رقابت‌های زینتی و تجملاتی

زوج جوانی مقابل دوربین با نشانه‌های شادی از پزشک خود تشکر می‌کنند و به تماشاگران توصیه می‌نمایند که چنانچه خواهان این تغییر هستند، حتماً به همین دکتر مراجعه کنند. آن‌ها اکنون دو جفت چشم با رنگ‌های دلخواه دارند که به زعم خود دارای زیبایی خاصی هستند و آرزویی بوده که همیشه در سر داشتند. رنگ‌های چشم رنگی به معنای واقعی، شامل رنگ‌های آبی، سبز یا طوسی است و به رغم این که قهوه‌ای نیز به عنوان رنگی مستقل شناخته می‌شود، اما به نظر می‌رسد در محاسبات زیبایی جایی برای آن وجود ندارد. چشم‌های تازه رنگ‌شده البته کمی غیرمعمول به نظر می‌رسند و به نظر می‌رسد که دو قطعه شیشه در پلک‌ها جای‌گذاری شده‌اند، اما به هر حال این تغییر دگرگونی زیادی به وجود آورده و به گفته بسیاری، ویژگی‌های صورت را دستخوش تغییر می‌کند.

روش تغییر رنگ عنبیه یا همان تغییر رنگ چشم این روزها علاقه‌مندان زیادی را به خود جلب کرده است. شایان ذکر است که این علاقه‌مندان تنها محدود به ایران نیستند. در فضایی از شبکه‌های اجتماعی، به ویژه اینستاگرام، با تبلیغ‌های متعددی در خصوص تغییر رنگ عنبیه روبرو می‌شویم که اغلب آن‌ها غیرایرانی هستند. همین امر انگیزه کاربران این شبکه‌ها را به انجام عمل تغییر رنگ چشم بیشتر کرده است. اشتیاق به تغییر رنگ چشم به حدی رسیده که آکادمی چشم‌پزشکی آمریکا، که بزرگترین انجمن پزشکان و جراحان چشم در سطح جهانی است، نسبت به دو نوع جراحی تغییر رنگ چشم که در رسانه‌های اجتماعی مطرح شده، هشدار داده است. این دو نوع جراحی شامل پیوند عنبیه و جراحی لیزری است که رنگدانه را به قرنیه تزریق می‌کند. به این ترتیب، هر دو این نوع جراحی‌ها خطرات جدی برای از دست دادن بینایی و عوارض دیگر به دنبال دارند. این عوارض و خطرات باید به طور کامل به بیماران اعلام شود و افرادی که صرفاً به خاطر زیبایی به این روش‌ها فکر می‌کنند باید با در نظر گرفتن خطرات ناشی، آن را با نفع احتمالی‌اش مقایسه کنند.

 زمانی که رنگ چشم شما تغییر می‌کند

انسان‌ها در اقصی نقاط جهان با رنگ‌های مختلف چشم به دنیا می‌آیند. این موضوع به دلیل وجود ملانین یا رنگدانه‌ای است که رنگ عنبیه یا در واقع رنگ چشم انسان را تعیین می‌کند. تعیین رنگ چشم شما بستگی به این دارد که چه ژن‌هایی را از والدین خود به ارث برده‌اید و چه مقدار رنگ ملانین در عنبیه شما وجود دارد. همچنین رنگ چشم در سال‌های نخست زندگی ممکن است تغییر کند و ممکن است شما شاهد نوزادانی باشید که چشمانی روشن به رنگ سبز یا آبی دارند و این رنگ‌ها پس از مدتی به قهوه‌ای تبدیل می‌شوند. این تغییر رنگ تا پایان زندگی با انسان باقی می‌ماند و تنها با استفاده از تکنولوژی‌های روز و روش‌های نوین می‌توان آن را دگرگون ساخت.

امروزه تغییر رنگ چشم با لیزر یکی از راه‌های پرطرفدار برای دگرگونی رنگ چشم شناخته می‌شود. محبوبیت این روش عمدتاً ناشی از سادگی آن است. در این روش، اشعه لیزر به روی عنبیه فرد تابانده می‌شود که در نتیجه آن، رنگدانه‌های موجود در عنبیه از بین می‌روند و به این طریق تغییر رنگ به وقوع می‌پیوندد. به اصطلاح، لیزر رنگ چشم را حذف می‌کند و اگر بخواهیم به زبان ساده بیان کنیم آن را بی‌رنگ می‌نماید. احتمالاً به همین دلیل است که چشم‌های تغییر رنگ یافته شفاف‌تر و کم‌رنگ‌تر از چشم‌های رنگی طبیعی به نظر می‌رسند. بر اساس اظهارات متخصصان، عمل لیزر تغییر رنگ چشم نیازمند برگزاری بین ۴ تا ۲۰ جلسه است تا به نتیجه مطلوب برسد؛ اما به هر حال این عمل همچنان در مراحل ابتدایی خود بوده و در خصوص نتایج بلندمدت آن سوال‌های زیادی وجود دارد و هشدارهای متعددی نیز در این راستا به عمل آمده است.

روش دیگر متداول تغییر رنگ چشم، استفاده از عنبیه مصنوعی است که در این روش، طی یک عمل جراحی، عنبیه مصنوعی با رنگ دلخواه فرد به وسیله جراح بر روی عنبیه طبیعی او قرار می‌گیرد. این روش در سطح جهانی از محبوبیت بالایی برخوردار بوده چرا که قابلیت برگشت‌پذیری آن جلب توجه افراد را معطوف کرده است. به واقع برخلاف لیزر که رنگدانه‌های چشم را از بین می‌برد، در روش استفاده از عنبیه مصنوعی می‌توان رنگ چشم فرد را به وضعیت اولیه بازگرداند.

