دکتر سید حجت کاوه با تأکید بر اهمیت خواب در زندگی روزمره، بیان کرد که یک سوم از عمر ما را خواب تشکیل میدهد و در این زمان، مغز فرصت مییابد که استراحت کند. او توضیح داد که در خواب، میزان ورودی اطلاعات، اخبار و افکار به میزان قابل توجهی کاهش مییابد و این خود به فرآیند استراحت مغز کمک میکند؛ اما اگر مغز از خواب کافی محروم بماند، این امر میتواند منجر به اختلالاتی در عملکرد سایر اعضای بدن گردد.
این پزشک با اشاره به نیازهای سنی مختلف در خصوص خواب، اشاره کرد که کودکان به ۸ تا ۹ ساعت خواب، بزرگسالان به ۷ تا ۸ ساعت و سالمندان به ۶ تا ۷ ساعت خواب نیاز دارند. او اضافه کرد: در صورتی که کودکان خواب کافی نداشته باشند، تولید هورمون رشد در آنها به خوبی صورت نمیگیرد و روند رشد و وزنگیری آنان با اختلال مواجه میشود.
دکتر کاوه به رایجترین مشکل خواب، یعنی بیخوابی، اشاره کرد و بیان داشت که حدود ۲۵ درصد از افراد جامعه این مشکل را تجربه میکنند. او گفت که بهداشت خواب به مجموع رفتارهایی اطلاق میشود که باعث میشود فرد خواب راحت و باکیفیتی داشته باشد. این رفتارها باید با سبک زندگی و عادات غذایی متناسب با ریتمهای طبیعی بدن هماهنگ شوند.
وی افزود که جهت بهبود خواب، نگهداشتن دمای اتاق خواب در حد مناسب اهمیت فوقالعادهای دارد. بر اساس گزارشهای بنیاد ملی خواب، دما در بازه ۶۰ تا ۶۷ درجه فارنهایت مناسبترین حالت برای خواب است. همچنین، اگر مشکلاتی از قبیل نور یا صدا وجود داشته باشد، میتوان از پردههای تیره یا ماسک چشم و گوش بهره برد.
این استاد دانشگاه علوم پزشکی مشهد یادآور شد که بهتر است فعالیتهای انجام شده در اتاق خواب، محدود به خواب باشد تا ارتباط ذهنی بین تخت و خواب تقویت شود. به همین ترتیب، برنامهریزی برای یک روال آرامشبخش پیش از خواب میتواند به بدن کمک کند تا آماده خواب شود. پیشنهاد میشود حداقل یک تا دو ساعت قبل از خواب از استفاده از دستگاههای الکترونیکی مانند تلفن همراه و لپتاپ اجتناب شود؛ چرا که نور آبی ساطع شده از این دستگاهها میتواند ترشح ملاتونین، هورمونی که در خواب مؤثر است، را مختل کند.
او ادامه داد که یک روال آرامشبخش میتواند شامل گوش دادن به موسیقی ملایم، خواندن کتابی با محتوای غیرتحریککننده یا انجام فعالیتهای آرامشبخش دیگری باشد. همچنین، استحمام با آب گرم یک تا دو ساعت قبل از خواب میتواند به فرد در دستیابی به آرامش کمک کند. پس از استحمام، افت دما میتواند باعث تسهیل در خواب رفتن شود.
این فوق تخصص اختلالات خواب و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد توصیه کرد که اگر بعد از ۲۰ دقیقه تلاش برای خواب رفتن موفق نشدید، بهتر است از رختخواب بیرون بیایید. نشستن در فضایی آرام و تاریک و انجام فعالیتهای آرامشبخش تا زمانی که احساس خوابآلودگی کنید، میتواند مفید باشد. او همچنین به نیاز نوجوانان بین ۱۳ تا ۱۸ سال به ۸ تا ۱۰ ساعت خواب در هر ۲۴ ساعت اشاره کرد و افزود که در این سنین، اضطراب ممکن است عاملی در مشکل خواب باشد و بنابراین، گفتوگو قبل از خواب میتواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.
او در پایان خاطرنشان کرد که افرادی که بهطور منظم خواب کافی و باکیفیت ندارند ممکن است در طول روز احساس خوابآلودگی کنند، تمرکز خود را از دست بدهند، دچار فراموشی شوند و حتی احساس افسردگی کنند؛ همچنین این عدم خواب کافی میتواند سبب ایجاد بیماریهای مختلف گردد.