سیر وحشی، که با نام علمی Allium ursinum شناخته میشود، به طور روزافزونی در میان طرفداران تغذیه در اروپا و آسیا محبوبیت پیدا کرده است.
این گیاه چندساله از خانواده نرگسیان (Amaryllidaceae) و جنس Allium، در فصل بهار به عنوان یکی از نخستین نمادهای سبز در جنگلهای سایهدار یا در کنار جریانهای آب ظاهر میشود. همچنین این امکان وجود دارد که آن را به شکل آزمایشی پرورش داد. با این حال، برداشت سیر وحشی در بسیاری از کشورها ممنوع است، زیرا آن در فهرست قرمز گونههای در خطر در اوکراین، بلاروس، لیتوانی، لتونی، برخی از نواحی روسیه و چند کشور دیگر قرار دارد.
والک به خاطر خواص فوقالعاده و متنوعاش، به یک ماده غذایی پرطرفدار در اروپا و آسیا مبدل شده است. به عنوان مثال، این گیاه میتواند اشتها را افزایش دهد و به دلیل ترکیبات غنی خود به عنوان یک درمان خانگی برای امراض مختلف مورد استفاده قرار گیرد. بر این اساس، میتوان از آن به عنوان یک “ابر غذا” همهکاره یاد کرد. جالب است که از زمان آغاز پاندمی کووید-۱۹، تمایل به مصرف چنین غذاهای مغذی افزایش یافته است. لذا، زمان آن فرارسیده که توجه ویژهای به سیر وحشی که حتی به صورت صنعتی نیز قابل کشت است، معطوف گردد.
کلیه اطلاعات پیرامون این گیاه شگفتآور بر اساس مقالات مرکز ملی اطلاعات زیستفناوری ایالات متحده آمریکا گردآوری شده و از طریق وب سایت این مرکز در دسترس علاقمندان قرار دارد.
والک
والک را میتوان به صورت تازه، پخته، به شکل ترشی و همچنین به صورت خشک مصرف کرد. این گیاه دارای برگهای سبز پهن و نوک تیز است که به ساقههای استوانهای و آبدار متصل میباشند. معمولاً برگهای این گیاه در فصل بهار، از زمان ظهور تا اوایل فصل تابستان، جمعآوری میشوند.
این گیاه در تمامی کشورهای اروپایی و همچنین در قفقاز، ترکیه و خاورمیانه رشد میکند و از بیش از ۷ هزار سال پیش به عنوان گیاه دارویی و سبزی خوراکی مورداستفاده قرار گرفته است. علاوه بر تهیه سیر وحشی بهصورت تازه، اجزای مختلف این گیاه نیز از عطاریهای مختلف در سراسر کشور قابل خریداری هستند.
فصل کاشت سیر وحشی نسبتاً کوتاه است و این گیاه در نیمه دوم ماه آوریل و اوایل ماه مه در نواحی مرکزی و شمالی اوکراین میروید. والک نه تنها به صورت تازه مورد مصرف قرار میگیرد بلکه در انواع سالاد، سوپ و غذاهای حاوی سبزیجات نیز به کار میرود. علاوه بر این، گیاه مذکور به عنوان یک نگهدارنده مؤثر شناخته میشود و به همین دلیل برای افزایش ماندگاری گوشت، به ترکیبات گوشتی افزوده میگردد. به علت رایحه لطیف سیر وحشی، آن را به عنوان افزودنی ایدهآل برای سالاد، سوپ یا سس پستو تصور میکنند. وقتی سرخ شود، تندی خود را کمتر میکند، اما در عوض عطرش شدت میگیرد. ترشی این گیاه نیز طعمی تند دارد و در روسیه به شکل کنسرو تولید و به فروش میرسد.
خواص و فواید والک
سیر وحشی سرشار از پروتئینهای گیاهی، اسیدهای آمینه مفید و ویتامینهای متعدد است که برای هر دو جنسیت مفید میباشد. با توجه به محتوای بالای ویتامین ث (حدود ۱۰۰ میلیگرم در هر ۱۰۰ گرم برگ تازه) و همچنین فیتونسیدهای طبیعی (آنتیبیوتیکهای طبیعی)، والک به عنوان یک گیاه با خواص ضد ویروسی شناخته میشود.
این گیاه همچنین شامل ترکیباتی چون ویتامینهای گروه B، پروویتامین A (بتا کاروتن) و نمکهای معدنی میباشد که به تعادل اسید و بازی در بدن کمک نموده و برای سیستم غدد درون ریز، عصبی و گوارشی مفیدند. سیر وحشی حاوی نمکهای معدنی شامل کلسیم، پتاسیم، آهن، ید، مس، فلور، بور، گوگرد و فیبر است.
این گیاه قادر به پاکسازی رگهای خونی است، پلاکهای کلسترول را حل کرده و فشار خون را به حالت طبیعی برمیگرداند. افرادی که از کمبود ویتامینها یا اشتهاآوری رنج میبرند میتوانند از فواید بینظیر والک بهرهمند شوند. همچنین، این گیاه به بهبود کارکرد روده کمک کرده و برگهای آن خواص ضد التهابی دارند.
والک به دلیل خواص درمانی بسیارش به عنوان یک ترکیب محبوب در علم هومئوپاتی شناخته میشود. (هومئوپاتی یک روش درمانی بر پایه باور “همانند، همانند را شفا میدهد” است، که با تحریک سیستم ایمنی بدن بیمار به کمک داروهای هومئوپاتی، فرد را به سمت بهبودی هدایت میکند). این گیاه بهطور عمومی برای درمان مشکلات قلبی عروقی، تنفسی، گوارشی و همچنین برای استریل کردن زخمها کاربرد دارد.
همه چیز درباره مزایای شگفت انگیز والک یا سیر وحشی
لازم است یادآوری کنیم که مواد معدنی موجود در سیر وحشی به مراتب بیشتر از سیر معمولی است. بهدلیل غنای بالای ماده معدنی منیزیم در برگها، گاه والک به عنوان “پادشاه منیزیم” در بین گیاهان شناخته میشود.
محققین بهطورکلی فوائد زیر را برای سیر وحشی متصورند:
– کاهش ویسکوزیته خون و جلوگیری از افزایش ضخامت رگهای خونی
– کمک به کاهش وزن و تسکین دردهای دورهای در نقاط مختلف بدن
– تسکین درد مفاصل که با قرمزی و تورم همراه است
– کمک به درمان اسهال و سوء هاضمه
– مفید برای کرمهای شکمی
– بهبود ظرفیت تنفس و کاهش تشکیل مخاط
– افزایش تولید ادرار
– پیشگیری از عفونتهای پوستی و تسریع در بهبود جراحات
– دارای خواص آنتیاکسیدانی، ضدقارچی و ضدباکتری است
