در سیر تاریخ، انسان‌ها با انواع مختلفی از مواد سمی و مهلک مواجه شده‌اند، که برخی به صورت طبیعی و برخی دیگر به‌دست انسان ساخته شده‌اند.
به نقل از روزیاتو، این سموم می‌توانند به سرعت جان افراد را تهدید کنند و در حالی که بعضی از آن‌ها به خوبی شناخته‌شده‌اند، برخی دیگر نسبتاً ناشناخته باقی مانده‌اند.
در ادامه، به معرفی تعدادی از خطرناک‌ترین سموم شناخته شده برای انسان خواهیم پرداخت:
۱. آرسنیک
آرسنیک یک عنصر متداول است که در بسیاری از محصولات خانگی، از جمله رنگ‌ها، وجود دارد.
این ماده در دوزهای بالا می‌تواند به شدت موجب ناراحتی معده شود و در عرض چند ساعت فرد را به کما و مرگ ناشی از نارسایی گردش خون دچار کند.
در دوران ویکتوریایی، آرسنیک به راحتی در دسترس بود و نظریات وجود دارد که شاه جرج سوم، پادشاه بریتانیا، ممکن است به‌طور ناخواسته با این ماده مسموم شده باشد.
۲. گاز خردل
در خلال جنگ جهانی اول و همچنین در جنگ ایران و عراق، گاز خردل مورد استفاده قرار گرفت.
این سلاح شیمیایی، که به نام خردل گوگردی نیز شناخته می‌شود، در طول جنگ جهانی اول و جنگ ایران و عراق از سوی صدام حسین به کار گرفته شده است.
گاز خردل از خطرناک‌ترین سموم بوده و می‌تواند باعث سوختگی‌های شدید بر روی پوست و ریه‌ها شود و آسیب‌هایی به DNA وارد کند که پیامدهای طولانی‌مدت سلامتی مانند سرطان را به دنبال دارد.
۳. سیانور
سیانور ماده اصلی گازی است که در اردوگاه‌های کار اجباری نازی‌ها استفاده می‌شد.
این سم به خاطر تأثیر سریع خود در به‌وجود آوردن مرگ با مسدود کردن استفاده سلول‌ها از اکسیژن، که به خفگی سلولی می‌انجامد، شناخته شده و یکی از خطرناک‌ترین سموم محسوب می‌شود.
سیانور به عنوان گاز اصلی در اردوگاه‌های کار اجباری نازی مورد استفاده قرار گرفت و جاسوسان برای حمل آن به عنوان یک قرص سریع‌العلامت، از آن بهره می‌بردند. همچنین، برخی از چهره‌های مهم آلمان نازی با مصرف سیانور به زندگی خود پایان دادند.
۴. استریکنین
استریکنین از گیاه کچوله (Strychnos nux-vomica) به‌دست می‌آید.
این سم به سیستم عصبی مرکزی حمله کرده و موجب تشنج‌های شدید می‌شود که ممکن است در عرض دو تا سه ساعت به مرگ بینجامد.
استریکنین هنوز در برخی آفت‌کش‌ها و سم‌های موش کاربرد دارد و همچنین ممکن است در ترکیبات مواد مخدری نظیر هروئین دیده شود.
۵. ریسین
ریسین ماده‌ای است که از گیاه کرچک استخراج می‌شود.
این سم به فرآیند سنتز پروتئین آسیب زده و می‌تواند سبب مرگ شود. در صورت بلع، ممکن است یک روز طول بکشد تا علائم ظاهر شوند ولی در صورت استنشاق یا تزریق، زمان نمایان شدن علائم به مراتب کمتر است.
ریسین در دهه ۱۹۷۰ به خاطر ترور گئورگی مارکوف، نویسنده معترض بلغاری، به شهرت رسید. همچنین شایع شده که تروریست‌ها چندین بار آن را به سیاسیون آمریکایی ارسال کرده‌اند.
۶. سارین
سارین به‌عنوان یک سلاح کشتار جمعی شناخته می‌شود.
این سلاح شیمیایی که در طول جنگ جهانی دوم طراحی شد، به سیستم عصبی حمله کرده و منجر به مرگ براثر خفگی می‌شود.
سارین از خطرناک‌ترین سموم بوده و به عنوان سلاح کشتار جمعی شناخته می‌شود که ۲۶ برابر کشنده‌تر از سیانور است. تولید آن از دهه ۱۹۹۰ ممنوع بوده اما تا همین اواخر، حملات با استفاده از این گاز سمی به‌ویژه در خاورمیانه انجام شده است.
۷. وی‌ایکس
VX یک ترکیب شیمیایی غیرطبیعی است که برای استفاده در جنگ‌های شیمیایی طراحی شده و در عرض چند دقیقه می‌تواند باعث مرگ ناشی از نارسایی تنفسی شود.
