مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفاظت و احیای میراث معنوی و طبیعی نسبت به تغییر ایجادشده در عنوان «شب یلدا» در تقویم رسمی کشور، واکنش نشان داد.
اصلاحات اخیر تقویم ملی که از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی در ارتباط با مناسبت‌های «شب یلدا» و «چهارشنبه‌سوری» انجام شده، موجب بروز واکنش‌هایی شده است. در تقویمی که این شورا منتشر کرده، روز سی‌ام آذرماه به‌عنوان «شب یلدا ـ روز ترویج میهمانی و پیوند با خویشان» نامگذاری شده و سه‌شنبه آخر سال نیز به عنوان «روز تکریم همسایگان» به ثبت رسیده است. برداشت‌ها چنین بوده که با این اقدام نام چهارشنبه‌سوری و شب یلدا از تقویم ملی حذف شده است.
با این حال، رئیس مرکز رسانه و روابط عمومی شورای عالی انقلاب فرهنگی در توضیحاتی به ایسنا اشاره کرده است که عنوان «شب یلدا» از تقویم حذف نشده و نام «روز ترویج میهمانی و پیوند با خویشان» به این روز اضافه شده است. همچنین، برای اولین بار نام «روز تکریم همسایگان» به تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران افزوده شده است.
در پی پیگیری‌های ایسنا، علیرضا ایزدی ـ مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفاظت و احیای میراث معنوی و طبیعی در وزارت میراث فرهنگی، نسبت به تغییرات اخیر در تقویم رسمی کشور واکنش نشان داد و یادآوری کرد که در آذرماه سال گذشته، هفدهمین نشست کمیته بین‌الدولی پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس در شهر رباط مراکش برگزار شد و آیین «یلدا/ چله» در پرونده مشترکی میان ایران و افغانستان به ثبت جهانی رسید.
او در توضیح ارزش و اهمیت این میراث معنوی برای ایرانیان بیان کرد: میترا به‌عنوان بزرگ‌ترین ایزد قبل از ظهور زرتشت، طبق برخی از روایت‌ها در ۳۰ آذر به دنیا آمده است که این روز، کوتاه‌ترین روز و بلندترین شب سال محسوب می‌شود. ایرانیان از دیرباز به گرامیداشت پایان این شب طولانی و تولد دوباره خورشید و تابش نور مقدس اهتمام داشته و نام یلدا بر آن گذاشته‌اند. به قول شیخ اجل سعدی: «برآی ای صبح مشتاقان اگر نزدیک روز آمد / که بگرفت این شب یلدا ملال از ماه و پروینم».
ایزدی ادامه داد: در شب اول دی‌ماه، خانواده‌ها در دور هم جمع می‌شوند. این گردهمایی خانوادگی معمولاً در خانه بزرگ‌ترها و دور سفره‌ای به نام «سفره شب یلدا/ چله» برگزار می‌شود که میوه‌هایی با رنگ قرمز مانند انار، هندوانه و چغندر جزو اجزای ثابت آن هستند. رنگ سرخ به نماد سرخی پیش از نور و پس از تاریکی شب اشاره دارد که با میترا (مهر) به‌عنوان پایه‌گذار اسطوره‌ای این جشن در ارتباط است.
مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفاظت و احیای میراث معنوی و طبیعی خاطرنشان کرد: از رسوم مرسوم آیین شب یلدا می‌توان به شعرخوانی، قصه‌گویی، تفأل به دیوان حافظ و خواندن اشعار آن، شاهنامه‌خوانی، شنیدن یا نواختن موسیقی، آوازخواندن و هدیه دادن به نوعروسان و کودکان اشاره کرد.
ایزدی تأکید کرد: یلدا/ چله همانند نوروز، به‌دلیل ریشه‌دار بودن در تجربیات زیستی و طبیعی، هیچ تناقضی با ادیان و باورهای مذهبی ندارد و این واقعیت دلیل ماندگاری آن از هزاران سال پیش تا کنون است، بنابراین لازم است در حفظ این میراث فرهنگی تلاش‌های لازم را به‌کار ببریم.
مدیرکل ثبت و حریم آثار، حفاظت و احیای میراث معنوی و طبیعی همچنین بیان کرد: در صورت صحت شایعات مطرح‌شده، پیگیری‌های لازم از سوی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی انجام خواهد شد.