معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا و دارو در پاسخ به پرسشی پیرامون چالش‌های موجود در زمینه دارو و ابراز نگرانی صنعت از کمبود نقدینگی، به وضعیت تخصیص‌های ارزی و اعتباری به این سازمان با گذشت نزدیک به شش ماه از سال جاری اشاره کرد و درخواست‌هایی از بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه ارائه داد.
دکتر فرشته میرزازاده در گفتگو با ایسنا، در خصوص تخصیص‌های ارزی و اعتباری به این سازمان برای تأمین دارو، تجهیزات و ملزومات پزشکی و همچنین شیرخشک، گفت: تخصیص‌های ارزی به وسیله بانک مرکزی انجام می‌شود، در حالی که مابه‌التفاوت ارز مربوط به طرح دارویار را سازمان برنامه و بودجه تأمین می‌کند.
وی با اشاره به این که برای سال جاری، بر اساس تفاهمنامه‌ای که با بانک مرکزی و سازمان برنامه و بودجه امضا شده، حدود ۶۰۰ میلیون دلار ارز ۴۲۰۰ تومانی (ارز ترجیحی) در نظر گرفته شده است و به عبارت دیگر، مبلغ کلی ارز سازمان غذا و دارو به حدود ۴ میلیارد دلار می‌رسد که صرف کالاهای سلامت‌محور شامل دارو، تجهیزات پزشکی و شیرخشک می‌شود.
تخصیص ۷۰ درصد ارز کالاهای سلامت‌محور در نیمه اول سال
معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا و دارو به این نکته اشاره کرد که عموماً درخواست سازمان غذا و دارو بدین صورت است که ۷۰ درصد از ارز مربوط به کالاهای سلامت‌محور در نیمه اول سال تأمین گردد؛ زیرا نیاز به خریدها وجود دارد و مراحل مربوط به ثبت سفارش، حواله بانکی، ورود کالا به گمرک و ترخیص آنها زمان‌بر است. از این‌رو، بهتر است که ۷۰ درصد از ارز سازمان غذا و دارو در اوایل سال تخصیص یابد تا با اقدام به موقع برای تأمین و انجام مراحل مربوطه، موجودی اقلام مورد نیاز تا پایان سال به میزان مطلوبی برسد و مشکلی در امور درمانی و بهداشتی پیش نیاید.
وضعیت پرداخت ارز یارانه‌ای دارو و مابه‌التفاوت دارویار
وی در پاسخ به سوال ایسنا درباره روند تخصیص‌های ارزی در سال جاری بیان کرد: در سال جاری نیز همچون سال‌های قبل، بانک مرکزی همکاری لازم را داشته است؛ اگرچه در ابتدای سال با تأخیر در تخصیص ارز مواجه بودیم، اما از اردیبهشت و خرداد به طور منظم تخصیص ارز انجام شده و تا کنون حدود یک میلیارد و ۵۰ میلیون دلار ارز یارانه‌ای به سازمان غذا و دارو اختصاص یافته است.
دکتر میرزازاده همچنین در مورد پرداخت‌های مربوط به مابه‌التفاوت ارز طرح دارویار به ایسنا گفت: تا پایان تیرماه، ۱۵ همت (۱۵ هزار میلیارد تومان) در این زمینه تخصیص یافته، اما به دلیل اینکه منابع تأمین این مبلغ، سازمان هدفمندی و منابع مرتبط به آن سازمان است، تأمین منابع برای دارویار با چالش‌هایی همراه بوده و زمان‌بر نیز می‌باشد؛ به گونه‌ای که از میان همین ۱۵ همت تخصیص یافته، تاکنون ۱۳.۵ همت محقق شده و این مسئله موجب شده تا برخی از بدهی‌های بیمه‌ها به مراکز درمانی یا داروخانه‌ها هنوز پرداخت نشود.
