چنانچه در خلال سفرهای خود از کنار سدهای مختلف کشور عبور کرده باشید، ممکن است متوجه خط آب یا به اصطلاح داغی آب شوید که به طور قابل توجهی پایین آمده است. این وضعیت به وضوح نشاندهنده کاهش ذخایر برفی و ورودی آب به سدهاست و زنگ خطر را برای همه ما به صدا درآورده است که در مصرف این نعمت الهی و عمومی باید صرفهجویی کنیم.
طبق گزارش هفتگی در مورد وضعیت آب و برق کشور که توسط وزارت نیرو منتشر میشود، از آغاز سال آبی (از اول مهرماه) تا به حال، ورودی مخازن سدهای کشور به ۲۲.۴۳ میلیارد متر مکعب رسیده است. این در حالی است که در سال گذشته این میزان برابر با ۳۹.۱۵ میلیارد متر مکعب بود، که نشاندهنده کاهش ۴۳ درصدی است. همچنین، خروجی از سدها در سال گذشته ۲۹.۲ میلیارد متر مکعب بوده که امسال به ۲۳.۰۶ میلیارد متر مکعب رسیده و این کاهش نیز به اندازه ۲۱ درصد است. حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور سال گذشته ۳۲.۰۱ میلیارد متر مکعب بود که اکنون به ۲۳.۶۷ میلیارد متر مکعب کاهش یافته و این افت ۲۶ درصدی را به همراه داشته است. در حال حاضر، میانگین پر شدگی سدهای کشور به ۴۶ درصد رسیده است.
تا کنون، میزان کل بارش در سطح کشور برابر با ۱۴۶.۴ میلیمتر ثبت شده است. در حالی که میانگین بارش درازمدت ۵۷ ساله باید ۲۳۸.۳ میلیمتر باشد، این نشاندهنده کاهش ۳۹ درصدی است. همچنین، بارش نسبت به سال قبل که ۲۴۴.۵ میلیمتر بود، با افت ۴۰ درصدی مواجه شده است. کارشناسان بر این باورند که تغییرات اقلیمی و گرمایش جهانی موجب شدهاند که نه تنها بارشها کمتر از حد معمول باشد، بلکه پراکندگی آن نیز دچار اختلال شود و سرعت تبخیر افزایش یابد. بنابراین، مدیریت مصرف آب به ویژه در بخشهای خانگی، کشاورزی و صنعتی به شدت ضرورت دارد. استانهایی که در آنها کاهش بارندگی بیشتر بوده شامل هرمزگان با افت ۷۸ درصد، سیستان و بلوچستان با ۷۶ درصد و بوشهر با ۵۴ درصد کاهش بارش هستند. خوزستان نیز با کاهش ۵۰ درصدی و کهگیلویه و بویراحمد که به عنوان استانی پُرآب شناخته میشد، با ۴۸ درصد افت بارندگی روبروست. سایر استانها نظیر تهران، فارس و یزد نیز با کاهش بارش ۴۴ درصدی مواجه شدهاند. تنها استان گیلان افزایش بارندگی ۷ درصدی داشته و مابقی استانها با کاهشهای قابل توجهی روبرو بودهاند، از جمله مازندران با ۹ درصد و زنجان با ۴ درصد کاهش بارندگی.
سدهای استان تهران و البرز شامل سد امیرکبیر (کرج) با ۶۷ میلیون متر مکعب آب و ۳۸ درصد پر شدگی، کاهش ۵۸ درصدی نسبت به سال گذشته را تجربه کرده است. سد لار با ۶۶ میلیون متر مکعب آب، تنها ۷ درصد پر شدگی دارد که نسبت به سال گذشته نشاندهنده کاهش ۲۴ درصدی است. سد طالقان با ۲۲۱ میلیون متر مکعب آب ۵۳ درصد پر شدگی و ۳۲ درصد کاهش را ثبت کرده است. سد لتیان-ماملو نیز با ۶۶ میلیون متر مکعب آب و ۲۰ درصد پر شدگی، کاهش ۴۴ درصدی را مشاهده کرده است. همچنین سد شمیل و نیان در هرمزگان به طور کامل با ۱۰۰ درصد کاهش روبرو شده و سد استقلال نیز با ۷۷ درصد کاهش آب مواجه است. سد دوستی در خراسان رضوی که مرز مشترک با ترکمنستان دارد و منبع آب مشهد به شمار میرود، با افت ۶۳ درصد ذخایر همراه شده و سد طرق در این استان نیز کاهش ۵۲ درصدی ذخایر را تجربه کرده است.
