یکی از اعضای هیات علمی پژوهشگاه رویان به آمار نگران‌کننده‌ای اشاره کرد و اعلام نمود که در کشور حدود ۶ میلیون نفر به دیابت مبتلا هستند و ۹ میلیون نفر دیگر در وضعیت پیش‌دیابت قرار دارند. با توجه به این آمار، مشخص می‌شود که تقریباً ۴۰ درصد از جمعیت بزرگسال ایران یا به دیابت دچارند یا در آستانه ابتلا به آن قرار دارند.
اعظم کوه‌کن، مدیر کلینیک دیابت رویان در گفت‌وگویی با ایسنا، با تأکید بر اینکه در ایران و جهان، میزان شیوع دیابت در حال افزایش است، اظهار داشت: روز جهانی دیابت یک فرصت مغتنم برای تاکید بر جدی بودن این بیماری و همچنین ضرورت ارتقای آگاهی سلامت در جامعه به شمار می‌آید.
او همچنین یادآوری کرد: هفتمین همایش مردمی روز جهانی دیابت که توسط کلینیک دیابت، چاقی و متابولیسم پژوهشگاه رویان برگزار می‌شود، با هدف ارتقای آگاهی عمومی و ترویج شیوه زندگی سالم، در تاریخ ۲۷ آبان برگزار خواهد شد.
نیمی از بیماران مبتلا به دیابت از وضعیت خود بی‌خبرند
کوه‌کن با اشاره به آمار دیابت در سطح جهانی ادامه داد: در حال حاضر تقریباً ۵۸۹ میلیون نفر از بزرگسالان در دنیا با دیابت دست و پنجه نرم می‌کنند و از هر ۹ نفر، یک نفر درگیر این بیماری است.
او پیش‌بینی کرد که تا سال ۲۰۵۰، این تعداد به حدود ۸۵۳ میلیون نفر خواهد رسید.
وی خاطرنشان ساخت که نزدیک به ۵۰ درصد از مبتلایان به دیابت در سطح جهانی از وجود بیماری خود بی‌خبر هستند و این امر می‌تواند خطر عوارض جدی را به شدت افزایش دهد.
وضعیت نگران‌کننده در ایران؛ بیش از ۱۴ درصد جمعیت بزرگسال با دیابت دست و پنجه نرم می‌کنند
کوه‌کن اضافه کرد: شیوع دیابت در ایران در حدود ۱۴ تا ۱۵ درصد است و حدود ۵/۷ میلیون نفر در کشور با این بیماری زندگی می‌کنند، که این رقم بالاتر از میانگین جهانی، که در حدود ۱۱ درصد گزارش شده، می‌باشد.
۹ میلیون ایرانی در مرحله پیش‌دیابت هستند
این مسئول در حوزه درمانگاه طب پیشگیری رویان با اشاره به آمار پیش‌دیابت گفت: نزدیک به ۹ میلیون نفر در کشور در وضعیت پیش‌دیابت قرار دارند و هر سال حدود ۵۰۰ هزار نفر به این تعداد افزوده می‌شود.
او با جمع‌بندی آمار مربوط به دیابت و پیش‌دیابت اعلام کرد که تقریباً ۴۰ درصد از جمعیت بزرگسال ایران یا به دیابت مبتلا هستند یا در مرز ابتلا قرار دارند.
هزینه‌های سنگین دیابت برای نظام سلامت
او با بیان اینکه دیابت یکی از پرهزینه‌ترین بیماری‌های غیرواگیر به شمار می‌رود، اظهار داشت که این بیماری حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از منابع سلامت جهانی را مصرف می‌نماید.
کوه‌کن افزود: برآوردها نشان می‌دهد که هزینه‌های درمان دیابت در ایران حدود ۸.۵ تا ۹ درصد از کل هزینه‌های بهداشتی را به خود اختصاص می‌دهد.
کمتر از یک‌سوم بیماران تحت کنترل مناسب قرار دارند
او در باره وضعیت کنترل بیماری در کشور گفت: حدود ۳۰ درصد بیماران از وجود بیماری خود بی‌خبرند و بسیاری از بیماران دیگر نیز به دلیل عدم مراجعه یا عدم مصرف صحیح دارو، کنترل مؤثری بر بیماری خود ندارند.
