کارگردان سریال «میم مثل معلم»، که برنامه‌اش هم‌اکنون از شبکه دو در حال پخش است، به تشریح ایده و چالش‌های تولید این اثر پرداخته و بر لزوم ایجاد تغییرات اساسی در نظام آموزشی کشور تأکید کرد.
علیرضا سهولی، کارگردان این برنامه به بررسی ریشه‌های این مفهوم و مشکلاتی که در مسیر آن وجود داشت، پرداخت و به اهمیت آموزش خلاقانه در آینده جامعه اشاره کرد.
، او بیان کرد: ایده اولیه این برنامه حدود چهار سال پیش توسط دکتر عبدالعالی بیان شد. مفهوم اصلی این برنامه این بود که معلم‌ها در آموزش‌های خلاقانه با یکدیگر رقابت کنند. با گذر زمان، نیاز به برگزاری چنین برنامه‌ای احساس شد. در دوران پاندمی کرونا که کلاس‌های حضوری متوقف شد، معلمان تلاش کردند تا تدریس‌های خود را به شکلی خلاقانه و از طریق ویدیو به دانش‌آموزان ارائه دهند. این امر ما را در به‌کارگیری ایده‌مان مصر کرد. به همین دلیل، شروع به انتخاب عوامل مؤثر در تولید هر چه بهتر برنامه کردیم. اگر چه دغدغه آموزشی دکتر عبدالعالی تأثیرگذار بود، ولی مهم‌تر از آن، ما احساس می‌کردیم که سیستم آموزشی نیاز به دگرگونی‌های بنیادین دارد و بستری برای این تغییرات وجود ندارد.
زخمی به سبب سیستم آموزش کلاسیک هستیم
سهولی در تشریح سایر عوامل تولید «میم مثل معلم» تصریح کرد: یکی از عوامل شکل‌گیری ایده «میم مثل معلم» این بود که خود ما نیز از سیستم آموزشی سنتی آسیب دیده بودیم. هر یک از ما به نوعی از عواقب و نتایج آموزش‌های قدیمی رنج می‌بریم. با توجه به تأثیر عمیق روش‌های تدریس در سیستم آموزشی و ضرورت آموزش در شکل‌گیری آینده جامعه، هیچ تریبونی برای نمایندگی معلمان نمی‌دیدیم. تمام این عوامل منجر به تولید برنامه «میم مثل معلم» شد.
او همچنین درباره چالش‌های تولید «میم مثل معلم» بیان کرد: با در نظر داشتن حساسیت‌های صنفی که همواره در ایران وجود داشته و به‌خصوص در زمینه آموزش و معلمی به حق است، تولید این برنامه در هر دو جنبه فرم و محتوا چالش‌هایی را به همراه داشت. از مراحل ابتدایی تولید تا پخش، ما با چالش‌هایی روبه‌رو بودیم؛ از نحوه تعامل با معلمان گرفته تا انتخاب داوران و ارزیابی و نمره‌دهی. در هر مرحله تلاش کردیم تا شأن و جایگاه معلمان حفظ شود. با وجود قالب تلنت‌شو که برای برنامه در نظر گرفته شده بود، نمی‌خواستیم که این برنامه به گونه‌ای پیش برود که به کرامت این عزیزان آسیب بزند. با توجه به این که در بین شرکت‌کنندگان، معلمان بازنشسته، تازه‌کار و کسانی که در میانه مسیر آموزش بودند نیز حضور داشتند، کوشش کردیم که به یک رویکرد عادلانه در ارزیابی دست یابیم و هیچ‌کدام از معلمان شرکت‌کننده احساس نکنند که در رقابت شکست خورده‌اند.
نقش انتخاب داوران، چالشی اساسی است
سهولی یکی دیگر از چالش‌های عمده برنامه را در بخش داوری دانست و گفت: یکی دیگر از چالش‌های مهم برنامه، انتخاب داوران بود. با توجه به این‌که شرکت‌کنندگان در این برنامه معلمان بودند و ارزیابی عملکرد تدریس آنها امری تخصصی محسوب می‌شد، ضروری بود که داورانی را انتخاب کنیم که با توجه به حساسیت‌های صنفی و موضوعی برنامه، حاشیه‌ای ایجاد نکنند. ما ملاک‌ها و روش‌های مختلفی را بررسی کردیم، از سلبریتی‌ها تا معلمان بازنشسته. در نهایت به این نتیجه رسیدیم که از آنجا که جنبه آموزشی «میم مثل معلم» از سایر ابعاد آن برجسته‌تر است، انتخاب داوران باید به گونه‌ای باشد که از جامعه معلمی تأیید شده باشند.
او افزود: با این رویکرد سعی کردیم که حاشیه‌های ناشی از داوری را به حداقل برسانیم. در نهایت، آقایان محمد حافظی‌نژاد و مجید جمشیدیان و خانم مهاجرانی به عنوان داوران ثابت برنامه «میم مثل معلم» برگزیده شدند. برای کنترل بهتر این بخش از برنامه، با طراحی بخشی برای داوران مهمان، کوچک‌ترین حاشیه‌های ممکن را کاهش دادیم و با توجه به اعتبار ویژه این مهمانان، جذابیت برنامه را نیز افزایش دادیم.