VX مخفف “عامل زهرآگین ایکس” بوده و همچنین نام رمز “صاریغ بنفش” را به خود گرفته است.
این ماده سمی مسئول مرگ ۶۰۰۰ گوسفند در حادثه‌ای در سال ۱۹۶۸ بود که به برنامه‌های شیمیایی نیروی نظامی ایالات متحده ارتباط داشت.
۸. قورباغه زهرآگین
این قورباغه‌های درخشان دارای باتراکوتوکسین بسیار قوی هستند. این سم هم خاصیت نوروتوکسینی دارد و هم خاصیت کاردیوتوکسینی، به این معنا که موجب فلج و ایست قلبی می‌شود.
سم موجود در پوست این قورباغه‌ها هزاران سال است که از سوی قبایل ساکن در جنگل‌های بارانی آمازون مورد استفاده قرار می‌گیرد و به‌طور سنتی برای پوشش تیرهای تیراندازی بومی به کار می‌رود.
۹. پولونیوم
پولونیوم به‌شدت پرتوزاست و حدود ۲۵۰ هزار برابر سمی‌تر از سیانید هیدروژن به شمار می‌رود.
پولونیوم، به‌ویژه در متداول‌ترین شکل خود یعنی پولونیوم ۲۱۰، به شدت پرتوزا بوده و ۲۵۰ هزار برابر کشنده‌تر از سیانید هیدروژن است.
این ماده در سال ۲۰۰۶ برای مسموم کردن الکساندر لیتویننکو، معارض سیاسی روسیه، به کار رفت و همچنین بعد از مرگ یاسر عرفات، رهبر فلسطین، بر روی لباس او مشاهده شد.
۱۰. سم بوتولینوم (BTX)
BTX که توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینوم تولید می‌شود، در حال حاضر به‌عنوان خطرناک‌ترین سم شناخته‌شده برای بشر به شمار می‌رود.
این پروتئین عصبی مرگبار، با وجود مهلک بودنش، به‌طور وسیع در یک محصول بهداشتی و زیبایی محبوب در سراسر دنیا استفاده می‌شود: بوتاکس.
۱۱. تترودوتوکسین (TTX)
TTX یک نوروتوکسین کشنده است که در ماهی بادکنکی، برخی اختاپوس‌ها و دیگر حیوانات دریایی پیدا می‌شود.
این سم می‌تواند موجب فلج و مرگ گردد. ماهی بادکنکی در فوگو، غذای لذیذی در ژاپن به شمار می‌رود که در صورت عدم دقت در جدا کردن قسمت‌های سم‌دار آن، می‌تواند کشنده باشد.
۱۲. آماتوکسین
آماتوکسین که در چندین گونه قارچ همچون قارچ مگس وجود دارد، می‌تواند به مسمومیت شدید بیانجامد. اگرچه مرگ ناشی از آن نادر است، اما علائم غیرقابل پیش‌بینی می‌تواند شامل اثرات روان‌گردان باشد.
این قارچ با رنگ قرمز و سفید، چهره شناخته‌شده‌ای در فرهنگ عمومی داشته و در موارد مختلفی از اسمورف‌ها گرفته تا سوپر ماریو و آلیس در سرزمین عجایب به تصویر کشیده شده است.
۱۳. برودیفاکوم
برودیفاکوم یک ضد انعقاد قوی است که می‌تواند به خونریزی داخلی و مرگ منجر شود.
این ماده به‌طور عمده به‌عنوان سم موش مورد استفاده قرار می‌گیرد و در صورت تماس می‌تواند برای ماه‌ها در بدن باقی بماند.
۱۴. هیدروفلوریک اسید (HF)
هیدروفلوریک اسید (HF) موجب سوختگی‌های شدید و آسیب به استخوان‌ها می‌شود.
HF یک اسید بسیار خورنده است که حتی می‌تواند شیشه را حل کند. این ماده موجب اختلال در متابولیسم کلسیم بدن شده و باعث سوختگی‌های شدید و آسیب به استخوان‌ها می‌گردد.
علائم کامل ممکن است بلافاصله ظاهر نشود و این تأخیر در بروز نشانه‌ها معمولاً درمان را به تأخیر می‌اندازد. چنانچه این ماده وارد جریان خون شود، می‌تواند منجر به ایست قلبی و در نتیجه مرگ گردد.
۱۵. دی متیل جیوه
این نوروتوکسین در صورت تماس با پوست ممکن است منجر به مسمومیت شدید ناشی از جیوه شود. با این حال، علائم ممکن است ماه‌ها بعد ظهور یابند!
خطر جدی دی متیل جیوه، توانایی آن در نفوذ به موادی از قبیل لاستیک و پلاستیک است که حتی دستکش‌های لاتکس را در برابر آلودگی بی‌اثر می‌کند.