مدیر کلینیک دیابت رویان توضیح داد که تنها حدود ۶۵ درصد بیماران داروهای کافی دریافت می‌کنند و در کل، فقط حدود ۲۵ درصد از آنها در محدوده‌ای قابل قبول برای کنترل دیابت قرار دارند.
اختلاف در شیوع دیابت بر اساس مناطق و قومیت‌ها
کوه‌کن با اشاره به پراکندگی ابتلا به این بیماری در کشور بیان داشت: بر اساس برخی تحقیقات، بیشترین میزان پیش‌دیابت در شهرهایی نظیر ساری و برخی مناطق گرمسیری مشاهده شده است. از نظر قومیتی، آمار نشان می‌دهد که ابتلا در برخی گروه‌ها مانند بلوچ‌ها و زابلی‌ها بیشتر و در بین گروه‌هایی مانند عشایر ترک کمتر است.
از بیماری ثروتمندان به بیماری طبقات کم‌درآمد تبدیل شده است
این عضو هیات‌علمی پژوهشگاه رویان بیان داشت: الگوی جهانی ابتلا به دیابت به وضوح تغییر کرده است. دیابت که در گذشته به‌عنوان بیماری ثروتمندان شناخته می‌شد، امروزه سه‌چهارم مبتلایان در کشورهای با درآمد پایین و متوسط زندگی می‌کنند.
کوه‌کن ادامه داد: این موضوع تنها به دلیل مسائل اقتصادی نیست؛ بخشی از این روند به فقر غذایی و مصرف بیشتر کربوهیدرات به جای پروتئین مربوط می‌شود و بخش مهمتر از آن ناشی از فقر دانش و آگاهی در حوزه سلامت است.
شعار امسال: دیابت و محیط کار
مدیر کلینیک دیابت رویان با بیان اینکه امسال تمرکز روز جهانی دیابت بر افزایش آگاهی عمومی در محیط‌های کاری بوده، گفت: هدف فدراسیون بین‌المللی دیابت در سال ۲۰۲۵ پرداختن به نقش محیط کار در پیشگیری، تشخیص و مدیریت دیابت است.
او افزود: داده‌های جهانی گواهی می‌دهد که بسیاری از مبتلایان به دیابت، از دانش و آگاهی کافی در زمینه تغذیه برخوردار نیستند و وجود این کمبود آگاهی، به‌ویژه در جوامع با درآمد پایین و متوسط، عامل مهمی در افزایش شیوع این بیماری است.
ریشه نام‌گذاری روز جهانی دیابت
این پژوهشگر با اشاره به تاریخچه روز جهانی دیابت اظهار داشت: این روز به‌مناسبت تولد دکتر فریدریک بانتینگ، پزشکی که به‌همراه تیمش در کانادا نخستین بار موفق به استفاده درمانی از انسولین شد، نام‌گذاری شده است.
او ادامه داد: در سال ۱۹۹۱، فدراسیون بین‌المللی دیابت و سازمان جهانی بهداشت، روز تولد دکتر بانتینگ را به عنوان روز جهانی دیابت تعیین کردند و از سال ۲۰۰۶، این روز به طور رسمی در سطح جهانی گرامی داشته می‌شود.
دیابت در همه مراحل زندگی؛ از نوزادی تا سالمندی
کوه‌کن با اشاره به شعار سازمان جهانی بهداشت در سال جاری تاکید کرد: شعار امسال بر اهمیت دیابت در تمامی مراحل زندگی تأکید دارد. این بیماری تنها مختص یک گروه سنی نیست بلکه از نوزادی و کودکی تا بزرگسالی و سالمندی بروز می‌کند و حتی در سنین بهره‌وری و اشتغال نیز شیوع قابل‌توجهی دارد.
او ادامه داد: با توجه به روند رو به رشد سالمندی در ایران، افزایش همزمان شیوع دیابت و سالمندی می‌تواند چالش‌های جدی برای نظام سلامت به وجود آورد.
