چای باعث کاهش میزان جذب آهن در بدن می‌شود

  یکی از کارشناسان عرصه تغذیه اظهار داشت که چای و انواع نوشیدنی‌های حاوی کافئین می‌توانند میزان جذب آهن را در بدن کاهش دهند. به همین دلیل توصیه می‌شود این نوع نوشیدنی‌ها در مقادیر کم و حداقل با فاصله دو ساعت از وعده‌های غذایی مصرف شوند.

فرزانه سینکایی با تأکید بر اهمیت تأمین ویتامین D و آهن در بدن، عنوان کرد: در کشور ما به خاطر سبک زندگی و محدودیت‌های زندگی آپارتمانی، نوع پوشش و استفاده از کرم‌های ضدآفتاب، همچنین آلودگی هوا و شرایط ضروری برای تولید ویتامین D در پوست، این فرآیند به آسانی انجام نمی‌شود. لذا به دلیل اینکه بسیاری از افراد با کمبود ویتامین D روبه‌رو بودند، وزارت بهداشت طرح تأمین مکمل برای افراد را راه‌اندازی کرد.

این کارشناس تغذیه درباره اهمیت ویتامین D گفت: ویتامین D، که به عنوان ویتامین محلول در چربی شناخته می‌شود، همچنین تحت عنوان ویتامین آفتاب نیز شناخته می‌شود. این ویتامین در پوست ما به وسیله مخصوصی سنتز می‌شود که با تابش نور خورشید به فرم فعال خود تبدیل شده و بدن قادر است از آن بهره‌برداری کند. یکی از وظایف کلیدی این ویتامین در بدن، کمک به جذب کلسیم است و بر رشد و استحکام استخوان‌ها و دندان‌ها تأثیر دارد. کمبود این ویتامین به طور غیرمستقیم می‌تواند منجر به کاهش کلسیم در بدن شود که عوارضی همچون رشد نامناسب، پوسیدگی دندان و خطر ابتلا به پوکی استخوان را به همراه دارد.

وی ادامه داد: علاوه بر این، پژوهش‌های متعددی نشان داده‌اند که کمبود ویتامین D می‌تواند به بروز انواع بیماری‌های غیرواگیردار مانند دیابت، بیماری‌های قلبی، انواع سرطان‌ها، کاهش سیستم ایمنی و بروز آلرژی و آسم منجر شود. حتی در برخی از بیماران مبتلا به MS نیز کمبود ویتامین D مشاهده شده است. مشکلات ناشی از فقدان ویتامین D می‌تواند منجر به بیماری‌هایی مانند راشیتیسم، نرمی و پوکی استخوان در بزرگسالان و سالمندان شود و بدین ترتیب نقش آن در حفظ سلامت ما بسیار حائز اهمیت است.

سینکایی همچنین توضیح داد: منبع اصلی تأمین ویتامین D نور خورشید است. فرآیند تولید این ویتامین بر روی پوست نیازمند شرایط خاصی است. نخست، تابش نور خورشید باید به‌صورت مستقیم و بدون هیچ پوششی مانند شیشه، آلودگی هوا، هوای ابری و کرم‌های ضدآفتاب صورت گیرد. نوع پوشش ما نیز ممکن است مانع از تابش مستقیم نور خورشید به پوست شود. برای تولید ویتامین D در پوست، لازم است که دست‌ها، پاها و صورت برای مدت حداقل ۱۰ تا ۲۰ دقیقه در معرض تابش مستقیم نور آفتاب قرار گیرد. بهترین زمان برای استفاده از نور خورشید به منظور جذب ویتامین D از ساعت ده صبح تا سه بعدازظهر است.

این کارشناس تغذیه همچنین به منابع غذایی ویتامین D اشاره کرد و گفت: روغن ماهی، زرده تخم‌مرغ، جگر، شیر و لبنیات از جمله منابع سرشار از این ویتامین هستند، اما به طور کلی این منابع غذایی به قدری غنی نیستند که نیاز ما را به صورت کامل تأمین کنند. بنابراین ضروری است که یا از نور آفتاب به نحو صحیح استفاده کنیم یا مکمل‌های ویتامین D را برای پیشگیری از کمبود آن در بدن مصرف نماییم.

سینکایی با اشاره به طرح تأمین مکمل، خاطرنشان کرد که آهن یک ماده مغذی حیاتی است و کمبود آن منجر به بروز فقر آهن می‌شود. آهن بخش کلیدی هموگلوبین است که وظیفه حمل اکسیژن در بدن را بر عهده دارد؛ از این رو کمبود آهن می‌تواند بر سطح هموگلوبین خون تأثیر بگذارد و در نتیجه اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها را مختل سازد. بنابراین، برای عملکرد بهینه بدن و سلامت سیستم ایمنی، باید منابع غذایی غنی از آهن را در رژیم غذایی گنجانده شود.

سینکایی در مرکز بهداشت غرب کرج توضیح داد: منابع غذایی غنی از آهن در مقایسه با ویتامین D که منابع غذایی محدودی دارد، بسیار متنوع هستند. بهترین منابع غذایی شامل جگر، انواع گوشت‌ها، حبوبات، مغزیجات و سبزیجات برگ‌دار مانند جعفری، گشنیز، کاهو و برگ چغندر هستند که پیشنهاد می‌شود به صورت متنوع در رژیم غذایی روزانه لحاظ شوند.

او ادامه داد: عوارض ناشی از کمبود آهن می‌تواند به اختلال در رشد و هماهنگی سیستم عصبی، اختلالات گفتاری، کاهش ضریب هوشی و توانایی یادگیری، افت تحصیلی، کاهش مقاومت بدن در برابر عفونت‌ها و حتی افزایش خطر مرگ مادر در زمان زایمان یا خطر تولد نوزادان با وزن پایین بینجامد. همچنین تغییرات رفتاری نظیر بی‌تفاوتی، خستگی، گوشه‌گیری، بی‌حسی و کاهش فعالیت بدنی در کودکان و نوجوانان از عوارض فقر آهن به شمار می‌رود.

سینکایی در پایان بیان کرد: برای پیشگیری از این عوارض، لازم است که منابع آهن و همچنین ویتامین C مانند مرکبات و سبزیجات برای جذب مؤثرتر آهن در برنامه غذایی روزانه استفاده شود. بعلاوه، ترکیب منابع گیاهی مانند سویا با گوشت می‌تواند به تأمین نیاز بدن به آهن کمک کند. همچنین، به یاد داشته باشید که چای و نوشیدنی‌های حاوی کافئین می‌توانند جذب آهن را در بدن کاهش دهند، لذا توصیه می‌شود این نوشیدنی‌ها را در حداقل مقدار و با فاصله دو ساعت از وعده‌های غذایی مصرف کنید.