ایمپلنت‌های عنبیه که امروزه تحت عنوان عنبیه مصنوعی در تغییر رنگ چشم استفاده می‌شوند، در حقیقت برای بیمارانی که به خاطر آسیب یا نقص مادرزادی بخش یا تمام عنبیه خود را از دست داده‌اند استفاده می‌شده‌اند. این جراحی شامل وارد کردن عنبیه مصنوعی ساخته شده از سیلیکون از طریق شکافی است که در لبه قرنیه در چشم ایجاد می‌شود و بعد از وارد کردن این عنبیه، به گونه‌ای درون چشم تنظیم می‌شود که عنبیه طبیعی را بپوشاند. طبیعی است که این جراحی نیز عوارض خاص خود را دارد و در مواقعی که تنها راه تسکین درد بیمار باشد، باید از عوارض بالقوه‌اش چشم‌پوشی کرد. اما اگر عارضه‌ای وجود نداشته باشد و هدف تنها تغییر رنگ چشم به خاطر تمایلات شخصی باشد، انجام این عمل به نظر غیرمنطقی می‌رسد. همچنین جراحی‌های دیگری نیز برای تغییر رنگ چشم وجود دارند که در اصل برای درمان اختلالات چشمی طراحی شده‌اند اما در حال حاضر برای مقاصد زیبایی به کار می‌روند.

چشم و رقابت با چشمان اروپایی

در مقابل افرادی که با اشتیاق عمل تغییر رنگ چشم را در شبکه‌های اجتماعی ترویج می‌کنند، کسانی هم هستند که از تصمیم خود در این راستا پشیمان گشته‌اند. ویدئو‌های مختلفی در این خصوص در شبکه‌های اجتماعی وجود دارد، از جمله مرد جوانی که اعلام می‌کند عمل تغییر رنگ چشم با لیزر را در فرانسه انجام داده و از نتیجه‌اش رضایت ندارد چرا که چشمانش ظاهری غیرطبیعی و به تعبیر خودش غیرواقعی پیدا کرده‌اند. او می‌گوید که تمایل داشت چهره‌ای شبیه اروپایی داشته باشد، اما اکنون احساس می‌کند حتی شبیه به خود نیز نیست و هر فردی که به او نزدیک می‌شود متوجه غیرطبیعی و تقلبی بودن چشم‌هایش می‌شود. او همچنین به عوارضی مانند خارش مداوم و حساسیت به نور اشاره می‌کند و از دیگران می‌خواهد که تحت هیچ شرایطی رنگ طبیعی چشم‌هایشان را تغییر ندهند.

در ارتباط با این موضوع، دکتر سید هاشم دریاباری، رئیس مرکز نظارت و اعتباردهی امور درمان وزارت بهداشت و متخصص پیوند قرنیه، به افراد دارای چشم سالم به هیچ وجه انجام عمل تغییر رنگ چشم را توصیه نمی‌کند و بر این باور است که این جراحی برای افرادی که دارای چشم سالم هستند، عاری از عوارض نیست و هنوز هیچ شواهد علمی محکمی برای انجام این عمل در افراد سالم وجود ندارد.

به گفته ایشان، عوارض ممکن عمل تغییر رنگ چشم برای افراد سالم شامل التهاب چشم، عفونت قرنیه، آب مروارید، کاهش بینایی و در برخی موارد حتی نیاز به پیوند قرنیه می‌باشد. از سویی دیگر اگر این افراد در آینده دچار آب مروارید شوند، توانایی جراح برای انجام عمل به شدت محدود خواهد شد و یا اگر این افراد با مشکلاتی چون پارگی شبکیه مواجه شوند، انجام جراحی برای‌شان بسیار دشوار خواهد بود. بنابراین به افراد سالم توصیه می‌شود که اگر دارای چشم‌های سالم هستند، از رنگ طبیعی و خدادادی چشم‌های خود نهایت لذت را ببرند و تحت عمل جراحی قرار نگیرند که عوارض پایداری به همراه دارد و چشم‌های سالم را به چشمان معیوب تبدیل کند. (ایسنا، ۱۳ خرداد ۱۴۰۳)

تمایل به تغییر رنگ چشم دارای ارتباط مستقیم با معیارهای زیبایی شناسی است و به باور اکثر افراد، زیبایی در داشتن چشم‌های روشن سبز یا آبی نهفته است. در واقع برخی برای زیبایی خود را به چهره‌ای شبیه اروپایی نزدیک می‌کنند که چشم‌های رنگی یکی از مشخصه‌های بارز آن به شمار می‌آید. با وجود تلاش‌های مکرر برای شناسایی تنوع نژادی، تصویر انسان بلوند و چشم آبی غربی کماکان مظهر زیبایی به حساب می‌آید و رسانه‌ها نیز در ترویج این تصویر نقش بسزایی ایفا می‌کنند. علاوه بر این، در رسانه‌های داخلی نیز شاهدیم که برای تبلیغات از افرادی با چشمان رنگی استفاده می‌شود. کودکانی که چشم‌های روشنی دارند تقریباً همیشه در تبلیغ محصولات مربوط به کودکان حضور دارند و همواره از زیبایی‌های آنها تعریف و تمجید به عمل می‌آید. بارها شنیده‌ایم در توصیف افراد دارای چشمان روشن و رنگی این بیان که «شبیه ایرانی‌ها نیستند» مطرح شده و بسیاری از افراد از این توصیف خشنود می‌شوند. با این اوصاف شاید بتوان پی برد که گرایش به تغییر رنگ چشم به چه دلیل ظهور یافته و چرا برخی افراد مایل به جایگزینی چشم‌های سالم و بی‌نقص خود با چشم‌های غیرطبیعی هستند.

منبع: نورنیوز