ضرورت پیشگیری و تشخیص به‌موقع
این مقام مسئول با تأکید بر نبود درمان قطعی برای دیابت گفت: هدف اصلی نام‌گذاری این روز، تأکید بر اهمیت پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت مؤثر این بیماری است. کنترل مستمر و مراقبت تخصصی می‌تواند به‌طور چشمگیری کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشد.
کوه‌کن همچنین به برنامه جهانی فدراسیون بین‌المللی دیابت اشاره کرد و گفت: پنج هدف کلیدی برای سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۳۰ تعیین شده است. بر اساس این اهداف، باید تا سال ۲۰۳۰ به این نتایج رسید: شناسایی ۸۰ درصد از بیماران دیابتی، کنترل مناسب قند خون در ۸۰ درصد بیماران، کنترل فشار خون مناسب در ۸۰ درصد افراد مبتلا، دریافت استاتین توسط حداقل ۶۰ درصد بیماران بالای ۴۰ سال، و دسترسی ۱۰۰ درصدی بیماران مبتلا به دیابت نوع یک به انسولین و ابزار پایش قند خون.
وی افزود: دستیابی به این اهداف نیازمند سیاست‌گذاری صحیح، آموزش همگانی و پشتیبانی نظام سلامت است.
دیابت؛ عامل مهم مرگ‌ومیر جهانی
این عضو هیات‌علمی رویان با اشاره به پیامدهای مرگبار دیابت گفت: در سال ۲۰۲۱، بیش از ۳.۵ میلیون مرگ به طور مستقیم یا غیرمستقیم به دیابت مرتبط بوده است؛ به عبارت دیگر، تقریباً ۹.۳ درصد از کل مرگ‌ومیرهای جهان به این بیماری مربوط می‌شود.
او ادامه داد: برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد که هر ۵ تا ۶ ثانیه یک نفر در جهان به سبب دیابت یا عوارض ناشی از آن جان خود را از دست می‌دهد.
دیابت نوع یک و اهمیت دسترسی کامل به انسولین
کوه‌کن اظهار کرد: حدود ۹ میلیون نفر در سطح جهانی به دیابت نوع یک مبتلا هستند و در ایران این تعداد در حدود ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود. ضروری است تمامی مبتلایان به دیابت نوع یک به انسولین و تجهیزات پایش قند خون دسترسی دائمی و کافی داشته باشند.
شیوع بالای دیابت بارداری
او با اشاره به وضعیت زنان باردار بیان داشت: دیابت بارداری یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های سلامتی برای مادران محسوب می‌شود. شیوع این نوع از دیابت در سطح جهانی حدود ۱ تا ۱۴ درصد گزارش‌شده و در ایران به‌طور تقریبی ۱۰ درصد است.
کوه‌کن توضیح داد: نزدیک به ۲۰ درصد زنان باردار در دنیا درجاتی از افزایش قند خون را تجربه می‌کنند. بخشی از این زنان دیابت بارداری دارند و بخشی دیگر نیز از قبل مبتلا به دیابت نوع یک یا نوع دو بوده‌اند که بیماری آنها همچنان در دوران بارداری ادامه دارد. توجه ویژه به این مادران، به‌منظور جلوگیری از عوارض برای مادر و جنین ضروری است.
خطر دیابت برای مادران و کودکان
مدیر کلینیک دیابت رویان با اشاره به اینکه دیابت بارداری نه تنها برای مادر خطرناک است، بلکه کودک نیز ممکن است در آینده مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی گردد، گفته است: این کودکان احتمال بیشتری برای ابتلا به مشکلات متابولیک در آینده دارند و لذا توجه به سلامت مادران باردار باید جزء اولویت‌های نظام سلامت به شمار آید.
دیابت در محیط‌های کاری؛ چالشی ناشناخته
وی بر اهمیت شعار امسال روز جهانی دیابت با تمرکز بر محیط کار تأکید نمود و اشاره کرد: افراد شاغل به دلیل استرس‌های شغلی، ساعات کاری طولانی و کمبود حقایق برای مراقبت‌های بهداشتی، بیشتر در معرض خطر دیابت قرار دارند.
مدیر کلینیک دیابت رویان افزود: مشاغل مدیریتی، مالی، حسابداری، پرستاری، شیفت‌های شب، مشاغل پرخطر و همچنین آتش‌نشانی از جمله حرفه‌هایی هستند که استرس مزمن در آنها رایج بوده و این امر کنترل دیابت را دشوار می‌کند.
