میزان تعهد به حاشیه‌نشینان – ایسنا

، ۲۲.۵ میلیون نفر از مردم کشور با مشکل بدمسکنی دست به گریبان هستند، وضعیتی که دولت آیت‌الله شهید سید ابراهیم رئیسی را واداشت تا به موضوع نوسازی بافت‌های فرسوده و ناکارآمد شهری ورود نماید. از این جمعیت، حدود ۱۰ میلیون نفر در ۲.۷ میلیون واحد مسکونی بدون سازه‌های مناسب زندگی می‌کنند. این مسئله با وسعت ۱۶۷ هزار هکتار، شامل ۶۰۰۰ محله و ۳۰۰ هزار کوچه در کشور گسترش یافته است.

حمایت از افرادی که توان مالی برای نوسازی ندارند

محمد آیینی ـ معاون وزیر راه و شهرسازی، در این زمینه بیان می‌کند که ساکنان بافت‌های ناکارآمد و حاشیه‌نشین ناتوان از نوسازی هستند. حتی در صورت اعطای وام با نرخ پایین، آنان نمی‌توانند اقساط را پرداخت کنند؛ زیرا اگر منابع مالی کافی داشتند، در چنین بافت فرسوده‌ای زندگی نمی‌کردند. این موضوع چالش اصلی ما است. ما به آنان اطمینان می‌دهیم که نگران نباشند؛ ما آنان را به سازندگانی که توان مالی، اجرایی و فنی دارند، وصل خواهیم کرد. اینجا به چالش دیگری برمی‌خوریم؛ زیرا سازندگانی که مایل به نوسازی در این محلات باشند، به دلیل عدم صرفه اقتصادی تمایلی نشان نمی‌دهند.

دولت سیزدهم با رویکردی متکی بر حمایت از محرومان و مستضعفان، برنامه نوسازی و بهسازی واحدهای مسکونی در بافت‌های فرسوده و ناکارآمد را آغاز نمود. این برنامه تحت عنوان طرح نهضت ملی مسکن انجام می‌شود.

بهره‌برداری از ۸۷ هزار واحد مسکونی فرسوده در دولت سیزدهم

بر اساس تازه‌ترین آمار ارائه‌شده، فرآیند نوسازی ۲۷۷ هزار و ۶۰۵ واحد در سراسر کشور طی دوران دولت سیزدهم به fruition پیوسته است. از مجموع واحدهای نوسازی‌شده، تعداد ۸۷ هزار واحد به اتمام رسیده و مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. همچنین، نوسازی بافت‌های فرسوده در ۳۱ استان و ۶۱۴ شهر با عدد ۲۷۷ هزار و ۶۰۵ واحد، نسبت به برنامه ابلاغی، ۷۵ درصد پیشرفت داشته است.

با تأمین زمین برای طرح نهضت ملی مسکن، در حال حاضر دو میلیون و ۵۶۰ هزار واحد به مرحله ساخت رسیده و بخش عمده‌ای از واحدهایی که پیشرفت فیزیکی خوبی دارند، در محدوده بافت‌های فرسوده و ناکارآمد واقع شده‌اند.

دولت همچنین برای اجرای طرح‌های بازآفرینی شهری، بسیج و گروه‌های جهادی را به کار گرفته است. در اواسط ماه گذشته، سردار محمد زهرایی، رئیس سازمان بسیج سازندگی کشور، در نخستین گردهمایی گروه‌های مردمی و جهادی با مشارکت بسیج مستضعفین، اعلام کرد: این آغاز یک حرکت بزرگ مردمی است و با توجه به تماس مستمر با مردم، نیازمند بازتعریف الگوی رفتاری با آنان هستیم.

طرح خلاقانه کلید به کلید

یکی از چالش‌های ساکنان بافت‌های فرسوده، جابه‌جایی خانوارها در حین نوسازی است که دولت در این خصوص طرح‌هایی نظیر طرح کلید به کلید و اعطای تسهیلات ودیعه مسکن را مدنظر قرار داده است. بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، افرادی که در بافت فرسوده سکونت دارند، می‌توانند واحد مسکونی خود را با یک واحد نوسازی شده در محدوده‌های بازآفرینی، زمین دولتی یا واحد مسکونی در شهرهای جدید، تعویض کنند. برای تشویق ساکنان نیز یا واحد آنان با ۴۰ درصد افزایش قیمت همراه خواهد بود یا واحدهای دولت با ۴۰ درصد تخفیف ارائه می‌شود. سامانه‌ای نیز راه‌اندازی شده تا مردم بتوانند گزینه مدنظر خود را در قالب طرح کلید به کلید انتخاب کنند.

