مریم عرفانی‌مهر، کارشناس برنامه پیشگیری از هپاتیت در مرکز بهداشت غرب اهواز، در گفتگو با ایسنا به مناسبت ۲۸ جولای، روز جهانی هپاتیت، گفت: بیش از ۳۵۴ میلیون نفر در جهان به هپاتیت B و C مبتلا هستند و غالب این افراد از بیماری خود بی‌خبرند. به همین دلیل، سازمان بهداشت جهانی روز ۲۸ جولای هر سال را به عنوان روز جهانی هپاتیت تعیین کرده است تا توجه جهانیان را به این مشکل جلب کرده و راهی برای کاهش آن پیدا کند.
وی همچنین بیان کرد که هر سال در سطح جهانی، حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر به دلیل ابتلا به هپاتیت جان خود را از دست می‌دهند و سازمان بهداشت جهانی، شعار «هپاتیت منتظر نمی‌ماند» را برای روز جهانی هپاتیت در سال ۲۰۲۴ انتخاب کرده که بر لزوم تلاش‌های فوری در زمینه تشخیص، درمان و پیشگیری تاکید دارد.
هپاتیت چیست؟
این کارشناس همچنین تصریح کرد که کبد یکی از حیاتی‌ترین اندام‌های بدن است و هپاتیت به معنای التهاب بافت کبد است.
وی توضیح داد که کبد نقش‌های مختلفی در بدن ایفا می‌کند، از جمله: انجام سوخت و ساز بدن، تولید صفرا برای هضم چربی‌ها، تصفیه سموم، نقش در خون‌سازی در دوره جنینی، تولید فاکتورهای خونی برای انعقاد خون، تقویت سیستم ایمنی و تأمین انرژی در مواقع ضروری. بنابراین، هرگونه اختلال در عملکرد کبد می‌تواند عواقب جدی برای سلامتی فرد به همراه داشته باشد.
راه‌های انتقال هپاتیت‌ها
عرفانی‌مهر تاکید کرد که برخی هپاتیت‌ها مسری و برخی دیگر غیرمسری هستند. ویروس‌ها به عنوان شایع‌ترین عوامل ایجاد هپاتیت‌های واگیردار در دنیا شناخته می‌شوند.
وی افزود که هپاتیت‌های ویروسی شامل پنج نوع A، B، C، D و E هستند. هپاتیت A و E به طور عمده از طریق مدفوعی – دهانی و به واسطه‌ی عدم رعایت بهداشت فردی، آب و غذای آلوده و شرایط غیربهداشتی منتقل می‌شوند. همچنین، هپاتیت‌های B، C و D از طرق دیگر مانند تزریق خون آلوده، اعتیاد تزریقی، انتقال از مادر به نوزاد و اقداماتی نظیر حجامت، خالکوبی و خدمات پزشکی با تجهیزات غیر استریل منتقل می‌شوند.
این کارشناس ادامه داد که علائمی مانند خستگی، درد ناحیه شکم، تهوع و استفراغ، کاهش اشتها و زردی چشم و پوست از نشانه‌های انواع مختلف هپاتیت هستند. اگر برخی از انواع هپاتیت مانند B و C به موقع تشخیص داده نشوند و درمان نشوند، خطر ابتلا به عوارض جدی نظیر سیروز کبدی و سرطان کبد افزایش می‌یابد.
وی خاطرنشان کرد که آگاهی از راه‌های انتقال و شناسایی افراد در معرض خطر، در کنترل این بیماری موثر است. همچنین، اطلاعات مربوط به پیگیری وضعیت مادران باردار مبتلا به هپاتیت B و C برای جلوگیری از انتقال بیماری به نوزادان اهمیت ویژه‌ای دارد.
تنها دو هپاتیت واکسن دارند
عرفانی‌مهر یادآور شد که واکسن پیشگیری فقط برای هپاتیت A و B موجود است. در حال حاضر، در برنامه واکسیناسیون کشور، واکسن هپاتیت B به تمامی نوزادان در بدو تولد، دو ماهگی، چهار ماهگی و شش ماهگی تزریق می‌شود. همچنین، برای گروه‌های در معرض خطر شامل خانواده بیماران، افرادی که در شرایط خاص برای مدت طولانی بستری هستند، مبتلایان به بیماری‌های کبدی مزمن، معتادان به مواد مخدر، بیماران همودیالیز و کادر بهداشتی و درمانی، واکسن هپاتیت B تجویز می‌شود.
وی همچنین افزود که در صورتی که واکسن در دوران کودکی تزریق نشده باشد، فرد بزرگسال باید هر چه زودتر جهت دریافت آن اقدام کند. علاوه بر این، ممکن است برخی بزرگسالان نیاز به واکسیناسیون مجدد داشته باشند که این موضوع بایستی تحت نظر پزشک انجام شود.
کارشناس برنامه پیشگیری از هپاتیت در مرکز بهداشت غرب اهواز گفت: در حال حاضر، تمام مراکز بهداشتی از تمام افرادی که علائم بیماری هپاتیت دارند، مادران باردار، خانواده بیماران و افرادی که رفتارهای پرخطر جنسی و اعتیاد دارند، به صورت محرمانه نمونه خون آزمایش می‌گیرند. پس از شناسایی بیماران، به ویژه مبتلایان به هپاتیت C، برای درمان رایگان به مراکز مشاوره هپاتیت ارجاع داده می‌شوند و خانواده بیماران نیز مورد بررسی قرار می‌گیرند و در صورت لزوم برای آنها واکسن هپاتیت B تجویز می‌شود. بیماران دارای عوارض شدید نیز به متخصص عفونی ارجاع خواهند شد.