مریم فکری: بازار سهام فردا پس از دو هفته توقف به فعالیت خود ادامه خواهد داد. این دوره تعطیلی بی‌سابقه موجب ایجاد فضایی مبهم شده که مشخص نیست اوضاع بازار و شرایط بورس در دوران پس از جنگ چگونه خواهد بود و سوال اساسی این است که آیا آرامش و رشد نسبی شاخص‌ها بازخواهد گشت یا اینکه بازار تحت تأثیر احتیاط فعالان، شاهد نوسانات خواهد بود؟
در این مدت، سایر بازارهای مالی نیز در وضعیت نیمه‌تعطیل یا رکودی به سر می‌بردند. بازار ارز با نوسانات محدود، عمدتاً به فعالیت خود در بسترهای غیررسمی و سامانه‌های نیمایی ادامه داد و در بازار طلا و سکه نیز فقط نوسانات جزئی مشاهده شد، اما حجم معاملات در هر دو بازار به شدت کاهش یافته بود.
اکنون که آتش‌بس اعلام شده و فعالیت‌های اقتصادی به روال عادی برگشته است، بورس تهران آماده شروع مجدد فعالیت‌هاست. به گفته امیر لعلی، مدیر روابط عمومی سازمان بورس، نحوه عملکرد بازار سهام و سایر ابزارها تا عصر امروز، جمعه به اطلاع عموم خواهد رسید و بورس و اوراق بهادار اطلاعات دقیق‌تری در این رابطه ارائه خواهد کرد.
در این اوضاع، کارشناسان و تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که دولت و سازمان بورس با اتخاذ تدابیری ویژه می‌توانند به کاهش زودهنگام عدم تعادل در بازار سهام کمک کنند.
تدابیر لازم سازمان بورس برای بازار چیست؟
بهنام صمدی، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌وگویی با خبرگزاری خبرآنلاین در مورد چگونگی شروع به کار بازار سرمایه پس از دو هفته و تدابیر لازم سازمان بورس در وضعیت پس از جنگ تحمیلی برای بازار سهام توضیح می‌دهد: در چنین شرایطی سازمان بورس چند راهکار دارد. نخست اینکه همه شرکت‌ها به شفاف‌سازی در سایت کدال بپردازند و در صورت آسیب دیدن از جنگ، اطلاعات لازم را اعلام نمایند که آیا در حملات اسرائیل آسیبی دیده‌اند یا خیر.
وی ادامه می‌دهد: به نظر می‌رسد برای اکثر شرکت‌ها آسیبی رخ نداده و این موضوع می‌تواند حس اطمینان را به سرمایه‌گذاران منتقل کند، چرا که به رغم جنگ اخیر، شرکت‌های تولیدی و خطوط تولیدی به فعالیت خود ادامه می‌دهند.
این کارشناس بازار سرمایه به مساله دیگری اشاره می‌کند: جنگ محدود به کشور ما نیست و دنیا هم چنین تجربه‌های دشواری داشته است. یکی از بزرگ‌ترین این جنگ‌ها، جنگ بین روسیه و اوکراین بود که تنش‌هایی در تمامی بازارهای مالی و فیزیکی جهانی ایجاد کرد. همچنین، بحران کرونا نیز بر اوضاع اثرگذار بود.
صمدی خاطرنشان می‌کند: در چنین شرایطی، دولت‌ها معمولاً از بازارهای مالی خود حمایت می‌کنند چرا که بازارهای کلیدی برای تأمین مالی اقتصاد ملی هستند. انتظار می‌رود که دولت نیز در این راستا خط اعتباری اختصاص دهد، زیرا ممکن است بازار به طور موقت با تنش مواجه شود.
وی ادامه می‌دهد: به هر حال، در این شرایط هستند افرادی که ریسک‌پذیری کمتری دارند و تمایل دارند از بازار خارج شوند. این موضوع غیرمنتظره‌ای نیست، اما شاهد بودیم که در هفته گذشته، حتی با بازگشایی صندوق‌های درآمد ثابت، برخی از آن‌ها در آغاز روز منفی شدند، ولی مجدداً به تعادل رسیدند. به این ترتیب، با اینکه در آغاز هفته خروج سرمایه داشتیم، اما به سرعت شاهد ورود سرمایه نیز در صندوق‌های درآمد ثابت بودیم.