همچنین از حدود دو سال پیش، دولت بسته‌های تشویقی متنوعی برای جذب سرمایه به بافت‌های فرسوده طراحی کرده است که آمارها نشان می‌دهد این بسته‌ها در نوسازی این بافت‌ها مؤثر بوده‌اند. آیینی ـ مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران تصریح کرد: بیش از ۵۴۶ شهر بسته‌های تشویقی شهرداری را در بافت‌های فرسوده پیاده‌سازی می‌کنند. به طوری که آمار صدور پروانه در سال‌های پس از انقلاب نشان می‌دهد که سال ۱۴۰۲ رکورد نوسازی در محدوده بافت‌های فرسوده شکسته شده است.

بافت‌های فرسوده بهترین ظرفیت موجود برای ارتقاء معماری ایرانی اسلامی را فراهم می‌آورند. مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ابراز امیدواری کرد که تا پایان سال، به ۱۲۰ هزار نقطه در بازآفرینی شهری، متناسب با شاخص‌های معماری ایرانی اسلامی دست یابیم.

اعطای پنج نوع وام در بافت‌های فرسوده

در بافت‌های فرسوده، پنج نوع وام قابل دریافت است. نخستین آنها تسهیلاتی به اندازه وام نهضت ملی مسکن تا سقف ۵۵۰ میلیون تومان است که به عنوان تسهیلات با بهره مناسب محسوب می‌شود. در برنامه هفتم نیز خبر خوش این است که با تصویب مجلس و تأیید شورای نگهبان، واحدهای موجود در بافت‌های فرسوده از تمامی تخفیف‌ها و کمک‌های نهضت ملی مسکن تا سقف پنج طبقه، بهره‌مند خواهند شد.

محور سوم تسهیلات، مربوط به اسکان موقت و محور چهارم شامل پرداخت وام در بافت‌های تاریخی است. نوع پنجم نیز به تسهیلات اسکان موقت در بافت‌های تاریخی اختصاص دارد. در این زمینه برخی بانک‌ها همکاری دارند، در حالی که برخی دیگر همکاری لازم را از خود نشان نداده‌اند. با این حال، روند اعطای تسهیلات در سال ۱۴۰۲ نسبت به قبل بهبود یافته است.

عملکرد وزارت راه و شهرسازی در نوسازی و بهسازی بافت‌های فرسوده نشان‌دهنده پایبندی دولت آیت‌الله رئیسی به وعده‌های خود در حمایت از محرومان است؛ همان‌طور که بسیاری از این افراد در حاشیه شهرها و سکونتگاه‌های غیررسمی زندگی می‌کنند.

اجتناب از مسائل غیرسازنده

یکی از ویژگی‌های اخلاقی شهید رئیسی، کوشش بی‌وقفه و احتراز از انتقادات غیرسازنده و حواشی غیرضروری بود؛ تا جایی که حدود دو هفته قبل از شهادت آیت‌الله رئیسی، مهرداد بذرپاش ـ وزیر راه و شهرسازی بیان کرد: این روزها برخی از افراد سخنانی بیان می‌کنند. ما خود را کنترل کرده و از گذشته چیزی نمی‌گوییم که حتماً نادرست باشد. این توصیه رئیس‌جمهور محترم بود و او نیز همواره این گونه رفتار کرده است. از زمان انتقال دولت، هرگز از وضعیت پیشین صحبتی نمی‌کند و به جای آن می‌گوید که نگران نباشید، خدا خود جبران خواهد کرد و باید همه ما در جهت رفع موانع کوشش کنیم. وی همچنین به ما توصیه می‌کرد که این مسأله را مدنظر قرار دهیم. دوستان نیز باید کمی انصاف داشته باشند و همواره در مورد وضعیت چگونه و چه شده سوال نکنند. بله، بر کسی پوشیده نیست که مشکلاتی وجود دارد، اما خوشبختانه تحولات مثبت بسیاری در حال وقوع است.