چین در راستای اقدامات تلافی جویانه خود نسبت به ایالات متحده، دست به آغاز تحقیقات ضد انحصارطلبانه ای علیه گوگل زده است.
تاریخچه رابطه میان چین و گوگل به اوایل دهه ۲۰۰۰ برمی گردد و از این رو این ارتباط پیچیدگی های خاص خود را دارد. خبرگزاری آسوشیتدپرس در گزارشی به تحلیل روند فعالیت های گوگل در چین و پیامدهای احتمالی تحقیقات ضد انحصارطلبی برای این غول فناوری آمریکایی پرداخته است.
روابط گوگل با چین
شرکت گوگل در سال ۲۰۰۶ موتور جستجوی چینی زبان google.cn را معرفی کرد. این موتور تلاش کرد تا با رعایت قوانین پکن، محتوای خود را سانسور کند و در سال ۲۰۰۹ با در اختیار داشتن سهم بازاری حدود ۳۶ درصد، به یکی از موتورهای جستجوی مهم چین تبدیل شد. اما در سال ۲۰۱۰، پس از یک حمله سایبری و رشد نارضایتی از قوانین سانسور، گوگل اعلام کرد که دیگر حاضر به مسدود کردن نتایج جستجو نیست، و به همین دلیل موتور جستجوی خود را بسته و کاربران را به سایت هنگ کنگی خود ارجاع داد.
پس از آن، دولت پکن بسیاری از سرویس های گوگل، از جمله جی میل، مرورگر کروم و موتور جستجوی این شرکت را تحت سیستم سانسور معروف به «دیوار آتش بزرگ» خود مسدود کرد، و این خدمات برای کاربران در سرزمین اصلی چین غیرقابل دسترس گردید. به طور کلی، چین اکثر پلتفرم های اینترنتی غربی، شامل گوگل و شبکه های اجتماعی مانند فیس بوک و اینستاگرام را مسدود می کند.
آیا گوگل هنوز در چین فعال است؟
با وجود اینکه خدمات گوگل در چین دیگر قابل دریافت نیست، این شرکت همچنان در این کشور حضور دارد و عمدتاً بر فروش و مهندسی کسب وکار تبلیغات خود تمرکز کرده است. گوگل همچنین دارای کارکنانی است که بر روی خدماتی نظیر «گوگل کلود» و راه حل های مربوط به مشتری کار می کنند. دفاتر این شرکت در مراکز بزرگ چین، از جمله پکن، شانگهای و شنژن دایر هستند.
چرا چین از گوگل تحقیق می کند؟
سازمان دولتی تنظیم بازار چین روز سه شنبه اعلام کرد که تحقیقات علیه گوگل را به منظور بررسی احتمال نقض قوانین ضد انحصار آغاز کرده است.
اگرچه جزئیات بیشتری از سوی رگولاتورهای چینی ارائه نشده است، این خبر یک لحظه پس از اجرای تعرفه های ۱۰ درصدی به دستور دونالد ترامپ، رئیس جمهور پیشین ایالات متحده، منتشر شد.
این تحقیقات چه تأثیری بر گوگل خواهد داشت؟
با توجه به اینکه جزئیات کمی در خصوص دلیل اختصاصی تحقیقات وجود دارد، تأثیر فوری آن بر فعالیت های گوگل نامشخص به نظر می رسد. به عقیده کارشناسان، وضعیت کنونی این شرکت آمریکایی به علت این تحقیقات که احتمالاً مدت ها به طول خواهد انجامید، تحت تأثیر قرار نخواهد گرفت.
بسیاری از تحلیل گران بر این باورند که این تحقیقات ضد انحصار به احتمال زیاد بر پایه سیستم عامل اندروید گوگل برای تلفن های هوشمند خواهد بود و به عنوان ابزاری در جنگ تجاری آمریکا و چین به کار خواهد رفت.
جان گونگ، استاد اقتصاد در دانشگاه بین المللی تجارت و اقتصاد، بیان کرد که این تحقیقات می تواند به تسلط گوگل در زمینه تجارت اندروید مربوط باشد، زیرا تقریباً تمامی برندهای تلفن هوشمند، به جز اپل و هواوی، موظفند هزینه مجوزها را به گوگل پرداخت کنند تا بتوانند از سیستم اندروید در دستگاه های خود استفاده کنند. وی ادامه داد: تصور می کنم که این تحقیقات می تواند قابل مذاکره باشد.
در پی قرار گرفتن هواوی در لیست سیاه آمریکا در سال ۲۰۱۹، این شرکت چینی سیستم عامل «هارمونی او اس» (HarmonyOS) را توسعه داد که مانع از همکاری آن با شرکت های آمریکایی، از جمله گوگل شد.
جولیان ایوانز پریچارد، رئیس بخش اقتصاد چین در موسسه «کپیتال اکونومیکس»، در یادداشتی به این موضوع اشاره کرد که ممکن است تحقیقات علیه گوگل بدون هیچ گونه عواقبی به پایان برسد.
این شرکت به خاطر نقض احتمالی قوانین ضد انحصار در سایر کشورها از جمله کشورهای اتحادیه اروپا، کره جنوبی، روسیه، هند و ترکیه، تحت فشار قرار گرفته است. در اوت ۲۰۲۰، دولت ایالات متحده شکایتی علیه این شرکت مطرح کرد که گوگل را متهم می کرد با ایجاد موانع قوی برای رقبا، در بازار جستجو انحصار ایجاد کرده است.
پس از این حکم، وزارت دادگستری ایالات متحده در نوامبر خواستار واگذاری مرورگر کروم از سوی گوگل شد. این وزارتخانه همچنین اظهار داشت که گوگل نباید مجاز باشد قراردادهای انحصاری با شرکت های ثالث مانند اپل و سامسونگ منعقد کند. همچنین سازمان رقابت و بازار بریتانیا در حال بررسی این موضوع است که آیا طبق قوانین جدید این کشور، گوگل وضعیت بازار استراتژیک دارد یا خیر.