بازار سهام به زودی به تعادل می‌رسد
این کارشناس بازار سرمایه یادآور می‌شود: ممکن است در روز از سرگیری فعالیت بازار سهام، نوساناتی رخ دهد، اما انتظار می‌رود دولت اقداماتی انجام دهد و از سرمایه‌گذاران حمایت کند.
صمدی می‌گوید: من واقعا مطمئن نیستم که سازمان بورس چه تدابیری در نظر دارد؛ آیا قصد کاهش دامنه نوسان بورس را دارد؟ آیا محدودیت‌های فروش اجرا خواهد شد؟ یا ممکن است هیچ اقدامی انجام ندهد و بازار را با نوسان مثبت و منفی 3 درصد شروع کند بدون هیچ محدودیتی.
وی اضافه می‌کند: با این حال، پیش‌بینی می‌شود که سازمان بورس با همکاری بانک مرکزی اعتباری را تخصیص دهد و بدین ترتیب تنش‌ها از بازار سرمایه به سرعت کاهش یابد. به عقیده من، بازار سرمایه خیلی سریع به تعادل خواهد رسید، چرا که در گذشته نیز این وقایع را پیش از این تجربه کرده‌ایم و پس از آن بازار به سرعت به تعادل بازگشته است.
این کارشناس بازار سرمایه تصریح می‌کند: اگر به بازار ارز و نرخ دلار نگاه کنید، جالب است که در اوایل فرودین ماه نرخ دلار به بیش از 100 هزار تومان رسید، اما اخیراً به طرز خوبی مدیریت شده و به کمتر از 96 هزار تومان افت پیدا نکرده است. اینک نرخ دلار در محدوده 83 تا 84 هزار تومان قرار دارد.
صمدی تأکید می‌کند: من به طور کلی دلار را هوشمندتر از سایر بازارها تلقی می‌کنم. نرخ دلار در روزهای اخیر به خوبی کنترل شده و به سرعت به سطح قبل از جنگ بازگشت.
وی تصریح می‌کند: با توجه به اینکه بازار سرمایه نیز به مدت دو هفته بسته بود، طبیعی است که در ابتدا تقاضای خروج وجود داشته باشد، اما سازمان بورس باید تدابیر لازم را اتخاذ کند. در کل تجربه‌های بازگشایی صندوق‌های درآمد ثابت در هفته گذشته نشان داد که در روزهای اولیه تقاضای فروش شدید وجود داشت. بازار سهام هم به همین صورت خواهد بود، ولی ما از این وضعیت عبور خواهیم کرد. به عقیده من، در صورت بروز تغییرات سیاسی، آثار مثبت و جدی بر بازار سرمایه خواهد داشت.
دامنه نوسان بهینه برای بازار سهام چه باید باشد؟
این کارشناس بازار سرمایه در خصوص دامنه نوسان بهینه برای بازار سهام می‌گوید: این موضوع به تدابیر سازمان بورس بستگی دارد. بدون تردید دامنه مثبت و منفی از حقوق سهامداران محافظت و ایمنی فراهم می‌کند و کنترل بازار را تسهیل می‌سازد. با این حال، باید توجه داشت که ممکن است بازار نتواند به سرعت با این دامنه به تعادل برسد و ممکن است به طور کامل قفل شود.
صمدی می‌افزاید: باید در نظر داشته باشید که این تنش در هر حالتی باید از بازار تخلیه شود. دامنه نوسان مثبت و منفی 3 درصد می‌تواند کمک کند تا این تنش سریع‌تر خالی شود و بازار زودتر به تعادل برسد.
وی به این نکته اشاره می‌کند: همه این موارد به برنامه‌های دولت و سازمان بورس بستگی دارد. اگر هیچ برنامه‌ی خاصی وجود نداشته باشد، به نظر می‌رسد دامنه مثبت و منفی یک درصد بهتر باشد، اما اگر تدابیر و برنامه‌های خاصی در نظر گرفته شده باشد، دامنه مثبت و منفی 3 درصد منطقی‌تر است و می‌تواند موجب توازن سریع‌تر بازار شود.
وی خاطرنشان می‌کند: در نهایت، همه این موارد به نوع برنامه‌ای که سازمان بورس دارد بستگی دارد و گفته می‌شود که رئیس سازمان بورس امروز برنامه‌ها را اعلام خواهد کرد.
223225