گزارش یک تصادف دریایی – ایسنا

تاریخ نشان می‌دهد که دست‌کم در دوران اخیر، تضادها و درگیری‌های دریایی ایران با ایالات‌متحده به‌طور مستمر وجود داشته و یکی از درام‌ترین دوره‌ها به پایان جنگ تحمیلی و به‌ویژه سال ۱۳۶۶ مربوط می‌شود که به آن “جنگ نفت‌کش‌ها” نیز اطلاق می‌شود.

در آن سال، ضعف قابل توجه رژیم بعث صدام در برابر ایران به‌واسطه تصویب قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت سازمان ملل، ایالات‌متحده را ترغیب کرد تا به‌صورت علنی به حمایت از صدام و متحدین منطقه‌ای‌اش بپردازد. این اقدام شامل تقابل‌های دریایی در خلیج‌فارس به بهانه اسکورت نفت‌کش‌های حاوی نفت متحدین مانند کویت بود.

به مناسبت مرور تاریخ مداخله‌های آمریکا در خلیج‌فارس، یکی از این مداخلات که در مردادماه سال ۱۳۶۶ صورت گرفت را مرور می‌کنیم.

پس از پایان «مانور بزرگ شهادت» در آب‌های خلیج‌فارس، علی‌رغم اعلام ایالات‌متحده مبنی بر عدم حرکت کشتی‌های تحت حفاظت تا پایان عملیات مین‌روبی، بامداد ۱۷ مردادماه کاروان نفت‌کش‌های کویتی زیر حفاظت ناوهای آمریکایی از تنگه هرمز عبور کردند و وارد خلیج‌فارس گردیدند.

رادیو بی‌بی‌سی درباره نحوه حرکت این کاروان خبر داد که در همین اثنا شب گذشته نیروهای ایرانی یک مانور گسترده دریایی چهار روزه را به پایان رسانده بودند.

منابع آمریکایی گزارش داده‌اند که به خلبان یک جت اف-۴ که نزدیک به هواپیمای پی سی اوریون متعلق به نیروی دریایی آمریکا بود، اخطار داده شد که فاصله‌اش را حفظ کند.

رزم‌ناوهای نیروی دریایی ایالات‌متحده در جلو و عقب کاروان نفت‌کش‌ها قرار داشتند تا ایمنی آن را تأمین نمایند. در این کاروان، علاوه‌بر دو ناو، یک ناوشکن مسلح به موشک‌های هدایت‌شونده نیز در حال حرکت بود، اما از هلی‌کوپترهای ردیاب مین یا تجهیزات دیگری برای مین‌یابی خبری نبود.

نفت‌کش کویتی به‌عنوان سپر ناوهای ایالات‌متحده!

نیروهای آمریکایی پس از عبور کاروان از تنگه هرمز، یک نفت‌کش کویتی را به جلو کاروان منتقل کردند تا از ناوهای خود در برابر خطرهای موانع زیرآبی محافظت کنند.

خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز در گزارش خود از آرایش کاروان، تأکید کرده است که این گروه نفت‌کش‌های کویتی و کشتی‌های جنگی ایالات‌متحده به‌سوی شمال خلیج‌فارس در حرکت بودند و بزرگ‌ترین نفت‌کش این کاروان به‌عنوان سپر در مقابل موانع زیرآبی عمل می‌کرد.

تعقیب کاروان ایالات‌متحده توسط ناو ایرانی

به موازات حرکت کاروان نفت‌کش‌های کویتی تحت پرچم ایالات‌متحده، یک ناو ایرانی به فاصله هفت کیلومتر در پی آنها در حال حرکت بود و یک جنگنده ایرانی نیز در رادار ناو آمریکایی نمایان شد.

در این برهه، فرمانده ناوهای آمریکایی دستوری عمومی برای آمادگی فوری به نیروهای حاضر صادر کرد و وقتی هواپیمای آمریکایی با مشاهده نزدیک شدن هواپیمای ایرانی دو موشک هدایت‌شونده را به سمت آن شلیک کرد، هیچ یک به هدف اصابت نکرد.

فرمانده کشتی ایرانی به دو کشتی آمریکایی اطلاع داد که در حال گشت‌زنی در آب‌های بین‌المللی خلیج‌فارس است و بلافاصله مسیر خود را تغییر داد و به سمت شمال پیش رفت.

رادیو آمریکا به نقل از مقامات پنتاگون این حادثه را گزارش کرد و اشاره کرد که هنگام نزدیک شدن یک جت جنگنده مشکوک به ایران به هواپیمای شناسایی نیروی دریایی آمریکا، این واقعه اتفاق افتاده است. منابع آمریکایی بیان کردند که به خلبان این جنگنده (که یک جت اف-۴ بود) هشدار داده شده که فاصله‌اش را با پی سی اوریون حفظ کند.

چشم‌انداز دیگر این امر نشان داد که وقتی هواپیمای ایرانی کندی عمل نکرد، یک جت اف-۱۴ نیروی دریایی ایالات‌متحده که از ناو هواپیمابر «کانستلیشن» برخاسته بود، دو موشک هوا به هوای «اسپارو» به سمت جت جنگی ایرانی شلیک کرد، اما این فروند به سرعت مسیر خود را تغییر داد و موشک‌ها به هدف نرسیدند.

خبرگزاری فرانسه نیز در گزارشی از خلیج‌فارس به پرونده تعقیب این کاروان توسط یک ناو ایرانی پرداخته و ذکر کرده که با نزدیک شدن کشتی جنگی ایران، دو کشتی جنگی ایالات‌متحده به سمت آن تغییر مسیر داده و به‌طور بی‌سیم از نیت آن آگاه شدند.

فرمانده کشتی ایرانی از طرف آمریکایی‌ها سوالاتی دریافت کرد و اعلام کرد که در حال گشت‌زنی در آب‌های بین‌المللی خلیج‌فارس است و بلافاصله مسیرش را تغییر داده و به سمت شمال پیش رفت.

کشتی جنگی ایرانی برای مدتی به‌مدت پنج کیلومتر به موازات کاروان دریایی ایالات‌متحده حرکت کرد. این حادثه در ساعت ۱۵:۳۰ به‌وقت تهران و در نزدیکی آب‌های رأس‌الخیمه واقع شد.

منبع:

یزدانفام، محمود، روزشمار جنگ ایران و عراق: اسکورت نفتکش‌ها (کتاب پنجاهم)، تهران، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، چاپ سوم هزار و سیصد و هشتادونه صفحات ۲۴۹، ۲۵۰