پیامک‌های تقلبی؛ رایج‌ترین نوع جرم سایبری در کشور

سرهنگ علی‌محمد رجبی در گفتگویی رادیویی درباره جرائم سایبری توضیح داد: مردم از گروه‌های مختلف می‌توانند درگیر این نوع جرائم شوند. مجرمان سایبری بیشتر بر روی غفلت افراد تکیه دارند تا بر روی مهارت‌های خود. افرادی که در زمینه‌های سایبری ماهر هستند و به عنوان هکر شناخته می‌شوند، هرگز برای مبالغ کم، ریسک ارتکاب جرم را نمی‌پذیرند. آنچه ما با آن مواجه‌ایم، افرادی هستند که دانش بسیار محدودی از حوزه سایبری دارند و برای انجام جرم، روی غفلت مردم حساب می‌کنند.

این مقام مسئول با اشاره به هشدارهای مداوم پلیس نسبت به جرائم افزود: بسیاری از افرادی که قربانی این جرائم می‌شوند، به هشدارها توجه می‌کنند و از آن‌ها آگاه هستند، اما در لحظه وقوع جرم دچار غفلت می‌گردند.

سرهنگ رجبی اضافه کرد که کلاهبرداری‌های اینترنتی و برداشت‌های غیرمجاز امروزه از جمله جرائم شایع سایبری هستند. مجرمان با ارسال پیامک‌های جعلی تحت عناوینی چون سود سهام عدالت، ثبت نام رایانه، دریافت اینترنت رایگان از دولت و یا سود مشارکت در طرح‌های مختلف، اقدام می‌کنند. آن‌ها پیش از این، زیرساخت‌های لازم را فراهم می‌آورند و پیامک‌هایی با این عناوین برای مردم ارسال می‌کنند.

رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری پلیس فتا به شیوه‌های مهندسی اجتماعی مجرمان نیز اشاره کرد و توضیح داد: مجرمان به بررسی موضوعاتی که در ذهن مردم برجسته است می‌پردازند و سپس از آن به عنوان شیوه‌ای برای فریب استفاده می‌کنند. در مرحله بعد، پیامکی ارسال می‌شود که با کلیک بر روی لینک آن، دریافت‌کننده به یک صفحه جعلی منتقل می‌شود و در نهایت به دانلود یک نرم‌افزار موبایلی هدایت می‌شود. این نرم‌افزار در واقع یک بدافزار است که می‌تواند به تمامی اطلاعات موبایل دسترسی داشته باشد. با این روش، مجرم قادر خواهد بود به حساب‌های بانکی قربانی دسترسی یابد. سپس مجرم، از شماره قربانی برای ارسال پیامک‌های مجرمانه به سایرین استفاده کرده و او را به یک گره جدید در این شبکه کلاهبرداری تبدیل می‌کند.

سرهنگ رجبی در خصوص هک شدن برنامه‌های موبایلی بیان کرد: بدافزاری که بر روی موبایل نصب می‌شود می‌تواند به راحتی سایر برنامه‌های موبایلی را هک کند. به همین دلیل، ضروری است که مردم سطح توجه و حساسیت خود را نسبت به این مسائل افزایش دهند و از خوش‌بینی بی‌مورد در فضای مجازی پرهیز کنند. همچنین باید به شماره ارسال‌کننده پیامک‌های جعلی توجه کنند که معمولاً یک شماره شخصی است و این می‌تواند اولین نشانه‌ای از کلاهبرداری باشد. محتوای این پیامک‌ها نیز معمولاً سست و تهدیدآمیز است. تمامی لینک‌های مربوط به دستگاه‌های دولتی به «ir.» ختم می‌شود و این یکی دیگر از نشانه‌های شناسایی این گونه پیامک‌هاست. در پایان، مردم می‌توانند از طریق اینترنت نسبت به صحت اخبار ارسالی در این پیامک‌ها تحقیق کنند.

وی در خصوص افرادی که به دلیل غفلت، پیامک مجرمانه را نصب کردند، گفت: به محض اینکه فرد متوجه نصب بدافزار شد، باید فوراً اینترنت موبایل خود را قطع کند، زیرا این تنها راه ارتباطی مجرم و بدافزار است. اگر از شماره قربانی، پیامکی به دیگران ارسال شده باشد، باید از آن‌ها آگاه‌سازی انجام گیرد. همچنین بدافزار باید از روی موبایل حذف شود و اگر بدافزار به صورت پنهانی عمل کرده است، گوشی باید خاموش شده و به یک متخصص مراجعه گردد. اگر از حساب قربانی وجوهی برداشت شده، فرد باید با شماره ۰۹۶۳۸۰ مرکز فوریت‌های سایبری پلیس فتا تماس گرفته و مشکل خود را مطرح کند تا راهنمایی‌های لازم را دریافت نماید.

رئیس مرکز تشخیص و پیشگیری پلیس فتا بر اهمیت پیشگیری از جوانب مختلف و جلوگیری از بروز جرائم تأکید کرد و گفت: متأسفانه زیرساخت‌های لازم برای پیشگیری به صورت کامل وجود ندارد و بخش عمده‌ای از آن به عهده کاربران گذاشته شده است. باید ابزارها و شیوه‌های فنی را فعال کنیم تا از بروز جرائم جلوگیری کنیم و در صورت وقوع، دامنه آن به حداقل برسد. ما جزو کشورهایی هستیم که قوانین ما در حوزه فضای مجازی، عمدتاً مجازات‌محور است، اما در قوانین خود، تطابق مناسبی وجود ندارد.