شرکت فناوران، به عنوان یکی از نهادهای فعال در زمینه فناوری، اقدام به اجرای طرحهایی برای پرورش آرتمیا کرده است که به عنوان یک چالش جهانی در صنعت آبزیپروری شناخته میشود.
این شرکت با هدف تسهیل فرآیند تولید و پرورش آرتمیا و فراهمسازی مشاورتی در این عرصه، با بیش از ۳۰ سال تجربه تأسیس شده و موفق به تولید محصولات متنوعی از آرتمیا نظیر سیست (تخم) خشک، سیست دکپسوله، جنین آرتمیا و بیومس منجمد آرتمیا گردیده است.
در ایران صنعت آبزیپروری به ویژه در زمینه پرورش ماهیان سردآبی، گرم آبی، میگو، ماهیان دریایی، خاویاری و ماهیان زینتی، رشد چشمگیری را مشاهده میکنیم. در حال حاضر، تولید سیست آرتمیا در ایران معادل حدود ۲ تن و میزان تولید بیومس آن حدود ۳۰ تن میباشد. همچنین مراکز پرورش و تکثیر میگو، ماهیان دریایی، خاویاری و زینتی، به طور سالانه به حدود ۴۵ تن سیست و ۲۰۰ تن بیومس آرتمیا نیاز دارند.
علاوه بر این، در سالهای اخیر، میزان تولید و پرورش میگو و ماهیان در کشور روندی صعودی را طی کرده که این امر خود به افزایش مصرف آرتمیا منجر خواهد شد. بر این اساس، در طرحهای اجرایی این شرکت با استفاده از روشها و فناوریهای نوین، در صدد برآورده کردن نیازهای داخلی به آرتمیا برای توسعه این صنعت هستند.
یکی از منابع آبی با اهمیت برای پرورش آرتمیا، پساب حاصل از تاسیسات آب شیرینکن است. اهمیت این موضوع به این دلیل است که در حال حاضر، پروژههای متعددی برای تأمین آب استانهای جنوبی، مرکزی و شرقی کشور از طریق شیرینسازی آب خلیج فارس و دریای عمان در حال اجراست. با اجرای این پروژههای بزرگ، حجم قابل توجهی از پساب با شوری دو برابر تولید میشود که باید به طور هزینهبر از طریق لولهگذاری در نقاط عمیقتر دریا رهاسازی گردد؛ حال آنکه میتوان از این پساب در راستای پرورش و تولید آرتمیا، که یکی از محصولات استراتژیک صنعت آبزیپروری است، بهره برد.
همچنین، در سالهای اخیر، این شرکت پروژههای تحقیقاتی و نیمهصنعتی تولید و فرآوری آرتمیا را در استانهای خوزستان، بوشهر، هرمزگان، کرمان، فارس و آذربایجان شرقی و غربی اجرا کرده است. با این حال، با توجه به محدودیتهای تولید، فقط قسمتی کوچک از نیاز کشور تأمین گردیده است.
آرتمیا نه تنها یک محصول استراتژیک برای صنعت آبزیپروری به شمار میرود، بلکه غذای اصلی مراحل ابتدایی نوزادان میگو، ماهیان دریایی، خاویاری و زینتی است و هیچ جایگزین دیگری ندارد؛ به همین دلیل، آرتمیا یک چالش بزرگ در صنعت آبزیپروری ایران و دیگر نقاط جهان محسوب میشود. همچنین، هزینه بالای خرید آرتمیا با کیفیت نیز مزید بر علت است. در این طرح، برای پرورش آرتمیا از پساب آبشیرینکنها استفاده خواهد شد که خود مسئله دفع این پساب را به راحتی حل میکند.
صنعت پرورش میگو و ماهیان دریایی و خاویاری به شکل کلی به آرتمیا بستگی دارد و متاسفانه به دلیل تولید کم، قریب به ۹۵ درصد از نیاز کشور با صرف هزینههای بالا به صورت سالانه وارد میشود. از این رو، پرورش آرتمیا به یکی از فعالیتهای سودآور تبدیل شده است که میتواند نه تنها تامین نیازهای داخلی را برای رشد صنعت آبزیپروری فراهم کند، بلکه فرصتهای شغلی مولدی را نیز برای جوانان ایجاد نماید.
این شرکت در تلاش است تا با تأسیس مزارع و استخرهای پرورش آرتمیا، به هدف تولید سالانه ۵۰ تن سیست و ۲۰۰ تن بیومس آرتمیا فرانسیسکانا دست یابد. در گام نخست این برنامه، راهاندازی مزارع ۳۰۰ هکتاری آرتمیا با استخرهایی به وسعت ۲۰۰ هکتار در نظر گرفته شده است.
