به نقل از تسنیم، معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی اعلام کرد: در صورتی که برنامه هفتم توسعه به تصویب و ابلاغ برسد، بانک مرکزی موظف خواهد بود که تا پایان سال چهارم این برنامه، چک‌های کاغذی را به طور کامل حذف کرده و چک‌های الکترونیک را به جای آن‌ها معرفی کند.
محرمیان در ادامه به بیان مهم‌ترین موفقیت‌های بانک مرکزی در عرصه فناوری در یک سال گذشته پرداخت و اظهار داشت: در ابتدا باید به اجرای قانون جدید چک اشاره کنیم که آغاز آن در دوره قبل صورت گرفت و در حال حاضر به تأمین و تکمیل رسیده است.
معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی به سامانه «محچک» به عنوان یکی از دستاوردهای بارز این دوره اشاره کرد. بر اساس این سامانه، برای مقدار چک‌های برگشتی از حساب‌های افراد بلوکه می‌شود که این اقدام گامی بزرگ محسوب می‌شود؛ زیرا نشان‌دهنده این است که می‌توان بسیاری از مسائل را بدون نیاز به قوه قضائیه و روندهای بوروکراتیک حل و فصل کرد و ذینفعان چک بدون درگیر شدن با موارد قضایی، به مطالبات خود خواهند رسید.
وی به کاهش قابل توجه زندانیان مرتبط با چک نیز پرداخت و توضیح داد: طبق آمارها، در سال 96 میانگین تعداد زندانیان به 10 نفر در هر روز می‌رسید، اما یک سال پس از اجرای قانون جدید چک، این رقم به یک نفر در هر دو روز و تا دو سال بعد، یعنی امسال، به یک نفر در هر سه روز کاهش یافته است.
محرمیان همچنین گفت: سامانه سیاق نیز در این مدت تکمیل و به قوه قضائیه ارائه شده است. با این سامانه، زمان متوسط توقیف اموال که در سال 96 حدود 200 روز به طول می‌انجامید، به چند دقیقه کاهش یافته است.
معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی با اشاره به اینکه در حال حاضر، خدمات چک الکترونیک در 10 بانک مورد بهره‌برداری قرار گرفته است، تأکید کرد: به علت تازگی این خدمات، ارائه آن‌ها در حال حاضر در این بانک‌ها به صورت محدود صورت می‌گیرد.
محرمیان بیان کرد: تا به امروز تقریباً 400 هزار چک الکترونیک صادر شده و حدود 350 هزار چک الکترونیک نقد شده است. بیشترین تعداد چک الکترونیک صادرشده به بانک صادرات تعلق دارد و پس از آن، بانک‌های پارسیان و تجارت در رده‌های بعدی قرار دارند. یکی از محدودیت‌های چک الکترونیک این است که نمی‌توان چک‌های الکترونیک را در بانک‌های غیر از بانک صادرکننده نقد کرد که این مشکل نیز به تدریج در حال حل شدن است و امیدواریم که چک‌های الکترونیک گستره بهتری پیدا کنند. ویژگی بارز چک الکترونیک این است که امکان نقد شدن به صورت غیرحضوری و الکترونیکی فراهم آمده و نیازی به حضور در شعبه نخواهد بود.
وی ادامه داد: دیگر خبری که خوشحال‌کننده است این است که اگر برنامه هفتم توسعه تأیید و ابلاغ شود، بانک مرکزی موظف است که تا پایان سال چهارم این برنامه، به طور کامل از چک‌های کاغذی صرف نظر کرده و چک‌های الکترونیک را جایگزین کند. همچنین به زودی بانک‌های ملی و ملت نیز این خدمات را ارائه خواهند داد که با توجه به شمار بالای مشتریان این بانک‌ها، تأثیر چشمگیری بر گسترش و پیشرفت چک‌های الکترونیک خواهد داشت.
محرمیان در خصوص سامانه استعلام چک‌های در راه گفت: بخش مربوط به بانک‌ها در این پروژه به انجام رسیده و در حال حاضر کارشناسان ما در بانک مرکزی مشغول دسته‌بندی اطلاعات هستند تا از مغایرت در مبلغ چک‌ها جلوگیری شود. این سامانه ان‌شاءالله تا چند روز آینده عملیاتی خواهد شد.
