نتایج این مطالعه نشان میدهد که اگر در گروه دوم قرار دارید، شانس بیشتری برای داشتن عمر طولانی خواهید داشت.
محققان به این نتیجه رسیدهاند که برخی از ویژگیهای شخصیتی ارتباط مستقیمی با طول عمر افراد دارند، زیرا نحوه دیدگاه یک فرد به خود، احساسات و درپی آن رفتارهای او را شکل میدهد. برای مثال، کسانی که خود را بهعنوان فردی منظم تصور میکنند، اغلب در مصرف داروهای خود به موقع عمل کرده و سبک زندگی سالمتری را حفظ میکنند.
قبلاً، ارزیابی شخصیت افراد عمدتاً بر اساس مدلی شناختهشده به نام «پنج عاملی شخصیت» یا «OCEAN» انجام میشد که شامل پنج بُعد اصلی هست:
گشودگی (Openness)، وظیفهشناسی (Conscientiousness)، برونگرایی (Extraversion)، سازگاری (Agreeableness) و رواننژندی (Neuroticism).
اما تحقیق جدیدی که در مجله «تحقیقات روانشناختی» منتشر شده، این طبقهبندی کلی را به تعدادی ویژگیهای جزئیتر و دقیقتر تقسیم کرده است.
محققان با استفاده از دادههای مربوط به ۲۲ هزار نفر، پاسخهای آنها به پرسشهای مرتبط با پنج عامل بزرگ را بررسی کرده و هر پاسخ را بهعنوان یک خصوصیت مستقل تحلیل نمودند. سپس نرخ مرگومیر افراد در سنین ۶ تا ۲۸ سالگی رصد شد.
«رنه موتوس»، استاد روانشناسی شخصیت در دانشگاه ادینبرو و یکی از نویسندگان این پژوهش، در گفتوگویی با بخش سلامت یورونیوز بیان کرد: «ما متوجه شدیم که دقت پیشبینی مرگومیر تقریباً دو برابر بیشتر میشود اگر بهجای پنج دسته اصلی، این ویژگیهای دقیقتر را مورد بررسی قرار دهیم.»
او افزود: «این امر به این معناست که راههای متعددی وجود دارد که شخصیت میتواند بر طول عمر تأثیرگذار باشد. بهطور مثال، برای یک فرد ممکن است این تأثیر از طریق تنظیم احساساتش باشد، در حالی که برای فرد دیگر ممکن است به رفتارهایش مربوط شود.»
کدام ویژگیهای شخصیتی به افزایش طول عمر کمک میکنند؟
به گفته موتوس، افرادی که خود را «فعال» معرفی کرده بودند، ۲۱ درصد کمتر از سایرین در طول مدت مطالعه فوت کردند؛ این نتیجه مستقل از سن، جنسیت و وضعیت پزشکی افراد بود.
ویژگیهایی همچون منظم بودن، انرژی بالا، مسئولیتپذیری، سختکوشی، کمک به دیگران و دقت در انجام امور نیز با احتمال بیشتری در افزایش طول عمر رابطه داشتند، در حالی که اضطراب و بدخلقی خطر مرگومیر را افزایش میدهند.
«دکتر جان فرانسیس لِیدر»، روانشناس و پژوهشگر علوم شناختی، در گفتوگویی با یورونیوز سلامت توضیح داد: «بهطور کلی، الگوهای خاصی از تفکر، احساس و رفتار میتوانند بهصورت مستقیم بر سلامت روان و توانایی بهرهگیری از حمایتها و مراقبتهای پیشگیرانه تأثیر بگذارند که در نهایت بر طول عمر فرد تأثیرگذار خواهد بود.»
او ادامه داد: «با این حال، ارائهدهندگان خدمات بهداشتی میتوانند با تطبیق نوع خدمات بهتناسب با تیپهای شخصیتی و تفاوتهای فردی، شکافهای موجود را کاهش داده و خدماتی شخصیسازیشدهتر ارائه کنند.»
آیا میتوان شخصیت را تغییر داد؟
اگر پس از خواندن این گزارش نگران شدهاید که شخصیت شما با ویژگیهای طول عمر همخوانی ندارد، جای نگرانی نیست. بهگفته دکتر فرانسیس لِیدر، هرچند که صفات شخصیتی بهطور نسبی پایدارند، اما مطلق و تغییرناپذیر نیستند.
او اشاره کرد: «ویژگیهای شخصیتی میتوانند در طول زندگی دچار تغییر شوند، خصوصاً بهعلت تلاش آگاهانه یا تجربیات مهم زندگی. نکته کلیدی این است که شخصیت را نه تنها از منظر فردی، بلکه از نمای اجتماعی نیز باید در نظر گرفت.»
او افزود: «شاید فردی در پیدا کردن انگیزه بهتنهایی دشوار باشد، اما در محیطی حمایتی خیلی بهتر عمل کند. یا به عکس، ممکن است کسی از توانایی فردی بالایی برخوردار باشد، اما برای فعال شدن به حمایت یا سازگاریهای خاصی نیاز داشته باشد.»
هوش مصنوعی و مراقبتهای فرد محور
با پیشرفت نظامهای بهداشتی به سمت پزشکی دقیق و خدمات فرد محور، بهخصوص با رشد ابزارهای پیشرفته مبتنی بر هوش مصنوعی، موتوس بر این باور است که اینگونه تحقیقات میتواند تأثیر چشمگیری بر روی بیماران مبتلا به اختلالات روانی داشته باشد.
او گفت: «این یافتهها نشان میدهند که در آینده میتوانیم با دقت بالایی احتمال بروز انواع اختلالات روانی یا شرایط مرتبط با سلامت روان را بر اساس ارزیابی شخصیت پیشبینی کنیم، بهویژه اگر این ارزیابیها دقیق و چندلایه باشند.»
موتوس همچنین معتقد است که این نوع آزمونهای دقت شخصیت میتوانند در حوزههای دیگر مانند مدارس و محیطهای کاری نیز کاربر داشته باشند. با این حال، او تأکید کرد که این مطالعه در حال حاضر در مرحله آزمایش فرضیه است و برای اجرایی شدن نیاز به پژوهشهای بیشتری دارد.
وی ابراز امیدواری کرد که «شاید حدود پنج سال طول بکشد تا دادههای کافی بین ارزیابی شخصیت و میزان مرگومیر جمعآوری شود، اما من مطمئنم که در آینده ارتباطات قویتر، عملیتر و قابلدرکتری بین شخصیت و عواملی مانند طول عمر حاصل خواهد شد.»
