۱۸:۰۰ – ۲۳ آذر ۱۴۰۳
باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی – پژوهشگران سیاره‌شناس از ایالات متحده و بریتانیا توانسته‌اند به بررسی چگونگی تشکیل لکه‌های تاریک در قطب‌های سیاره مشتری بپردازند و به این نتیجه دست یافته‌اند که منبع این لکه‌ها از نواحی دوردست قطبی این سیاره غول‌پیکر نشات می‌گیرد.
این پدیده تحت تأثیر سیکلون‌های مغناطیسی عجیبی قرار دارد که جو مشتری را با ذرات آئروسل به شدت اشباع می‌کند. این مطلب از سوی سرویس مطبوعاتی دانشگاه کالیفرنیا در برکلی منتشر شده است.
ژانگ شی، عضو هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، بیان کرد که غلظت ذرات معلق در این اجرام بیضی شکل تیره تا ۵۰ برابر بیشتر از مقدار طبیعی است. این نشان می‌دهد که منشأ این فعالیت ناشی از چرخش طوفان‌هایی نزدیک به قطب‌هاست، نه به علت واکنش‌های شیمیایی که بر اثر نفوذ ذرات پر انرژی به لایه‌های بالایی جو اتفاق می‌افتد. این ذرات به دور از محل‌های ظاهر شدن لکه‌های تاریک به جو مشتری وارد می‌شوند.
دانشمندان سیاره‌شناسی در خلال بررسی لکه‌های تاریک یا اشکال بیضوی تیره به این نتیجه دست یافته‌اند که نواحی غیرعادی و تاریک در نزدیک قطب‌های مشتری قرار دارند. این نواحی برای نخستین بار در تصاویری از قطب جنوبی سیاره، که توسط رصدخانه فضایی هابل در اواخر دهه ۱۹۹۰ ثبت شده بود، شناسایی شدند. در ادامه، اشکالی مشابه در تصاویری از قطب شمال که توسط کاوشگر کاسینی در مسیر خود به سمت زحل صورت گرفته بود، مشاهده شد.
اخترشناسان به تازگی موفق به مطالعه این اشکال غیرعادی در جو مشتری شدند، در قالب برنامه هواشناسی فضایی OPAL که هدف آن بررسی سیارات غول پیکر با بهره‌گیری از تلسکوپ مداری هابل است. مشارکت در این پروژه به محققان این امکان را فراهم کرد که بیست نقشه از مشتری تهیه کنند و تغییرات ظاهری آن، از جمله موقعیت و ویژگی‌های نقاط قطبی تاریک را از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۲۲ پیگیری کنند.
تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد که اجرام بیضوی تیره در قطب جنوب مشتری ۴-۶ برابر بیشتر از نواحی قطب شمال ظاهر می‌شوند. دانشمندان سیاره‌شناسی به این نتیجه رسیدند که این اجرام از تجمع بسیار چگال ذرات آئروسل هیدروکربن‌های مایع تشکیل یافته‌اند. محل و زمان ظهور این قطرات با نواحی که ذرات پر انرژی در آنجا رسوب می‌کنند، هم‌خوانی ندارد و این مسأله باعث می‌شود که نظریه‌های رایج درباره ارتباط آن‌ها با نقاط تاریک زیر سوال برود.
تجزیه و تحلیل‌های بعدی داده‌های هابل و تلسکوپ‌های زمینی نشان داد که اجرام بیضوی تیره از برهم‌کنش خطوط میدان مغناطیسی نزدیک به قطب مشتری، ماده موجود در جو و پراکنش پلاسما از قمر مشتری به نام Io به وجود می‌آیند. این فرآیندها منجر به شکل‌گیری نوعی سیکلون‌های مغناطیسی می‌شود که به طور مؤثری جو را اختلاط کرده و در ایجاد ذرات معلق هیدروکربنی در لکه‌های تیره کمک می‌کنند. این فرآیندهای پیچیده توضیح‌دهنده بسیاری از ناهنجاری‌ها در غلظت بنزن و دیگر مواد در لایه‌های بالایی جو مشتری هستند که در سال‌های اخیر شناسایی شده‌اند.
منبع: تاس