کوه‌کن ادامه داد: برخی بیماران به دلیل شرایط کاری خود قادر به تزریق به‌موقع انسولین، تست قند خون انجام دادن یا داروهای خود را به همراه داشتن نیستند. این تصمیمات ممکن است منجر به تأخیر در تشخیص بیماری و عدم مدیریت مؤثر آن شوند.
توصیه‌ای به کارفرمایان: ایجاد محیط کار سالم
او تأکید کرد که با توجه به تعداد بیش از ۴۳۰ میلیون بیمار دیابتی در جهان که در سنین کاری قرار دارند، ضروری است که کارفرمایان فضایی ایمن، سالم و منعطف ایجاد کنند تا اشخاص دیابتی بتوانند در شرایط مناسب کار کنند.
این عضو هیات علمی پژوهشگاه رویان همچنین پیشنهاد نمود که نمونه‌برداری دوره‌ای قند خون شاغلان، فراهم کردن امکانات برای فعالیت بدنی در محیط کار، ترویج تغذیه سالم و ارائه برنامه‌های آموزشی می‌تواند در شناسایی زودهنگام و مدیریت بیماری دیابت تأثیرگذار باشد.
کوه‌کن به تجارب برخی کارکنان پس از بازنشستگی اشاره نموده و افزود: بسیاری از افراد در دوران شغلی خود تحت فشارهای شدید بوده و پس از بازنشستگی تازه با علائم و تشخیص دیابت روبه‌رو می‌شوند؛ بنابراین توجه به “طب کار” در دوران اشتغال نظری ویژه می‌طلبد.
سبک زندگی؛ عامل خطر اصلی دیابت نوع دو
این مقام مسئول با تأکید بر تأثیر سبک زندگی در بروز دیابت نوع دو گفت: یکی از سوالات رایج این است که چه کسانی در معرض خطر هستند یا چه افرادی باید تست قند خون بدهند. در کشور ما حتی نوجوانان و افراد زیر ۲۰ سال هم به دلیل سبک زندگی نامناسب دچار دیابت نوع دو شده‌اند.
چه افرادی باید تست قند خون انجام دهند؟
کوه‌کن تصریح کرد: افراد بالای ۳۵ سال باید به‌طور حتم تست قند خون انجام دهند و همچنین گروه‌های زیر در معرض خطر بیشتری قرار دارند و باید به‌طور منظم تحت بررسی قرار گیرند: زنان با سابقه دیابت بارداری یا سندرم تخمدان پلی‌کیستیک، افراد با فشار خون بالا، بیماران قلبی‌ـ‌عروقی، کسانی که دارای چربی خون بالا هستند، افراد با سابقه خانوادگی مثبت دیابت، اشخاص کم‌تحرک، و افرادی که دارای اضافه‌وزن یا چاقی هستند.
او اعلام کرد: تشخیص دیابت اقدامی دشوار نیست و تنها نیاز به یک آزمایش ساده قند خون ناشتا دارد. اگر قند خون ناشتا کمتر از ۱۰۰ باشد، وضعیت طبیعی محسوب می‌شود. اگر بین ۱۰۱ تا ۱۲۵ باشد، فرد در وضعیت پیش‌دیابت است و در صورتی که قند خون ۱۲۶ یا بالاتر باشد، فرد مبتلا به دیابت شناخته می‌شود.
کوه‌کن تأکید کرد: افراد سالم نیز باید هر یک تا سه سال یک بار آزمایش قند خون انجام دهند تا از وضعیت متابولیک خود مطمئن شوند.
عوارض عروقی؛ تهدیدی جدی برای بیماران دیابتی
کوه‌کن با تأکید بر اینکه دیابت یک بیماری عروقی به شمار می‌رود و می‌تواند بر اجزای مختلف بدن تأثیر بگذارد، بیان کرد: بیماران دیابتی در معرض خطر بروز عوارض فراوانی هستند و یکی از بخش‌های آسیب‌پذیر، چشم‌ها هستند.