کارگردان «میم مثل معلم» همچنین تأکید کرد: از آنجا که این برنامه با توجه به صنف خاصی شکل گرفته است و قالب ارائه محتوای آن از شیوه سنتی یک طرفه فراتر نمی‌رود، نمی‌خواستیم که اجراها تنها به فرمت سخنرانی محدود شود. تمایل داشتیم که اجرای برنامه در برخی بخش‌ها به شیوه تلنت‌شو یا به فرم‌های نمایشی و اجرایی نزدیک شود و جنبه سرگرمی برنامه نیز در نظر گرفته شود. همچنین از تم استندآپ کمدی نیز استقبال می‌کردیم. به دلیل عدم تجربه در چنین برنامه‌ای، طبیعتاً خطاهایی نیز داشته‌ایم که نمی‌توانیم از آنها چشم‌پوشی کنیم. باید به یک ترکیب هم‌زیستی برای اجرا می‌رسیدیم که در آن جنبه مفرح، سرگرمی و فوق همه آنها، آموزش مورد توجه قرار بگیرد. من تأکید می‌کنم که آموزش باید محوریت داشته باشد.
او درباره انتخاب معلمان شرکت‌کننده در برنامه گفت: معلمان بااستعداد و کاربلدی را داشتیم که جایگاه بسیار محترمی دارند، اما در این قالب نمی‌توانستند قرار بگیرند. برای مثال، برخی از آنها شیوه‌های خاصی در تدریس داشتند، اما نتوانستند فرمت اجرایی متناسبی ارائه دهند. به این ترتیب سعی کردیم که معلمان متنوعی در برنامه حاضر شوند. باید دقت داشت که این فصل می‌تواند به مخاطبان در فصل‌های آینده برنامه ایده و بصیرت دهد.
هدف ما شرکت در فستیوال‌هاست
سهولی همچنین در مورد بازخوردهای «میم مثل معلم» خاطرنشان کرد: یکی از واکنش‌ها به برنامه تماس وزیر وقت، آقای صحرایی بود. او با تماس خود، از تلاش‌های تیم تولید قدردانی کرد. وزرای پیشین نیز همکاری مناسبی با برنامه داشتند. در بخش داور مهمان از حضور وزرا و معاونان سابق وزارت آموزش و پرورش بهره‌مند شدیم. با این حال، بیشترین بازخوردها از سمت معلمان به دست آمد که پیام‌های آنان موجب دلگرمی و انگیزه ما شد.
این برنامه‌ساز افزود: در حال حاضر در پی آن هستیم که بتوانیم از طریق پلتفرم شاد، ارتباطی مؤثر با مخاطبان «میم مثل معلم» برقرار کنیم و دسترسی به برنامه را برای معلمان و دانش‌آموزان تسهیل کنیم. «میم مثل معلم» از لحاظ محتوا و ایده، کار جدیدی است. در جستجوهای متعددی که داشته‌ایم، نتوانسته‌ایم نمونه‌ای دیگر برای کسب تجربه پیدا کنیم، لذا احساس نیاز به استفاده از بسترهای تعاملی برای کسب نظر از مخاطبان و متخصصان بیشتر شده است.
کارگردان «میم مثل معلم» با اشاره به ارتباطات لازم با جامعه هدف برنامه بیان کرد: تلاش داریم «میم مثل معلم» را به فستیوال‌ها، نمایشگاه‌ها و محیط‌هایی که به نوعی به آموزش مرتبط هستند، ببریم و در معرض مخاطبان قرار دهیم. به‌عنوان مثال، به جشنواره تدریس برتر فرهنگیان شرکت کردیم که در بین دانشجويان معلمان سراسر کشور برگزار می‌شود. در این برنامه‌ها با معرفی «میم مثل معلم» و ارسال دعوتنامه به شرکت‌کنندگان جشنواره‌ها امیدواریم که بتوانیم در ادامه مسیر، به بهبود و غنای روش‌های تدریس و سیستم آموزشی کشور کمک کنیم.
سهولی در پایان افزود: برای اثرگذاری، حضور در عرصه عمومی ضروری است. با پشتیبانی جامعه هدف برنامه می‌توانیم بازخوردهای بیشتری کسب کرده و برای اصلاح و رشد «میم مثل معلم» تلاش کنیم. تاکنون معلمان زحمت کشیده و این برنامه را بین دوستان و همکاران خود تبلیغ کردند، اما برای بهتر دیده شدن به ساعات پخش مناسب‌تری نیاز داریم و کمک به افزایش تبلیغات در سایر شبکه‌ها باعث می‌شود که برنامه بیشتر مشاهده شود.
، مسابقه «میم مثل معلم» از روزهای سه‌شنبه تا جمعه هر هفته، به میزبانی علی عبدالعالی از شبکه دو سیما به روی آنتن می‌رود.