مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث فرهنگی کرمان از آسیب جدی به دو بنای تاریخی با ارزش خبر داد و بیان کرد: بسیاری از صاحبان این بناها، فرایند ثبت ملکشان را به عنوان یک مشکل بزرگ تلقی میکنند، زیرا قوانین و مقررات حمایتی برای مرمت و احیای بناها و بافتهای تاریخی به درستی اجرا نمیشود و این موجب میشود که مردم به دلیل ناآگاهی و ترس، خانههای تاریخی خود را تخریب کنند.
امید ابراهیمی ـ فعال در حوزه میراثفرهنگی و مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث و تمدن کارمانیا ـ در گفتوگویی با ایسنا به تخریبهای مکرر و قابل توجه خانههای تاریخی در کرمان اشاره کرد و گفت: اخیراً برخی از خانههای تاریخی در مجاورت بازار و کاروانسرای وکیل و اطراف مسجد ملک تخریب شدند. همچنین، در هفتههای اخیر دو خانه دیگر در نزدیک باغ (پارک) نشاط کرمان نیز از بین رفتند.
او افزود: بهزودی تعدادی از نواحی کرمان به عنوان بافت تاریخی معرفی شده و محدوده و حریم آنها مشخص گردید، اما برخی از بناهای ارزشمند موجود در کرمان که در حریم و محدوده بافت تاریخی قرار ندارند، دستخوش تخریب میشوند. در حالی که در میان شعارهایی چون بزرگترینها و ثبت جهانی، ما بناها و آثار بارز و ارزشمند دیگری را از دست میدهیم که خطرناک است.
این فعال میراث فرهنگی ادامه داد: بسیاری از آثار که یا تخریب شدهاند و یا در معرض آسیب قرار دارند، نه تنها به عنوان آثار با ارزش شناخته نشدهاند، بلکه در محدوده بافت تاریخی نیز قرار ندارند و هیچ اقدام یا تلاشی برای ثبت ملی آنها صورت نمیگیرد. دو خانهای که به تازگی از سوی مالکانشان تخریب شدهاند، متعلق به دوره تاریخی قاجار و اوایل پهلوی بودند و دارای تزئینات و معماری ارزشمندی بودند. در نزدیکی این دو خانه تخریبشده، خانههای تاریخی ارزشمند دیگری نیز وجود دارند که به لحاظ ارزشها قابل توجه هستند و اگر به آنها رسیدگی نشود، ممکن است به سرنوشت خانههای تاریخی تخریبشده دچار شوند. من معتقدم که بخش زیادی از این مشکلات به ناآگاهی مردم مربوط میشود و این عدم آگاهی ناشی از کمکاری نهادهای میراثفرهنگی، رسانهها و شهرداری است. متأسفانه باید گفت که اجرای قوانین و ضوابط در کرمان به درستی دنبال نمیشود، به ویژه قانون حمایت از مرمت و احیای بافتهای تاریخی که سالها از تصویب آن میگذرد.
ابراهیمی در ادامه گفت: بسیاری از مالکان بناهای تاریخی، ثبت ملک خود را به عنوان یک معضل تلقی میکنند. مثلاً فرایند تخریب خانهای که حدود دو هفته پیش انجام شد به این صورت بود که ابتدا مالک در و پنجرهها را جدا کرد، سپس تاق آجری که نشاندهنده اصالت و هویت این خانه بود، تخریب کرد و وقتی دید که کسی اقدامی نمیکند، با لودر کل بنا را از بین برد.
مدیرعامل انجمن دیدهبان میراث و تمدن کرمان بیان کرد: مالکان این بناها بر این باورند که پس از تخریب، ارزش زمین افزایش مییابد، در حالی که انواع مالیات و عوارض و نیاز به عقبنشینی ملک را نادیده میگیرند و صرفاً به ساخت چند طبقه در آن زمین خوشبین هستند. در حالی که اگر برای همان بناهای با ارزش کاربری گردشگری تعریف کنند، نه تنها از مزایای مالیاتی برخوردار میشوند، بلکه مشمول نیاز به عقبنشینی ملک نیز نخواهند شد. به علاوه، این امر به ارزش و اعتبار آن بنا افزوده و موجب درآمدزایی و ایجاد اشتغال نیز میشود. اما مردم در این زمینه آگاهی کافی ندارند و از قوانین سختگیرانه میترسند و به همین دلیل، خانههای تاریخی خود را تخریب میکنند. ضروری است که نهادهای مربوطه بیشتر در این زمینه اطلاعرسانی کنند.
ابراهیمی افزود: در بسیاری از کشورهای دیگر به فکر جاذبهسازی هستند، اما در اینجا ما آثار تاریخی را تخریب میکنیم و سیتیسنتر ایجاد مینماییم یا در پی ساخت هتل در محوطهها و بافتهای تاریخی هستیم، در حالی که میتوان از بناهای تاریخی موجود با مرمت و احیا و تغییر کاربری بهره برد، برای اینکه هویت تاریخی شهرها نیز حفظ شود.
پایان پیام