این عضو هیات علمی پژوهشگاه رویان خاطرنشان ساخت: آسیب به رگ‌های خونی شبکیه می‌تواند به ایجاد رتینوپاتی دیابتی بی‌انجامد. شیوع این مشکل در سطح جهانی ۱۱ تا ۱۲ درصد گزارش شده است و به همین دلیل توصیه می‌شود بیماران دیابتی هر سال یک بار غربالگری کامل چشم را انجام دهند.
نارسایی کلیه؛ عارضه خاموش اما خطرناک
او ادامه داد: یکی دیگر از مشکلات، درگیری عروق کلیه و پیشرفت به سوی نارسایی کلیوی است که به عنوان “نفروپاتی دیابتی” شناخته می‌شود.
طبق گفته‌های کوه‌کن، بین ۲۰ تا ۴۰ درصد بیماران دیابتی احتمال دارد به این عارضه دچار شوند. بررسی منظم عملکرد کلیه، انجام آزمایش کراتینین، بررسی دفع پروتئین و آزمایش ادرار از جمله موارد ضروری برای این بیماران به شمار می‌آید.
عوارض قلبی–عروقی سه تا چهار برابر بیشتر از افراد عادی
مسئول درمانگاه طب پیشگیری و ارتقای سلامت رویان با اشاره به اینکه مشکلات قلبی و عروقی از جمله عوارض عمده دیابت هستند، گفت: احتمال بروز سکته‌های قلبی و مغزی در بیماران دیابتی سه تا چهار برابر بیشتر از جمعیت عادی است.
او تأکید کرد: بیماران براساس نظر پزشک معالج، در صورت لزوم باید تحت معاینه متخصص قلب و عروق قرار گیرند.
آسیب عصبی و زخم پای دیابتی
کوه‌کن با اشاره به اینکه نورپاتی دیابتی یکی از مشکلات شایع بیماران به شمار می‌رود و بیش از ۵۰ درصد مبتلایان دچار درجاتی از آسیب عصبی هستند، گفت: این آسیب عصبی نه تنها کیفیت زندگی را کاهش می‌دهد، بلکه بیمار را مستعد زخم پای دیابتی می‌کند؛ به‌طوری‌که حدود ۱۵ درصد از بیماران دیابتی در طول عمر خود دچار زخم پای دیابتی می‌شوند و متأسفانه ۲۵ درصد از این افراد ممکن است به قطع عضو منتهی شوند.
اهمیت غربالگری سالیانه
او گفت: بیماران دیابتی باید غربالگری سالیانه را جدی بگیرند. این غربالگری شامل موارد زیر است: بررسی سالانه چشم، ارزیابی عصبی -عروق محیطی پا، آزمایش‌های دوره‌ای خون، بررسی عملکرد کلیوی، ارزیابی قلبی بر اساس نظر پزشک، دریافت مشاوره تغذیه و رژیم‌درمانی.
کوه‌کن افزود: بیماران دیابتی باید حداقل سالی دو بار آزمایش HbA۱c یا قند سه‌ماهه انجام دهند تا مشخص شود که کنترل قند خون در چه سطحی قرار دارد. هدف اصلی پزشکان حفظ HbA۱c کمتر از ۷ درصد است.
کبد چرب؛ عارضه‌ای رو به افزایش در دیابت نوع دو
این پزشک با اشاره به شیوع بالای کبد چرب در کشور یادآور شد: بسیاری از بیماران دیابتی به این عارضه مبتلا خواهند شد. تشخیص این موضوع با آزمایش‌های تکمیلی و در صورت نیاز سونوگرافی و تست‌های خاص باید انجام شود و به‌طور منظم پیگیری گردد.
اصلاح سبک زندگی؛ اصل کلیدی در کنترل دیابت
کوه‌کن تأکید کرد: تغذیه سالم و سبک زندگی مناسب از عوامل اصلی کنترل دیابت به شمار می‌روند. بیماران باید وزنی متعادل نگه داشته و مصرف چربی‌های اشباع و کلسترول را کاهش دهند و رژیم غذایی متعادل حاوی سبزیجات، حبوبات و غلات کامل را رعایت کنند. بر این اساس، ما نمی‌گوییم که بیماران دیابتی باید مصرف قند را کاملاً قطع کنند؛ بلکه باید آن را به شکل محدود و متعادل مصرف نمایند.
