رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با اشاره به اینکه دامنه سنی مخاطبان این نهاد از لحظه تولد آغاز و تا پایان شش سالگی ادامه دارد، بیان کرد: حدود ۱۵ میلیون نفر از جمله کودکان و یکی از والدینشان مخاطبان این سازمان به حساب می آیند.
حمیدرضا شیخ الاسلام در مراسم معرفی پوستر اولین جشنواره ملی طعم کتاب با ذکر این نکته که تأسیس این سازمان جدید از سال ۱۴۰۰ صورت گرفته و اکنون در سال سوم فعالیت خود به سر می برد، گفت: تعداد ۷.۵ میلیون مخاطب زیر پوشش این سازمان قرار دارند.
وی ادامه داد: دامنه سنی افراد تحت پوشش این سازمان از ابتدای تولد تا پایان شش سالگی است و با احتساب یکی از والدین به شمار آوردن، حدود ۱۵ میلیون نفر جزو مخاطبان ما محسوب می شوند که نیمی از این افراد متعلق به سیستم آموزش وپرورش هستند.
رئیس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک در ادامه خاطرنشان کرد: اگر ما بر این باوریم که شکل گیری بالاترین ادراک در سن پنج سالگی است، بنابراین باید به اهمیت این دوره توجه ویژه ای داشته باشیم. به ذکر است که نوآموزان تحت نظر این سازمان در دوره های پیش دبستانی یک و دو به میزان ۴۶ درصد هستند و ما در تلاشیم تا تعداد بیشتری از نوآموزان را زیر پوشش قرار دهیم.
شیخ الاسلام با اعلام صدور ۳۱ هزار مجوز کودکستان تا به امروز، تصریح کرد: در حال حاضر ۱۱ هزار مجوز در انتظار بررسی داریم، بنابراین جامعه آماری وسیعی در اختیار داریم. متأسفانه در کشور ما، آغاز آموزش معمولاً با تأخیر و وقفه صورت گرفته است.
همچنین محمد دهریزی، دبیر این نشست و دبیر علمی جشنواره ملی طعم کتاب، در این جلسه با اشاره به این که در کلاس های اول دبستان، میانگین بچه هایی که قبل از ورود به دبستان تجربه ادبی داشته اند، تنها ۲ تا ۵ نفر از ۳۵ نفر می باشد، گفت: بیش از ۳۰ نفر از دانش آموزان هیچ گونه تجربه ادبی ندارند و بدون درک مفاهیم ادبی وارد این کلاس می شوند، که این وضعیت نگرانی های زیادی را برای معلمان و آموزگاران پایه اول دبستان ایجاد می کند.
وی اظهار داشت: بزرگسالانی که برای کودکان کتاب می خوانند باید با صدای مناسب، لحن صحیح و احساسات واقعی این کار را انجام دهند.
دهریزی ادامه داد: تکرار در ادبیات کودک هم به صورت ساختاری و هم در اجرا وجود دارد. در بخش ساختاری، نویسندگان و شاعران کودک به خوبی درک می کنند که هنگام خلق داستان یا شعر برای کودکان زیر دبستان نیاز به گنجاندن عنصر تکرار در ساختار اثر احساس می شود.
دبیر علمی جشنواره طعم کتاب اضافه کرد: این تکرار معمولاً از طریق ترکیب بندها به دست می آید و به جز جنبه های ساختاری، دارای جنبه های اجرایی هم است.
وی تصریح کرد: برای کودکان پیش دبستانی بهتر است به جای خواندن کتاب های متنوع، یک کتاب خاص را چندین بار خواند زیرا این روش باعث تثبیت کتاب در ذهن کودک و آشنایی او با طعم آن خواهد شد.
وی افزود: نتایج مطالعات نشان داده اند که برای کودکان پیش دبستانی می توان یک کتاب را بین ۳۰ تا ۴۰ بار تکرار کرد و در ادبیات کودک، واژه اجرا به مفهوم کتاب خوانی مرتبط است و مربی باید کتاب را برای کودک به نوعی اجرا و ارائه کند که این اجرا از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
وی تأکید کرد: میزان کتاب خوانی هر فرد بزرگسال به سه عامل بستگی دارد: اینکه چه کتابی برای کودک خوانده شده، توسط چه کسی خوانده شده و چگونه این کتاب خوانده شده است.
دهریزی با تأکید بر این که جشنواره ملی طعم کتاب که توسط سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک برگزار می شود، بر اساس این اصول شکل گرفته، عنوان کرد: کودکان ۵ و ۶ ساله مخاطبان اصلی این جشنواره هستند.
وی افزود: اگر شیوه نامه این جشنواره را مورد مطالعه قرار دهید، متوجه می شوید که این شیوه نامه می تواند به اندازه یک کتاب پژوهشی ارزشمند باشد و به کتاب های ضروری برای کودکان می پردازد که این کتاب ها در حوزه شعر و داستان توسط کارگروه ها و در اختیار مربیان کودکستان ها قرار می گیرند تا آنان با روش های گوناگون این کتاب ها را برای کودکان اجرا نمایند.
دهریزی در خصوص فعالیت های تثبیتی گفت: برای شعرها شش نوع فعالیت مشخص کرده ایم که به منظور افزایش درک و تعامل کودک با کتاب ها طراحی شده است و همچنین به فعالیت های تثبیتی ضمن کار با داستان ها و شعرهای کودکان اشاره کرد و افزود: کتاب هایی که به وسیله مربیان کودکستان خوانده می شود، معمولاً در حدود دو ماه به اتمام می رسد و در این مدت، آثار به طور میانگین ۵۰ بار تکرار می شوند، البته تعداد تکرار بستگی به ویژگی های مخاطبان دارد، مثلاً اگر بچه ها دوزبانه باشند، ممکن است مربی تصمیم بگیرد شعر را ۲۰ بار تکرار کند.
وی با اشاره به اینکه در تهران، در کلاس های اول دبستان تنها ۲ تا ۵ نفر از ۳۵ نفر بچه ها، تجربه ادبی پیش از ورود به دبستان دارند، تأکید کرد: بیش از ۳۰ نفر از بچه ها هیچ گونه تجربه ادبی نداشته و بدون آشنایی با مفاهیم ادبی وارد کلاس می شوند، وضعیتی که نگرانی هایی را برای معلمان و آموزگاران پایه اول ایجاد کرده است. اگر این روند به درستی پیش برود و آموزش های ادبی در دوره پیش دبستانی به درستی صورت گیرد، می توان امیدوار بود که تجربیات ادبی شیرین و سودمندی برای بچه ها فراهم شود که تأثیرات مثبت و ماندگاری به دنبال داشته باشد.