«سلامت» نیاز به توجه ویژه دولت دارد
وی در این زمینه خاطرنشان کرد: امیدواریم با حمایت‌های سازمان برنامه و توجه خاصی که رییس‌جمهور و وزیر بهداشت نسبت به بهداشت و درمان و حل مشکلات مردم دارند، این مسئله به زودی حل و فصل شود؛ به گونه‌ای که منابع مربوطه با سرعت بیشتری به سازمان هدفمندی تخصیص یابد و آن سازمان بتواند پرداخت‌های دارویار را به موقع انجام دهد؛ زیرا داروخانه‌ها و شرکت‌های دارویی با چالش‌های متعددی در این راستا روبرو هستند و پرداخت‌های به موقع می‌تواند گره‌گشای این مشکلات باشد.
کمبود نقدینگی؛ بزرگ‌ترین چالش شرکت‌های دارویی
دکتر میرزازاده کمبود نقدینگی را از اصلی‌ترین مسائل شرکت‌های دارویی دانست و در خصوص تخصیص‌های ارزی و تسهیلات بانکی برای تأمین نقدینگی در حوزه دارو به ایسنا اظهار داشت: برای امسال تخصیص ارز به مبلغ یک میلیارد و ۴۰۰ میلیون دلار انجام شده، در حالی که تأمین آن یک میلیارد و ۵۰ میلیون دلار است؛ یعنی شرکت‌های دارویی و تجهیزاتی نتوانسته‌اند نقدینگی حدود ۳۵۰ میلیون دلار را تأمین نمایند و به همین دلیل، ارز را خریداری نکنند. در ادامه ما پیشنهاد دادیم که بانک مرکزی به شرکت‌ها تسهیلات اعطا کند تا این شرکت‌ها بتوانند ثبت سفارش‌ها را انجام دهند و پس از فروش کالا، تسهیلات خود را تسویه نمایند.
معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا و دارو اضافه کرد: در این راستا پیشنهادی به دولت ارائه کردیم که در ستاد تنظیم بازار، حدود ۱۰۰ همت تسهیلات به شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی اعطا شود. از این مبلغ، ۵۰ همت تصویب شده است و در حال حاضر در حال تعامل با بانک مرکزی هستیم. لیست شرکت‌هایی که قرار است این تسهیلات را دریافت کنند نیز به بانک مرکزی ارسال کرده‌ایم. بانک مرکزی نیز سهم هر یک از بانک‌های عامل را مشخص کرده و شرکت‌ها به منظور دریافت این تسهیلات معرفی می‌شوند. فرآیند در حال اقدام است و در صورت اجرایی شدن، بخشی از نقدینگی شرکت‌ها تأمین خواهد شد.
عدم همخوانی منابع دارویار با هزینه‌ها
وی به طور خاص در پاسخ به سوال ایسنا درباره منابع طرح دارویار خاطرنشان کرد: درخواست سازمان برای اجرایی شدن طرح دارویار در سال جاری ۱۲۵ همت بوده است. بنابراین اگر ارز تجهیزات و ملزومات پزشکی طبق قانون، در سال جاری آزاد گردد، مجموعاً برای حوزه دارو، تجهیزات پزشکی و شیرخشک، ۱۲۵ همت، حداقل رقم درخواستی و کارشناسی سازمان غذا و دارو به شمار می‌آید. اما به علت محدودیت منابع، از جمله محدودیت‌های منابع هدفمندی، این رقم در قانون بودجه امسال به ۷۴.۹ همت کاهش یافته است. در همین راستا، دولت وقت به منظور جبران بخشی از این کسری، تصمیم گرفت که بخشی از این نیاز مالی را از طریق ارز ۴۲۰۰ تأمین کند؛ اما کماکان با کمبود و ناکافی بودن منابع مواجه هستیم و تا کنون فقط حدود ۳۰۰ میلیون دلار برای امسال تخصیص داده شده است. اما هر حال ۱۲۵ همت حداقل عدد مورد نیاز برای این حوزه است و امید داریم که این عدد در جلسه‌های سران قوا اصلاح شده و محقق گردد.
بر اساس اظهارات معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا و دارو، تا به این مقطع زمانی از سال ۱۴۰۳ از بودجه مصوب ۷۴.۹ همتی دارویار، فقط ۱۵ همت پرداخت شده که به هیچ وجه پاسخگوی نیاز بازار نبوده است. در همین راستا، تقریباً یک همت در حوزه شیرخشک و حدود ۴ همت هم در حوزه دارو، سندهایی هستند که در سازمان هدفمندی باقی مانده و نیاز به تخصیص و پرداخت دارند.