وی همچنین به گسترش نظرات نادرست در شبکه‌های اجتماعی اشاره کرد و بیان داشت: برخی بیماران تصور می‌کنند که “شکر قهوه‌ای بی‌ضرر است”، در حالی که از نظر مقدار کربوهیدرات تفاوتی با شکر سفید ندارد.
او افزود: همچنین سوال‌های دیگری مطرح می‌شود؛ به‌عنوان مثال آیا مصرف خرما یا توت برای بیماران دیابتی مناسب است؟ پاسخ به این سوال آن است که این مواد غذایی نیز باید با احتیاط و با رعایت تعادل مصرف شوند.
آموزش؛ کلید اصلی در کنترل دیابت
کوه‌کن با تأکید بر اهمیت آموزش در پیشگیری و کنترل دیابت بیان داشت: برای بهبود وضعیت این بیماران باید آموزش‌های عمومی و تخصصی در جامعه گسترش یابد. وجود باورهای نادرست درباره دیابت در جامعه فراوان است و تنها با آموزش صحیح می‌توان آنها را اصلاح کرد؛ خصوصاً با درنظر گرفتن روند روبه‌افزایش مبتلایان در کشور، نیاز به برنامه‌ریزی جدی‌تری احساس می‌شود.
کوه‌کن توضیح داد: آموزش باید از سطح «چهره‌به‌چهره» و ارتباط مستقیم با بیماران آغاز شود و سپس به آموزش‌های گروهی، کارگاه‌ها، دوره‌های تخصصی و به‌روزرسانی سالانه دانش کادر درمانی ادامه یابد.
او تأکید کرد: آموزش نباید فقط به هفته یا روز جهانی دیابت محدود شود؛ بلکه باید به‌صورت مستمر و فراگیر باشد.
ضرورت توجه سیاستگذاران به دیابت
این کارشناس سلامت با اشاره به هزینه‌های بالای دیابت در نظام سلامت تأکید کرد: لازم است سیاستگذاران، دیابت را یک بیماری مهم و پرهزینه در نظر بگیرند و در سطح برنامه‌ریزی کلان، پوشش‌های بیمه‌ای، خدمات مراقبتی و بسته‌های حمایتی را تقویت نمایند.
او هشدار داد: اگر به وضعیت موجود توجه نشود، با توجه به افزایش جمعیت سالمندان، در بیست سال آینده کشور با “دو برابر شدن” موارد ابتلا به دیابت روبه‌رو خواهد شد. در صورت عدم تدابیر لازم، احتمال بروز نوعی طوفان در نظام سلامت وجود دارد.
اهمیت فعالیت بدنی در محیط کار
او به تأثیر محیط کار و فعالیت بدنی در کنترل دیابت اشاره نمود و اعلام کرد: همانطور که دانش‌آموزان در مدارس نوبت‌های ورزشی دارند، پیشنهاد می‌شود برای کارمندان نیز روزانه ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان مشخص برای فعالیت بدنی تعیین شود. فراهم‌کردن امکان تغذیه سالم در محیط کار نیز نقش مؤثری در پیشگیری از دیابت ایفا می‌کند.
باورهای نادرست درباره داروهای دیابت
کوه‌کن اشاره کرد که یکی از چالش‌های عمده بیماران این است که برخی تحت تأثیر شبکه‌های اجتماعی، داروهای خود را قطع می‌کنند یا به جای درمان علمی، به داروهای گیاهی اکتفا می‌کنند. قطع خودسرانه دارو، به ویژه انسولین، برای بیماران دیابتی بسیار خطرناک است و می‌تواند جان آنان را به خطر بیندازد.
او افزود: گیاهان دارویی نمی‌توانند به‌عنوان جایگزینی برای انسولین یا داروهای اصلی درمان دیابت عمل کنند و افراد می‌بایست اطلاعات پزشکی را تنها از منابع معتبر کسب نمایند.
