یورونیوز گزارش میدهد: یک سال پیش، نمایندگان سیاسی و شهروندان در اروپا به طور مداوم شاهد کاهش قیمتهای عمدهفروشی گاز بودند؛ در این زمان، شبکههای تبلیغاتی روسیه شروع به ترویج نظریه «زمستان سخت» کردند و برخی از مردم به وحشت افتادند، در حالی که برخی دیگر نگران وضعیت بودند و گروهی به دنبال راهحلهایی برای مقابله با کسری گاز میگشتند.
قیمتها چشماندازی ناپایدار را به نمایش گذاشتند: در آغاز ماه اوت، بهای گاز در هر مگاوات ساعت (MWh) در بازار مجازی هلند که به عنوان مرکزی برای معاملات گاز در اروپا شناخته میشود، به ۱۴۵ یورو رسید. تنها دو هفته بعد، قیمت گاز برای اولین بار از مرز ۲۰۰ یورو فراتر رفت و تا تاریخ ۲۶ اوت ۲۰۲۲ به نرخ حیرتآور ۳۰۰ یورو رسید.
ناگهان، شهروندانی که پس از جنگ جهانی دوم به یک دوره از رفاه و ثبات پایدار عادت کرده بودند، دچار جیرهبندی مصرف انرژی، قطع برق و خاموشی شدند.
الان یک سال بعد، با وجود ادامه تهاجم نظامی روسیه به اوکراین و عدم بازگشت جریان گاز روسیه به وضعیت پیش از جنگ، نرخ ۳۰۰ یورویی گاز جای خود را به قیمتهای دو رقمی داده است. به عنوان مثال، این نرخ روز جمعه گذشته در بازار هلند به ۳۵ یورو رسید که نشاندهنده کاهشی ۸۸ درصدی نسبت به سال گذشته است.
این تغییر ناگهانی قیمتها در بازار گاز نمایانگر یکی از بزرگترین موفقیتهای مدیریتی اتحادیه اروپا از آغاز تهاجم نظامی روسیه به اوکراین است که در نهایت توانست به تغییر رابطة اساسی بازار انرژی منجر شود.
هرچند که سیاستگذاران اتحادیه اروپا نقشی غیرقابل انکار در این موفقیت ژئواکونومیک ایفا کردند، اما اگر همکاری مصرفکنندگان در کاهش ۱۹.۳ درصدی مصرف از اوت تا ژانویه، که بالاتر از هدفگذاری ۱۵ درصدی بود، وجود نداشت، دستیابی به چنین نتیجهای بهمراتب دشوارتر میشد.
تلاشهای خانوارها و به ویژه صنایع در اروپا برای کاهش مصرف گاز به حدی جالب توجه بود که مواردی نظیر پمپهای حرارتی، پنلهای خورشیدی نصب شده بر روی بامها، عایقهای حرارتی و لباسهای یقهاسکی به یکباره به محبوبیت رسیدند. این تلاش بهقدری مؤثر واقع شد که آژانس بینالمللی انرژی در گزارشی تأکید کرد که افزایش ظرفیت انرژیهای تجدیدپذیر، بهبود کارایی و رشد فروش پمپهای حرارتی را به عنوان تغییرات ساختاری برای کاهش پایدار تقاضای گاز ارزیابی کرده است.
در کنار کوششهای شهروندان و فعالان صنعتی، دولتمردان نیز به سرعت جهت ساخت و توسعه مخازن گاز طبیعی مایع (LNG) در پی مذاکره و امضای قراردادهای جدید با تأمینکنندگان غیر روسی برآمدند. نتیجه این تلاشها بهگونهای بود که در حال حاضر بیش از ۹۲ درصد ظرفیت ذخیرهسازی گاز اروپا تکمیل شده است، در حالی که هدف مشترک اعضای اتحادیه پر کردن ۹۰ درصد ظرفیت ذخیرهسازی تا ابتدای نوامبر ۲۰۲۳ بود.
از این رو، اتحادیه اروپا دیگر نگرانی خاصی از زمستان ۲۰۲۴-۲۰۲۳ ندارد؛ حتی اگر زمستان مشابه سال گذشته با گرمای ملایم هیچگونه تسهیل در مدیریت بحران انرژی ایجاد نکند.
با این حال، سیمون تاگلیاپیترا، کارشناس ارشد اندیشکده اقتصادی بروگل به یورونیوز میگوید: «نوسانات قیمت گاز به طور کامل از بین نرفتهاند، اما به سادگی تحت کنترلتر شدهاند.» او اضافه میکند: «در حالی که تغییرات گام به گام در بخش انرژی را اعمال میکنیم و از وحشت عبور میکنیم، دولتها باید یارانههای کلانی که در طی بحران وضع کردهاند را حذف کنند و در عوض بر حمایت دقیق از آسیبپذیرترین بخشهای جمعیت متمرکز شوند. کمیسیون اروپا نیز این توصیه را مطرح کرده است، زیرا نگرانی وجود دارد که تزریق مداوم پول دولتی به بازار، کارایی آن را تحت تأثیر قرار دهد و انگیزه برای صرفهجویی در مصرف انرژی را کاهش دهد.»