کسری منابع دارویار در سال گذشته
وی در پاسخ به سوال ایسنا درباره پرداختی‌های سال گذشته طرح دارویار نیز بیان داشت: سال گذشته نیز در قانون بودجه مبلغ ۶۹ همت برای دارویار تصویب شده بود؛ در حالی که نیاز و درخواست کارشناسی و حداقلی سازمان غذا و دارو ۱۰۵ همت بوده است. از میان این ۶۹ همت مصوب، سازمان برنامه فقط ۴۰ همت تخصیص داده و در نهایت، مبلغی که محقق گردید ۳۳ همت بوده است. به عبارتی، نزدیک به ۸ همت از منابع تخصیصی برنامه و بودجه محقق نشد و پول آن در صندوق‌های بیمه جولان می‌زند. به هر حال، چون قانون بودجه هر ساله است، سال گذشته با کسری بسته شد و این کسری منابع باید به امسال تزریق می‌شد که این امر نیز محقق نگردید.
دکتر میرزاده درباره چالش‌های تأمین دارو، تجهیزات و شیرخشک با توجه به کسری اعتبارات و عدم تحقق کامل و به موقع منابع این حوزه به ایسنا گفت: هر زمان که کمبود منابع وجود داشته باشد، یعنی داروخانه طلبکار باقی مانده و پول آن پرداخت نمی‌شود. به همین دلیل، داروخانه به شرکت پخش و شرکت پخش هم به تأمین‌کننده داخلی یا واردکننده بدهکار می‌شود. روشن است که این زنجیره به یکدیگر مرتبط بوده و هر جایی که منابع بیمه به موقع پرداخت نشود، در نهایت باعث کاهش واردات و تولید خواهد شد و این مسئله به کمبودهایی در بازار دامن می‌زند. با این حال، با تدابیر سازمان غذا و دارو که به طور جدی و با تعامل با تولیدکنندگان و واردکنندگان صورت می‌گیرد و تلاش برای حرکت به سمت تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات، میزان کمبودهای دارویی و تجهیزات پزشکی به تدریج کمتر می‌شود.
درخواست از سازمان برنامه و بانک مرکزی
وی در پاسخ به ایسنا در خصوص درخواست‌های سازمان غذا و دارو از سازمان برنامه و بانک مرکزی افزود: درخواست ما این است که بانک مرکزی ۷۰ درصد ارز سازمان غذا و دارو را در شش ماهه نخست سال تخصیص دهد و ارز تخصیصی نیز شامل ارز با کیفیت باشد؛ چرا که بخشی از واردات مواد اولیه دارویی از کشور هند و به صورت «روپیه» انجام می‌شود؛ بنابراین وقتی بانک مرکزی «روپیه» ندارد یا برای شیرخشک «یورو» در اختیار ندارد، با مشکلاتی مواجه خواهیم شد. بر این اساس، تخصیص‌های ارزی باید به صورت منظم، بهینه و به موقع انجام گیرد. همچنین، تداوم و تسریع در اجرای تسهیلات ریالی و نقدینگی در حوزه دارو، تجهیزات و شیرخشک لازم است تا شرکت‌های دارویی و تجهیزات پزشکی بتوانند سریع‌تر از طریق بانک‌های عامل تسهیلات را دریافت کنند.
معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا و دارو همچنین خاطرنشان کرد: از سازمان برنامه و بودجه تقاضا داریم که مبلغ ۷۴.۹ همت طرح دارویار را با مصوبه سران قوا یا اصلاح قانون بودجه، ترمیم کنند و تخصیص منابع آن نیز به صورت منظم، حداقل ماهانه بین ۵ تا ۷ همت صورت پذیرد. این کار می‌تواند به حل مشکل نقدینگی این حوزه و پرداخت به موقع مطالبات داروخانه‌ها و شرکت‌های دارویی کمک کرده و فرایند تأمین دارو، تجهیزات و شیرخشک را تسهیل کند.