امروزه سیاره مریخ به عنوان جهانی خشک و خالی به چشم می‌خورد، اما شواهد ملموس نشان می‌دهند که در گذشته آب به صورت جاری در سطح آن وجود داشته است.
این شواهد شامل کانال‌های رودخانه‌ای خشک، باقیمانده‌های بستر اقیانوس‌ها و دریاچه‌های باستانی و دره‌هایی است که نشانه‌هایی از فرسایش آبی را به نمایش می‌گذارند.
به نقل از پایگاه آی‌ای، محققان به‌طور مرتب به صحرای آتاکامای زمین به عنوان محلی برای شبیه‌سازی شرایط مریخ مراجعه می‌کنند. اگرچه این صحرای خشک یکی از خشک‌ترین مناطق زمین به شمار می‌رود، با این حال در مقایسه با مریخ به عنوان جنگلی بارانی به نظر می‌رسد.
با این حال، این به معنای عدم وجود آب در سیاره سرخ نیست. در قطب‌های مریخ کلاهک‌های یخی وجود دارد و شواهد زمین‌شناسی نشان می‌دهند که میلیاردها سال پیش، آب جاری به وفور بر سطح مریخ وجود داشته، به‌طوری که اکنون دشت‌های وسیعی نشان‌دهنده این پدیده هستند.
اگر روزی بشر به فکر استعمار مریخ بیفتد، به منابع آبی بیشتری نسبت به آنچه در قطب‌هایش وجود دارد، نیاز خواهد داشت.
اخیراً مدارگرد آژانس فضایی اروپا شواهد قاطعی از وجود مقادیر زیادی یخ در نواحی استوایی مریخ کشف کرده است. این ذخایر وسیع یخ در صورت ذوب شدن می‌توانند سطح مریخ را در عمق ۱.۵ تا ۲.۷ متری از آب پر کنند.
براساس اطلاعات منتشر شده از سوی آژانس فضایی اروپا، این مقدار بیشترین آبی است که تاکنون در این ناحیه از مریخ یافته شده و برای پرکردن دریای سرخ زمین کفایت می‌کند.
این منابع یخ‌آب جدید می‌توانند به منبع ارزشمندی برای مجامع آینده در مریخ تبدیل شوند.
بررسی‌های راداری در این ناحیه
مدارگرد مارس اکسپرس (Mars Express) لایه‌هایی از یخ‌آب را شناسایی کرده است که در عمق چند کیلومتری زیر سطح مریخ در ناحیه مرموز استوایی به نام سازند Medusae Fossae یا MFF پراکنده شده است.
ویژگی‌های ترکیبی این سازند، دانشمندان سیاره‌شناس را سال‌ها متحیر کرده است. این سازند شامل ویژگی‌های گوناگونی است که بر اثر وزش باد شکل گرفته و مساحتی قابل توجه را در بر می‌گیرد.
این سازند به اندازه یک کشور هند را در بر می‌گیرد و به عنوان بزرگترین منبع گرد و غبار مریخ شناخته می‌شود، که حالا معلوم شده بر بستر آن آب نیز وجود دارد.
مدارگرد مارس اکسپرس برای نخستین بار این سازند را ۱۵ سال قبل شناسایی کرد و رسوبات عمیق‌تری را تا عمق ۲.۵ کیلومتری نمایان ساخت.
اکنون كشف جدید حاکی از آن است که سازند مذکور برای رادار مارس اکسپرس نسبتاً شفاف بوده و چگالی کمی دارد که این ویژگی‌ها به وجود منابع یخ اشاره دارد.
اگرچه، مشاهدات اولیه نتوانسته بودند شواهد واضحی در مورد ترکیب این منابع ارائه دهند، اما داده‌های راداری جدید در تعیین آنها کمک شایانی کرده است.
توماس واترز از مؤسسه اسمیتسونیان و نویسنده اصلی این مقاله، اظهار داشت: ما با استفاده از داده‌های جدیدتر از رادار مارسیس (MARSIS) به کاوش مجدد سازند MFF پرداختیم و متوجه شدیم که ضخامت این رسوبات نسبت به آنچه که پیش از این تصور می‌کردیم بیشتر است و تا ۳.۷ کیلومتر عمق دارند.
اگر وجود این منابع یخ‌آب تأیید شود، از بزرگترین ذخایر آب موجود در مریخ به شمار می‌آید. این منبع گسترده آب مطمئناً دریافتی بسیار مفیدی برای مستعمره‌نشینان آینده خواهد بود، با این وجود، استخراج آن به تلاشی قابل توجه نیاز دارد.
واترز ادامه داد: سیگنال‌های راداری به طور هیجان‌انگیزی با آنچه که ما از لایه‌های یخی انتظار داریم، همخوانی دارد و مشابه سیگنال‌هایی است که از کلاهک‌های یخی قطبی مریخ دریافت می‌کنیم که بطور قطعی مملو از یخ هستند.
یافته‌های جدید و پرسش‌های تازه
یافته‌های اخیر نشان می‌دهند که وجود لایه‌هایی متشکل از گرد و غبار و یخ با یک «لایه محافظ» غبار خشک یا خاکستر به عمق چند صد متر امکان‌پذیر است.
تیم تحقیق تأکید دارد که ذخایر وسیع یخ در نزدیکی استوا نمی‌توانند تحت شرایط سخت کنونی مریخ شکلیافته باشند، بلکه باید در یک دوره‌ای با اقلیمی متفاوت ایجاد شده باشند.
کالین ویلسون، دانشمند پروژه مارس اکسپرس، می‌گوید: این تحلیل جدید نه‌تنها درک ما از سازند Medusae Fossae را به چالش می‌کشد، بلکه به سؤالات تازه‌ای نیز منجر می‌شود.
وی افزود: سوالاتی از جمله اینکه این ذخایر یخی از چه زمانی شکل گرفته‌اند و وضعیت مریخ در آن زمان چگونه بوده است. در صورت تأیید اینکه این ذخایر یخ‌آب هستند، این رسوبات مهم می‌توانند درک ما از تاریخچه آب و هوای مریخ را تغییر دهند. هر منبع آب باستانی می‌تواند برای اکتشافات انسانی یا رباتیک جذاب باشد.
ویلسون در نهایت گفت: متأسفانه این ذخایر به کمک صدها متر گرد و غبار پوشانده شده‌اند، که تا چند دهه آینده به آنها دسترسی نخواهیم داشت. اما هر تکه یخی که پیدا کنیم، با ایجاد تصویری واضح‌تر از جایی که آب در مریخ قبلاً وجود داشته یاریگر ما خواهد بود.