بهترین اقدام در مواجهه با مسمومیت، این است که هیچ کاری انجام ندهند مگر اینکه ابتدا با مرکز سم شناسی تماس بگیرند یا بیمار را به یک مرکز درمانی مجهز هدایت کنند.
برخی افراد سعی می کنند به فرد مسموم شده فشار بیاورند تا استفراغ کند یا به او شیر، آبلیمو یا سایر مایعات بدهند با این گمان که این مواد می توانند سمی را خنثی کنند، اما چنین باورهایی نادرست است.
وادار کردن بیمار به استفراغ، یک اشتباه بزرگ و خطرناک است. در بسیاری از مواقع، مسمومیت ها می توانند بدون ایجاد عوارض جدی برای بیمار بمانند و اگر بیمار به صورت غیرضروری چیزی نمی خورد یا استفراغ نمی کرد، شرایطش بهتر می شد.
فشار آوردن به فرد مسموم جهت استفراغ حتی می تواند به مرگ او منجر شود. به عنوان مثال، در مورد کسی که نفت نوشیده، باید توجه داشت که نفت به بدن جذب نمی شود، اما اگر او را وادار به استفراغ کنند و نتیجه اش ورود یک قطره نفت به ریه ها باشد، این موضوع می تواند کشنده باشد.
در مناطقی که خطر گزش موجوداتی نظیر مار یا عقرب وجود دارد، باید اقدام به سمپاشی انجام شود.
باید تا حد امکان از نگهداری دارو و سموم به مقدار زیاد در منزل پرهیز شود. وجود داروها به تعداد زیاد در خانه می تواند سبب مصرف ناآگاهانه یا عمدی آنها شود. از این رو، باید داروها فقط به میزان نیاز در خانه نگهداری شوند. برخی افراد مانند کشاورزان به منظور استفاده در مزارع خود از سموم کمک می گیرند، به همین دلیل باید دقت شود تا این سموم به هیچ عنوان در دسترس کودکان قرار نگیرند. با این اقدامات، می توان از بروز بسیاری از مسمومیت های خطرناک جلوگیری کرد یا حداقل عوارض ناشی از آنها را کاهش داد.
در مسمومیت، پیشگیری همواره از درمان مهم تر است، زیرا برخی از مسمومیت ها به کلی هیچ درمانی ندارند. برای نجات بعضی بیماران که دچار مسمومیت با مواد سمی مثل سیانور شده اند، حتی اگر به مراکز درمانی هم برسند، ممکن است درمان مؤثری وجود نداشته باشد.
در صورت بروز مسمومیت، باید فوری بیمار را به نزدیک ترین مرکز درمانی منتقل کرد.