در سال‌های اخیر، رژیم‌های غذایی گیاهی به خاطر فواید بالقوه‌اشان از منظر سلامت، توجه بسیاری را جلب کرده‌اند. تحقیقات مفصل انجام‌شده در دو دهه گذشته نشان می‌دهد که سبک زندگی گیاه‌خواری می‌تواند به بهبود سلامتی قلب و عروق و همچنین کاهش خطر ابتلا به بیماری‌هایی از قبیل سرطان کمک کند.
به نقل از ارث، مطالعه‌ای که به بررسی کلی ۴۹ مقاله منتشرشده از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ پرداخته است، بینش‌های تازه‌ای در مورد تأثیر رژیم‌های غذایی بر نتایج بلندمدت سلامتی ارائه می‌دهد.
مزایای رژیم غذایی گیاهی
یافته‌ها نشان‌دهنده وجود یک ارتباط قوی میان رژیم‌های گیاه‌خواری و وگان و بهبود مدیریت چندین عامل خطر، از جمله فشار خون، گلوکز خون و شاخص توده بدنی (BMI) هستند. نکته‌ای که شایان ذکر است این است که رژیم‌های غذایی گیاهی با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های ایسکمیک قلب و همچنین سرطان‌های مربوط به دستگاه گوارش و پروستات ارتباط دارند.
تحقیق مذکور نشان داد که در میان زنان باردار، رژیم‌های گیاه‌خواری به‌طور چشمگیری خطر دیابت بارداری و فشار خون را نسبت به رژیم‌های غیر گیاهی تغییر نمی‌دهند. با وجود این یافته‌های مثبت، پژوهشگران تأکید می‌کنند که نباید به‌طور کلی رژیم‌های غذایی گیاهی را برای همه افراد توصیه کرد.
عدم تفاوت در نتایج میان مطالعات به دلیل تنوع در ویژگی‌های رژیم‌های غذایی، ویژگی‌های جمعیتی شرکت‌کنندگان و طول مدت تحقیق، نشان‌دهنده این است که نتایج مثبت کلی رژیم‌های گیاهی به تعریف دقیق‌تری نیاز دارد. از سوی دیگر، برخی رژیم‌های گیاه‌خواری یا وگان ممکن است منجر به کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی اساسی شوند که این امر نشانه‌ای از معایب احتمالی است که باید در نظر گرفته شود.
این مطالعه به بررسی تأثیرات مختلف رژیم‌های غیرحیوانی بر سلامت قلب و عروق و خطر ابتلا به سرطان پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه رژیم گیاه‌خواری می‌تواند برای سلامتی انسان سودمند بوده و به‌عنوان یک روش پیشگیری مؤثر در برابر دو بیماری مزمن و تأثیرگذار بر سلامتی انسان‌ها در سطح جهان محسوب شود.
رژیم گیاهی و بیماری‌ها
در حال حاضر، بیماری‌های قلبی بیماری‌های قلب و عروق و سرطان به‌عنوان عوامل اصلی مرگ‌ومیر و ناتوانی در جهان شناخته می‌شوند. تحقیقات گسترده‌ای که بر روی جمعیت‌های وسیع و متنوع اجرا شده است، چندین عامل خطر قابل تغییر و غیرقابل تغییر را شناسایی کرده است. پژوهشگران تاکید دارند که در میان این عوامل، شواهد محکمی در رابطه با رژیم غذایی به‌عنوان عامل خطر اصلی قابل تغییر وجود دارد.
رژیم غذایی نامناسب، که شامل مصرف ناکافی میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات و غلات کامل و همچنین مصرف بیش از حد گوشت (به‌خصوص گوشت‌های قرمز و فرآوری شده)، نمک، غلات تصفیه شده و شکر است، به‌طرز چشمگیری میزان مرگ‌ومیر را افزایش می‌دهد. با گذشت زمان، این انتخاب‌های غذایی به بروز مشکلات جدی مبتنی بر سلامتی منجر شده است.
این تحلیل کلی، تصاویری مثبت از رژیم‌های مبتنی بر گیاه ارائه می‌دهد و آن‌ها را به‌عنوان ابزاری مؤثر در ارتقاء سلامتی معرفی می‌کند؛ با این حال، پیچیدگی‌ها و تفاوت‌های مشاهده‌شده در مطالعات نیازمند رویکردی دقیق‌تر در ارائه توصیه‌های غذایی هستند.
رژیم غذایی مبتنی بر گیاه عمدتاً بر غذاهای به‌دست‌آمده از گیاهان متمرکز است و این شامل میوه‌ها و سبزیجات به همراه آجیل، دانه‌ها، روغن‌ها، غلات کامل، حبوبات و لوبیا نیز می‌شود.
رژیم‌های گیاهی نه تنها به کاهش خطر مبتلا شدن به بیماری‌های جدی کمک می‌کنند، بلکه از نظر زیست‌محیطی نسبت به رژیم‌های غذایی سرشار از محصولات حیوانی پایدارتر هستند، زیرا به منابع طبیعی کمتری نیاز دارند و آسیب‌های زیست‌محیطی کمتری به همراه دارند.
نتایج این تحقیق در مجله PLoS ONE منتشر شده است.