پس از اقدام متقابل چین در واکنش به تعرفه های دموکراتیک دونالد ترامپ، تجارت نفت خام، گاز طبیعی مایع (ال ان جی) و زغال سنگ بین آمریکا و چین عملاً متوقف گردید.
چین، به عنوان بزرگترین خریدار این سه نوع انرژی در سطح جهانی، در روز سه شنبه تعرفه هایی به میزان ۱۵ درصد بر واردات ال ان جی و زغال سنگ آمریکایی و همچنین ۱۰ درصد بر نفت خام و تجهیزات کشاورزی اعمال کرد. این اقدام از آنجا نشأت گرفت که دولت ترامپ تعرفه هایی به میزان ۱۰ درصد بر تمامی واردات کالاهای چینی مقرر داشت.
اگرچه افزایش ۱۰ درصدی بسیار کمتر از تهدیدی بود که ترامپ در دوران تبلیغات اتی خود با ۶۰ درصدی مطرح کرده بود، اما همین امر نیز به تنش فوری چین منجر شد. واکنش چین خطر افزایش تنش ها و تحرکات بیشتری از سوی آمریکا را به همراه دارد و می تواند دامن گیر روابط تجاری میان این دو اقتصاد بزرگ شود.
تعداد افرادی که روزانه با کمتر از یک دلار زندگی می کنند، پس از اجرای سیاست اقتصادی جدید در سال ۱۴۰۱ به طرز قابل توجهی کاهش یافته و به زیر ۱۷ هزار نفر رسید.
این خطر وجود دارد که اقدامات تلافی جویانه، موجب کند شدن رشد جهانی اقتصاد و افزایش سطح تورم گردد، زیرا کشورها ناچار به بازسازی زنجیره های تأمین خود و مواجهه با اختلالات فزاینده در بخش هایی چون تولید و ساختمان خواهند شد.
با این حال، تأثیر فوری تعرفه های چین بر واردات نفت خام، ال ان جی و زغال سنگ آمریکا، به احتمال زیاد محدود خواهد بود. طبق اظهار نظر تحلیلگران کالایی شرکت کپلر، در ژانویه چین ۵.۹۹ میلیون بشکه نفت خام از آمریکا خریداری کرده که معادل تقریباً ۱۹۳ هزار بشکه در روز است و این مقدار کمتر از ۲ درصد کل واردات نفت چین را تشکیل می دهد.
واردات این ماه نمونه ای از حجم های اخیر بوده، هرچند در مقاطعی چین به میزان بیشتری نفت خام از آمریکا وارد کرده است. به طور مثال، واردات در ژوئن ۲۰۲۳ به ۹۴۸ هزار بشکه در روز رسید، که بالاترین رقم در دو سال اخیر محسوب می شود.
میزان واردات ال ان جی چین از آمریکا نیز در ماه های اخیر روند کاهشی را تجربه کرده و از ۲۲۰ هزار تن در دسامبر به ۱۹۰ هزار تن در ژانویه کاهش یافت.
حجم واردات ال ان جی به طور نسبتاً متغیر بوده که بازتاب دهنده ی ماهیت پویا تجارت بین آمریکا و چین است؛ اما در اکتبر سال گذشته، واردات به ۷۸۰ هزار تن رسید که بالاترین مقدار در دو سال اخیر بوده است.
مجموع واردات ال ان جی چین به طور میانگین به ۶.۵ میلیون تن در ماه نزدیک شده که نشان دهنده این است که آمریکا بین ۴ تا ۱۲ درصد از کل واردات ال ان جی چین را تأمین می کند.
بر اساس گزارش کپلر، واردات زغال سنگ چین از آمریکا در ژانویه به ۱.۳۴ میلیون تن رسید که قوی ترین رکورد ماهانه در دو سال اخیر است و از رکورد ۱.۵۵ میلیون تن در ماه اوت سال گذشته فراتر می رود. آمارهای رسمی گمرک نشان می دهد که میانگین کل واردات ماهانه زغال سنگ چین در سال ۲۰۲۴ حدود ۴۵.۲ میلیون تن بوده که موقعیت آمریکا را به عنوان یک تأمین کننده کوچک به نمایش می گذارد.
پیامد های گسترده تر جنگ تجاری
با توجه به اینکه هر دو کشور چین و آمریکا احتمالاً قادرند بدون برخورد با مشکلات جدی با تعرفه های جدید بر واردات انرژی سازگار شوند، سوالی که به وجود می آید این است که آیا این وضعیت اهمیت دارد یا خیر.
پاسخ این است که این تعرفه ها تنش ها را افزایش داده و روند تقسیم مداوم جهان به دو حوزه تجاری را تسریع می کند؛ یکی که با آمریکای ترامپ و هم پیمانانش همکاری می کند و دیگری که تمایل دارد با چین و دیگر کشورها در جنوب جهانی تعامل داشته باشد.
این احتمال وجود دارد که ترامپ ادامه دهد تا تعرفه ها را به عنوان بخشی از سیاست «اول آمریکا» علیه متحدان سنتی و رقبای خود وضع کند؛ سیاستی که ممکن است تولیدکنندگان کالا را به سمت بلوک تجاری در حال ظهور بریکس متمایل سازد.
چین همچنین با وضع محدودیت های جدید صادراتی بر پنج ماده معدنی که در صنایع دفاعی و انتقال انرژی استفاده می شوند، موجب تقویت موقعیت خود در بازار کالاها شده است. این محدودیت ها که فوراً مؤثر می شوند، شامل صادرات فلزات تنگستن، تلوریم، بیسموت، ایندیم و مولیبدن و محصولات مرتبط با آنها می باشد.
همان طور که رویترز گزارش می دهد، این اقدامات احتمالاً تلاش کشورهای غربی برای یافتن و توسعه منابع داخلی خود را تقویت خواهد کرد. به این ترتیب، آنها باید با شرکت ها و دولت ها در آفریقا، آسیا و آمریکای لاتین تعامل کنند و احتمالاً بسیاری از آنها هدف تعرفه ها و حذف کمک های مالی آمریکا قرار خواهند گرفت.