وی به سامانه سقف اعتباری چک اشاره کرد و افزود: با توجه به اقداماتی که در زمینه اعتبارسنجی انجام شده، این موضوع ارتباط خوبی با اعتبارسنجی دارد و می‌تواند در این زمینه راهگشای مؤثری باشد. به عبارت دیگر، دریافتیم که محاسبه احتمال نکول تسهیلات بانکی ارتباط مستقیم با مسأله چک دارد. بنابراین طراحی برنامه‌ایی در نظر داریم که سقف اعتباری چک بر مبنای همین اطلاعات تعیین شود.
دکتر محرمیان خاطرنشان کرد: همه تلاش ما بر این است که محدودیت‌های غیرضروری بر دوش فعالان بازار نگذاریم. مدل‌های قبلی خوب بودند، اما ما به دنبال طراحی مدلی بهتر و دقیق‌تر هستیم.
معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی با اشاره به شروع همکاری‌های خوب گمرک و بورس در زمینه اعتبارسنجی، گفت: اگرچه هنوز همکاری برای تبادل اطلاعات نهایی بین بانک مرکزی، گمرک و بورس به مرحله نهایی نرسیده است، اما نشست‌های تخصصی و فنی بین این دستگاه‌ها در حال برگزاری است و تصور نمی‌کنم در این زمینه با مشکلی مواجه شویم.
محرمیان دیجیتالی کردن تسهیلات خرد بانک‌ها را از دیگر اقدامات قابل توجه بانک مرکزی دانست و افزود: به ویژه در ارتباط با تسهیلات قرض الحسنه ازدواج، فرآیندها به صورت کاملاً الکترونیکی در بانک‌های تجارت و ملت انجام می‌شود.
وی درباره ارز اربعین گفت: هر سال حدود 2 میلیون نفر از هموطنان به کربلا سفر می‌کنند. اما در سال گذشته تنها 240 هزار نفر موفق به دریافت ارز اربعین از مبادی رسمی شدند. امسال به واسطه ورود برخی ابزارهای الکترونیک به مدار توزیع ارز اربعین، مانند پیامرسان بله از بانک ملی، تعداد دریافت‌کنندگان ارز افزایش چشمگیری داشته است. تا به امروز، حدود 600 هزار نفر به صورت رسمی برای مراسم اربعین وارد عراق شده و حدود 740 هزار نفر موفق به دریافت ارز اربعین شده‌اند که افزایش بسیار چشمگیری را نشان می‌دهد. نیمی از دریافت کنندگان ارز اربعین به صورت حضوری به بانک‌های عامل مراجعه کرده‌اند و نیمی دیگر از طریق برنامه‌های بله و روبیکا برای دریافت ارز اقدام کرده‌اند.
محرمیان به اقدام‌های بانک مرکزی در راستای اجرای قانون پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان اشاره کرد و گفت: ارتباط ابزارهای پرداخت با پرونده‌های مالیاتی، اقدام مهمی بوده است که در این دوره به ثمر نشسته و باعث افزایش شفافیت در این حوزه شده است. از مرداد 1401 هیچ ابزاری پرداختی وجود نداشت که به پرونده مالیاتی مرتبط نباشد. در این راستا، جداسازی حساب‌های تجاری از غیرتجاری نیز به انجام رسید و تمام بانک‌ها نیز در این زمینه فعال شدند. مشوق‌هایی نیز برای فعالانی که با شفافیت کار می‌کنند در نظر گرفتیم تا با آرامش بیشتری از ابزارهای پرداخت استفاده کنند.
این مقام مسئول در بانک مرکزی در خصوص مدل جدید اعتبارسنجی تصریح کرد: مشکل اصلی مدل جاری این است که فقط 30 درصد از جمعیت کشور را تحت پوشش قرار می‌دهد. یعنی از هر 100 ایرانی، تنها 30 نفر امتیاز اعتباری دارند. سایر افراد برای دستیابی به امتیاز اعتباری، نیاز به اخذ تسهیلات دارند، اما برای دریافت تسهیلات نیز به همان امتیاز اعتباری احتیاج دارند. برای حل این معضل، مدل جدیدی طراحی شده که اطلاعات از سراسر کشور را به طور متقارن گردآوری کرده و تقریباً 100 درصد از مردم ایران را تحت پوشش قرار می‌دهد. دقت اعتبارسنجی نیز از 60 درصد به 88 درصد افزایش می‌یابد. این مدل هم‌اکنون در حال پیاده‌سازی است و تنها آغاز به کار گرفتن اطلاعات از سایر سازمان‌ها باقی مانده است که امیدواریم با همکاری‌های صورت گرفته، به زودی این مشکل نیز برطرف گردد.