت، کم خونی یکی از دلایل شایع خستگی مزمن است؛ حالتی که با تعداد پایین گلبول های قرمز خون شناخته می شود و ممکن است به دلایلی از جمله خونریزی، کمبود آهن یا مشکلات در جذب کامل آهن ایجاد شود. یک آزمایش خون معمولی می تواند مشخص کند که آیا فرد دچار کم خونی است یا خیر.
علاوه بر این، علی رغم اینکه بیماری های قلبی به عنوان یکی از علل رایج خستگی مزمن شناخته نمی شوند، پزشکان بر اهمیت آزمون تشخیص این بیماری ها تأکید می کنند.
علت دیگری که می تواند خستگی طولانی مدت را ایجاد کند، ویروس یا عفونتی است که ممکن است انرژی بدن شما را به شدت کاهش دهد.
اگر هیچ یک از این علل رایج یا هر موضوع دیگری که پزشک ممکن است نگران آن باشد، تشخیص داده نشود، ممکن است به جنبه های مربوط به سندرم خستگی مزمن یا اختلالات خونی نادر پرداخته شود.
در صورتی که خستگی هیچ ارتباطی با مشکلات پزشکی ذکر شده نداشته باشد، اختلالات خواب نیز باید مورد بررسی قرار گیرند.
سه عامل شایع که باعث خواب آلودگی و همچنین خستگی می شوند، شامل: خواب ناکافی، بی خوابی و آپنه خواب هستند. همچنین اختلالات دیگری که کمتر شایع اند، می توانند منجر به خواب آلودگی شوند، مانند نارکولپسی یا راه رفتن در خواب در طول شب.
حتی اگر هیچ اختلال خواب تشخیصی نداشته باشید، عواملی که در سبک زندگی شما وجود دارند می توانند منجر به اختلال در خواب شده و چرخه ای از خستگی روزانه را ایجاد کنند.
به بزرگسالان توصیه می شود که بین ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه داشته باشند، اما در این مورد، تفاوت های فردی وجود دارد؛ بنابراین لازم است به سیگنال های بدن خود توجه کنید. اگر به میزان توصیه شده می خوابید و با این حال هنوز احساس خستگی می کنید، کافی است مدت خواب خود را افزایش دهید تا ببینید آیا بهتر می شوید یا خیر.
متخصصان به این نکته نیز اشاره می کنند که الگوی نامنظم خواب می تواند چرخه طبیعی بدن را تغییر دهد و خوابیدن زیاد در آخر هفته نمی تواند به طور کامل کمبود خواب در طول هفته را جبران کند.
علاوه بر این، یکی از عوامل کلیدی دیگر، قرار گرفتن در معرض نور خورشید است. نور طبیعی خورشید به طور قابل توجهی از هر نوری مصنوعی روشن تر است و دریافت مقدار کافی نور به ویژه در ساعات صبح به تنظیم چرخه ۲۴ ساعته خواب و بیداری کمک می کند.