کاهش سن «جراحی‌های زیبایی» به ۱۴ سال و همچنین افزایش تمایل به این نوع اعمال در بین مردان و حتی افراد مسن، نشان‌دهنده آن است که این جراحی‌ها به تدریج از حالت «درمانی» خود فاصله گرفته و به یک روند غیرعادی تبدیل شده‌اند. این تغییرات به شکلی برای سودجویان و افراد فاقد مهارت که به سلامت مردم آسیب می‌زنند، فرصت‌های زیادی را فراهم آورده و منجر به کسب درآمدهای کلان و ایجاد عوارض غیرقابل جبران می‌شود.
در این راستا دکتر ابراهیم رزم‌پا – عضو هیئت مدیره انجمن علمی راینولوژی ایران به موج پرطرفدار جراحی‌های زیبایی اشاره کرد و اظهار داشت: حدود ۶۰ سال از شروع جراحی پلاستیک در ایران می‌گذرد. در گذشته، آمار متقاضیان این نوع عمل‌ها بسیار پایین بود و بیشتر خانم‌ها با هدف درمان اقدام می‌کردند؛ اما در سال‌های اخیر، تعداد مردان متقاضی و همچنین افراد در سنین پایین و بالای ۶۰ سال که به این نوع جراحی‌ها گرایش دارند، به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. در حال حاضر، این اعمال اغلب به‌منظور زیبایی انجام می‌شوند و دیگر تنها به رفع ناهنجاری‌های مادرزادی اختصاص ندارند.
کاهش سن جراحی‌های زیبایی به ۱۴ سال
وی تأکید کرد که نمی‌توان آمار دقیقی از افزایش این جراحی‌ها ارائه داد، اما به‌طور چشمگیری، روز به روز در حال رشد هستند. نکته حائز اهمیت این است که در گذشته، سن قانونی برای انجام عمل جراحی ۱۸ سالگی تعیین شده بود؛ اما به‌طور علمی این سن هم‌اکنون کاهش یافته و دختران از ۱۴ سالگی و پسران پس از ۱۶ سالگی می‌توانند برای جراحی اقدام کنند. البته این سن تنها یک معیار است و عوامل دیگری چون رشد سنی، وضعیت جسمی، وضعیت روانی و جنسیت نیز در این زمینه مؤثر هستند.
هزینه جراحی‌های زیبایی در ایران
رزم‌پا در ادامه به هزینه‌های مربوط به اعمال زیبایی در ایران اشاره کرد و خاطرنشان کرد که در کشور ما کیفیت خدمات جراحی زیبایی عالی و هزینه‌ها نیز در مقایسه با بسیاری از کشورها مناسب‌تر است. این عوامل به نوعی موجب جلب مشتریان بین‌المللی به کشور ما شده است. به‌طور کلی، درآمد حاصل از جراحی پلاستیک نسبت به سایر انواع جراحی‌ها بیشتر است و به همین دلیل، تعداد جراحان پلاستیک در حال افزایش است.
فریب تبلیغاتی شیادان سلامت
وی همچنین با اشاره به اینکه افراد بسیاری وارد این عرصه شده‌اند که از صلاحیت و تخصص لازم برخوردار نیستند، هشدار داد: نکته بسیار مهم این است که بسیاری از این جراحی‌ها حتی توسط تیم‌های پزشکی به جای یک جراح متخصص انجام می‌شوند. این افراد با استفاده از تبلیغات گسترده در شبکه‌های اجتماعی و با آگاهی نداشتن مردم، زیباجویان را فریب می‌دهند و به دنبال آن، مشکلات جدی و غیرقابل جبرانی برای مراجعه‌کنندگان رقم می‌زنند.
عوارض دخالت افراد غیرمجاز در اعمال زیبایی
وی افزود: عفونت، خونریزی و بافت‌مردگی تنها بخشی از عوارضی هستند که ممکن است برای افرادی که اعمال زیبایی خود را به افراد غیرمتخصص واگذار می‌کنند، بروز کند؛ عوارضی که به‌سختی قابل جبران هستند و عمدتا هرگز به حالت اولیه بازنمی‌گردند. همچنین در مراکز غیرمجاز، اگر مشکلی پیش بیاید، این افراد نمی‌توانند به‌طور مؤثری مدیریت کنند که ممکن است به خونریزی منجر شود و نهایتاً جان فرد را به خطر بیندازد. بنابراین مردم باید نسبت به انتخاب این مراکز هوشیار باشند تا دچار خطر نشوند.
عضو هیئت مدیره انجمن علمی راینولوژی ایران با هشدار مجدد درباره دخالت افراد غیرمجاز در اعمال پزشکی، به ویژه در عرصه زیبایی، بر اهمیت داشتن مجوز و مدرک معتبر و تجربه قوی تأکید کرد. زیرا در برخی تخصص‌های پزشکی، افراد در دوره‌های آموزشی و دستیاری در زمینه جراحی را طی می‌کنند و با اصول علمی آشنا می‌شوند، ولی ممکن است تجربه کافی برای انجام جراحی‌ها نداشته باشند. همچنین، مراکزی که این اعمال توسط افراد غیرمتخصص انجام می‌شود، از نظر ایمنی و بهداشتی در وضعیت مطلوبی نیستند.
