تصور کنید که روزی در کنار یک سد بزرگ ایستاده اید، اما به جای قایق ها بر روی آب، موتورسوارانی را می بینید که بر روی زمین خشک مجاور مخزن سد در حال حرکت اند. این تصویر نه تنها تخیل نیست، بلکه واقعیتی تلخ از شرایط کنونی تهران به شمار می آید. سطح آب سدهای موجود در پایتخت به شدت کاهش یافته است، به طوری که در برخی مناطق، کف مخزن ها نمایان شده و حتا موتورسوران نیز می توانند در این نواحی فعالیت کنند. اکنون این سوال مطرح می شود که اگر مصرف نامناسب و بی توجهی به بحران آب ادامه یابد، آینده منابع آبی پایتخت به چه سمتی خواهد رفت؟
کاهش شدید بارش ها و افت بی سابقه ذخایر آب سدهای تهران، شهر را با یکی از بحرانی ترین سال های آبی مواجه کرده است. ذخیره آب در پنج سد تأمین کننده آب تهران به ۲۷۲ میلیون مترمکعب رسیده که تنها ۱۳ درصد از ظرفیت استاندارد آن ها را تشکیل می دهد. این شرایط زنگ خطری جدی برای تأمین آب شرب ساکنان به شمار می رود و مسئولان هشدار می دهند که در صورت تداوم این روش مصرف، تهران در ماه های آینده با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. در حالی که مدیریت منابع آب سطحی و زیرزمینی در حال پیگیری است، همکاری مردم در کاهش مصرف و بهینه سازی روش های مصرف، به عنوان کلیدی ترین راهکار برای پیشگیری از بحران آب در پایتخت تلقی می شود.
ذخایر سدها به پایین ترین حد و خطر وابستگی به آب های زیرزمینی
بهزاد پارسا مدیرعامل شرکت آب منطقه ای تهران اعلام کرده است که سدهای امیرکبیر (کرج) و لتیان به کمترین سطح ذخیره آب خود از زمان آغاز فعالیت رسیده اند. این وضعیت ناشی از کاهش شدید بارش ها در سال آبی جاری و ادامه خشکسالی های گذشته است.
براساس اظهارات او، از ابتدای سال آبی جاری، میزان بارش ها ۸۸.۳ میلی متر بوده که ۴۵ درصد کمتر از میانگین بلندمدت ثبت شده است. همچنین، در نیمه نخست اسفند، تنها ۴.۳ میلی متر بارش ثبت شده که نسبت به سال گذشته ۵۳ درصد و نسبت به متوسط بلندمدت، ۷۷ درصد کاهش را نشان می دهد.
در همین راستا، عیسی بزرگ زاده سخنگوی صنعت آب هشدار داده است که در صورت تداوم این روند، منابع آبی سطحی تهران به خطر خواهند افتاد و نمی توان فشار بیشتری به منابع زیرزمینی وارد کرد. او افزود که با توجه به استانداردهای سخت گیرانه در زمینه کیفیت آب شرب، به منظور جبران کمبودها نمی توان به منابع زیرزمینی بیش از حد متکی بود، زیرا این امر می تواند به عواقبی نظیر فرونشست زمین منجر شود.
مدیریت مصرف، تنها راهکار برون رفت از بحران
سخنگوی صنعت آب تأکید کرد که در حال حاضر، برنامه ای برای قطع آب در تهران وجود ندارد، اما کاهش مصرف از سوی شهروندان امری بسیار ضروری است. او تصریح کرد که مدیریت فشار آب در شب ها می تواند موجب کاهش هدررفت در شبکه توزیع شود، اما این اقدامات به تنهایی کافی نیست و همکاری مردم در راستای کاهش مصرف آب از اهمیت بالایی برخوردار است.
ضرورت بهینه سازی مصرف آب در ایام خانه تکانی و روزهای پایانی سال
با نزدیک شدن به ایام نوروز و افزایش چشمگیر مصرف آب، شهروندان باید با رعایت مصرف بهینه و صرفه جویی، به مدیریت این بحران کمک کنند. لازم است در حین خانه تکانی، شست وشوی فرش و باغچه را با روش های کم مصرف انجام دهید، ماشین های ظرفشویی و لباسشویی را فقط در صورت پر بودن به کار بگیرید و در زمان مسواک زدن و شستن دست ها، شیر آب را باز نگذارید و همچنین از آب باقی مانده در ظروف یا آب کولر برای آبیاری گیاهان استفاده کنید.
وضعیت منابع آبی تهران در حال حاضر در شرایط بحرانی قرار دارد و ادامه الگوی مصرف کنونی می تواند مشکلات بیشتری در ماه های آینده ایجاد کند. اما اگر شهروندان با رعایت صرفه جویی و مدیریت مصرف در کنار تدابیر کنترلی مسئولان همراهی کنند، امکان خروج از این بحران وجود دارد. حال که آمارها حاکی از وضعیت نگران کننده ای هستند، هر اقدام کوچک در جهت کاهش مصرف می تواند اثرات بزرگی بر تأمین پایدار آب در تهران داشته باشد.