به منظور کاهش آلودگی های هوایی، متخصصان یکی از شرکت های دانش بنیان سیستمی را برای پایش و سنجش آلاینده های خروجی از دودکش های صنایع مختلف طراحی و ارائه کرده اند. بر اساس اعلام آن ها، این سیستم ها هم اکنون در برخی از پتروشیمی ها و کارخانه های تولید سیمان به کار گرفته شده اند.
یکی از شرکت های دانش بنیان در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران به همراه گروهی از فارغ التحصیلان دانشگاهی، سیستم هایی برای پایش کیفیت آلاینده های هوا تولید کرده اند. این ایستگاه های پایش کیفیت هوا انرژی خود را از خورشید تأمین کرده و بدون نیاز به برق شهری، داده های مربوط به کیفیت هوا را به دو صورت آنلاین (از طریق وب سایت) و آفلاین (از طریق نمایشگرهای عمومی) ارائه می دهند. این داده ها شامل اطلاعاتی درباره آلودگی هوای شهر به ویژه غلظت ذرات معلق (PM۲.۵ و PM۱۰) و گازهای آلاینده (O۳، CO، NO۲، SO۲ و VOC) و نیز اطلاعات جوی (دما، رطوبت، فشار، صدا، سرعت و جهت باد) است که قبلاً تنها توسط سیستم های خارجی قابل اندازه گیری بود اما اکنون با بکارگیری نوآوری های داخلی انجام می شود.
تمامی مراحل طراحی سازه، مدار الکتریکی، برنامه نویسی نرم افزار، ایجاد وب سایت و مونتاژ این تجهیزات در داخل کشور و تحت نظر محققان جوان این مجموعه انجام می شود.
این محققان موفق به طراحی و تولید محصولات محیط زیستی دیگر نیز شده اند، از جمله دستگاه غبارسنج پرتابل، گازسنج پرتابل، دستگاه پایش غبار خروجی دودکش صنایع، گازسنج پرتابل خروجی دودکش، آنالیزر گاز پرتابل مربوط به دوده خودروتیرگی سنج، دستگاه آنالیزر گاز پرتابل اگزوز خودرو و دستگاه های پایش لحظه ای ذرات معلق و نمونه برداری ذرات معلق در هوای محیط.
امید حسین پور، کارشناس فنی یکی از شرکت های دانش بنیان، به این نکته اشاره کرد که این گروه از سال ۱۳۹۰ در تلاش برای توسعه فناوری های مرتبط با کنترل آلودگی هوا فعالیت می کند و به تولید انبوه محصولات دانش بنیان در حوزه پایش و اندازه گیری آلاینده های محیط زیست، به ویژه در بخش هوا، دست یافته است. هم اکنون این شرکت تولیدکننده ۱۱ محصول دانش بنیان تجاری سازی شده است.
وی برخی از دستاوردهای این شرکت را شامل سیستم های پایش ایستگاهی آلودگی هوای محیط، دستگاه نمونه برداری ذرات معلق هوای محیط، دستگاه سنجش آنی آلودگی صوتی، گازسنج پرتابل دودکش (PSGA)، گازسنج آنلاین خروجی دودکش صنایع (PSGAONLINE) و دبی سنج پرتابل دودکش (PSFM) نام برد.
حسین پور همچنین دستگاه پرتابل پایش غبار خروجی دودکش های صنایع (PSDM) را به عنوان یکی از محصولات کلیدی این شرکت معرفی کرد و اظهار داشت که این ابزار به منظور سنجش غلظت ذرات معلق خروجی از دودکش های تمامی فرآیندهای صنعتی با نمونه برداری در شرایط ایروکینتیک و اندازه گیری پارامترهای دیگری چون سرعت، فشار، دما، رطوبت و دبی جریان گاز طراحی شده است.
این فناور همچنین بیان داشت که دستگاه یادشده دارای باتری لیتیوم یون با ظرفیت ۱۱۰ وات ساعت است که اجازه می دهد تا بدون نیاز به شارژ مجدد، نمونه برداری انجام شود. این دستگاه همچنین دارای حافظه ای برای ثبت ۲۸۰۰ داده، چاپگر، صفحه نمایش و قابلیت شناسایی خودکار تغییرات و ثبت پارامترها است.
کارشناس این مجموعه همچنین دستگاه گازسنج پرتابل دودکش (PSGA) را از دیگر محصولات این شرکت برشمرد و تصریح کرد که این دستگاه برای اندازه گیری غلظت گازهایی همچون اکسیژن (O۲)، منوکسید کربن (CO)، دی اکسید نیتروژن، منوکسید نیتروژن، دی اکسید کربن، دی اکسید گوگرد و سولفید هیدروژن (H۲S) مورد استفاده قرار می گیرد.
وی با اشاره به وجود میکروکنترلر صنعتی هوشمند، حافظه داخلی و چاپگر در این دستگاه، توضیح داد که این ویژگی ها امکان استفاده مداوم از دستگاه PSGA را در فرآیندها فراهم می آورد و همچنین برای تأمین انرژی، از باتری های لیتیوم یون با طول عمر بالا بهره می برد.
حسین پور همچنین اشاره کرد که دستگاه گازسنج محیطی پرتابل PEGA برای سنجش غلظت گازهای آلاینده نیز از محصولات دیگر این شرکت است که قابلیت اندازه گیری گازهایی مانند اوزن، منوکسید کربن، دی اکسید نیتروژن و دی اکسید گوگرد اداشته و از ویژگی هایی چون سنسورهای گازی با عمر طولانی، باتری لیتیوم یون و بدنه ای مقاوم در برابر ضربه بهره مند است.
به گفته او، این دستگاه ها به منظور اندازه گیری آلاینده های خروجی دودکش ها در ۱۵۰ شرکت فعال در بخش های فولاد، سیمان و پتروشیمی به کار گرفته شده و به صورت پرتابل بر روی دودکش ها نصب می شوند و در صورت شناسایی آلودگی، هشدارهای لازم را به صنایع ارسال می کنند.
حسین پور زمان تخمین زده شده برای پایش آلاینده ها با این دستگاه ها را بین ۳ تا ۱۰ دقیقه ذکر کرد و افزود: این سیستم ها با نمونه برداری از غبارها و آلاینده ها، پس از آنالیز، نتایج حاصله را به اپراتور ارائه می دهند.