وی هشدار داد: انجام جراحی در چنین مراکزی می‌تواند عوارض شدید و غیرقابل جبرانی مانند عوارض عفونی ناشی از عدم رعایت بهداشت به دنبال داشته باشد. بسیاری از افرادی که در این مراکز اقدام به جراحی زیبایی کرده‌اند با تزریق ژل و فیلر، دچار حذف بخشی از عضو و صورت خود شده‌اند و عوارض بسیار شدیدی را تجربه کرده‌اند که به آسانی قابل اصلاح نیست.
چطور از تخصص پزشکان مطمئن شویم؟
رزم‌پا یادآور شد: متقاضیان باید حتماً کد نظام پزشکی جراحان را بررسی کنند و از وضعیت ثبت نام و تخصص آن‌ها آگاه شوند. در مواردی پیش می‌آید که در کارت افرادی عنوان جراح بینی و صورت قید شده در حالی که آن‌ها اصلاً تخصص ندارند و حتی جراح نیستند. بنابراین بهتر است با مراجعه به وب‌سایت نظام پزشکی این موضوع را بررسی کنند.
این عضو هیئت مدیره انجمن علمی راینولوژی ایران اضافه کرد: همچنین متقاضی به مرکزی که پزشک مربوطه در آن جراحی می‌کند، مراجعه کرده و تعداد جراحی‌هایی که او در یک روز انجام می‌دهد را بررسی نماید؛ زیرا در مواردی مشاهده شده است که یک پزشک در طی یک روز حدود ۲۰ تا ۳۰ عمل جراحی ثبت کرده که چنین چیزی اصلاً ممکن نیست. بنابراین یا جراح واقعی در اینجا نیست یا او تنها پوشش این جراحی‌ها را بر عهده دارد و خود جراحی را شخص دیگری انجام می‌دهد.
چرا جراحی‌های زیبایی تعرفه ثابت ندارند؟
وی درباره تعرفه‌های مبهم جراحی‌های زیبایی به ایسنا گفت: برخی تعرفه‌ها برای این جراحی‌ها معین شده‌اند؛ اما معمولاً هزینه‌ها با توافق میان جراح و زیباجو مشخص می‌شود؛ چراکه باید در نظر گرفته شود که بین فرد تازه فارغ‌التحصیل شده و کسی که ۳۰ سال در این حوزه تجربه دارد، تفاوت قائل شویم. نمی‌توان انتظار داشت که هزینه‌ها برای این دو نفر یکسان باشد. در حوزه جراحی پلاستیک پزشکان برتر و مشهور زیادی داریم که به دلیل انجام تحقیقات علمی و شناخته‌شدگی جهانی، هزینه‌های بیشتر و متفاوتی را مطالبه می‌کنند. در واقع، تفاوت هزینه‌ها به دلیل سطح مهارت و دانش جراحان است. از طرفی زمانی که هزینه انجام یک جراحی خیلی پایین است، باید این نکته را به عنوان یک چراغ قرمز در نظر گرفت، چرا که ممکن است آن فرد تخصص لازم را نداشته باشد یا از روش‌های غیرمجاز در فرآیند کار استفاده کند.
رزم‌پا با تأکید بر اینکه هزینه‌ها باید در یک حد منطقی حفظ شوند، یادآوری کرد: در هیچ کشوری نرخ دقیقی برای این نوع جراحی‌ها وجود ندارد و باید هزینه‌ها معقول و متناسب با کیفیت کار باشد. متاسفانه افرادی که غیرپزشک هستند با هزینه‌های پایین‌تر مردم را جذب خود کرده و این باعث می‌شود تا اعمال جراحی در کشورمان تحت الشعاع قرار گیرد.
این عضو هیئت مدیره انجمن علمی راینولوژی ایران همچنین درخصوص برخی جراحی‌ها و تغییر شکل‌های نامعمول، به خصوص در میان جوانان و خطر عادی شدن این اعمال هشدار داد و گفت: متاسفانه در حال حاضر جراحانی که این تغییرات غیرمتعارف را انجام می‌دهند، به‌طور غیرمجاز در این حوزه کار می‌کنند و در مراکز نامعتبر فعالیت دارند که در بسیاری از مواقع پیگیری این مسائل نیز غیرممکن است.
جراحی برای سنین زیر ۱۸ سال با رضایت کتبی والدین
وی ادامه داد: طبق قوانین، جراحی‌های زیبایی برای افراد زیر ۱۸ سال تنها با رضایت کتبی والدین انجام می‌شود و پزشکان باید دقت کنند که در صورت بروز عوارض و بدون اطلاع خانواده، مشکلات حقوقی برایشان به وجود می‌آید که باید به آن‌ها پاسخگو باشند. در مراکز مجاز این نکته در نظر گرفته می‌شود، اما در مراکز غیرمجاز ممکن است بدون کسب رضایت والدین، جراحی صورت گیرد و با پیگیری این نکته می‌توان از آمار اینگونه جراحی‌ها به‌طور قابل توجهی کاست.
این عضو هیئت مدیره انجمن علمی راینولوژی ایران در پایان به بحث توریسم درمانی اشاره کرد و اظهار داشت: با توجه به کیفیت بالا خدمات پزشکی در ایران، تعداد زیادی از افراد برای انجام جراحی‌های زیبایی به کشور ما سفر می‌کنند، اما مراکز غیرمجاز با تبلیغات فریبنده این افراد را به خود جذب کرده و با هزینه‌های پایین و کیفیت نامناسب، به اعتبار بین‌المللی کشور لطمه می‌زنند.