مسائل مرتبط با تغییر برند دارو
او افزود: یکی از مشکلاتی که در این حوزه وجود دارد، این است که گاهی برند دارو در داروخانه تغییر می‌کند و بیماران تصور می‌کنند که داروی متفاوتی دریافت کرده‌اند. این موضوع باعث می‌شود بعضی از بیماران دوباره دارو تهیه کرده و به‌ناچار دوز بیشتری مصرف کنند که ممکن است عوارض خطرناکی را به همراه داشته باشد.
کوه‌کن خواستار هماهنگی بیشتر میان پزشکان، داروخانه‌ها و شبکه‌های بهداشتی شد تا مشکلات دارویی بیماران به حداقل برسد.
فناوری‌های نوین؛ آینده بهتری برای بیماران دیابتی
مدیر کلینیک دیابت رویان با اشاره به ورود فناوری‌های جدید به عرصه دیابت گفت: اپلیکیشن‌های مدیریت دیابت می‌توانند اطلاعات مربوط به قند خون، مصرف غذا و میزان فعالیت روزانه را ثبت و تحلیل کنند و در روند درمان بیماران مؤثر خواهند بود.
او ابراز امیدواری کرد که این فناوری‌ها به‌گونه‌ای توسعه یابند که ارتباط مستقیم میان بیماران و پزشکان تسهیل گردد.
وی همچنین به ابزارهای نوینی چون قلم‌های هوشمند انسولین، انسولین‌های طولانی‌مدت، پچ‌های بدون سوزن برای اندازه‌گیری قند خون و دستگاه‌های پایش مداوم قند (CGM) اشاره کرد و گفت که بسیاری از این دستگاه‌ها در حال توسعه بوده و برخی از آنها به کشور نیز وارد شده‌اند. این ابزارها می‌توانند به‌طور ۲۴ ساعته قند خون بیماران را ثبت و گزارش دهند و در مدیریت بهتر بیماری تأثیرگذار باشند.
کوه‌کن همچنین در رابطه با نقش فناوری‌های نوین در کنترل بهتر بیماری بیان داشت: ابزارهای پایش مداوم قند خون، به‌ویژه برای کودکان، سالمندان، افرادی که دچار مشکلات شناختی مانند آلزایمر هستند، و دانش‌آموزانی که ممکن است دچار افت یا افزایش ناگهانی قند خون گردند، بسیار کمک‌کننده خواهند بود.
او توضیح داد: این دستگاه‌ها به تلفن همراه متصل می‌شوند و والدین یا همراه بیماران می‌توانند از منزل وضعیت قند خون را ارزیابی کنند. همچنین آلارم‌های هشداردهنده این ابزارها می‌تواند به پزشک کمک کند تا دوز دارو و انسولین را دقیق‌تر تنظیم نماید.
دیابت بارداری؛ همه افراد در معرض خطر نیستند
کوه‌کن در پاسخ به سؤالی درباره دیابت بارداری گفت: ابتلا به این نوع دیابت ارتباط مستقیمی با سبک زندگی مادر دارد. زنانی که قبل از بارداری دچار اضافه وزن هستند، سابقه خانوادگی دیابت دارند یا تغذیه نامناسب و سبک زندگی کم‌تحرک دارند، بیشتر در معرض خطر می‌باشند.
به‌طور کلی شیوع دیابت بارداری در سطح جهانی در حدود ۱۰ تا ۱۴ درصد بارداری‌هاست و این به معنای آن نیست که هر زن باردار قطعاً به این نوع دیابت مبتلا می‌شود، اما اهمیت موضوع بسیار بالاست زیرا سلامت مادر و جنین را همزمان تحت‌تأثیر قرار داده و برای آنها خطرناک خواهد بود.
داروهای گیاهی نمی‌توانند درمان دیابت باشند
او در خصوص استفاده برخی بیماران از داروهای گیاهی که در فضای مجازی تبلیغ می‌شود، هشدار داد: استفاده از داروهای گیاهی به‌جای داروهای اصلی یا قطع داروهای شیمیایی موضوعی اشتباه است و می‌تواند بیمار را با عوارض جدی مواجه کند.
کوه‌کن تأکید کرد: برخی گیاهان دارویی ممکن است به‌عنوان مکمل و تنها با نظر پزشک مفید باشند، اما هیچ‌یک از آنها نمی‌توانند جایگزین داروهای استاندارد دیابت شوند.
باورهای غلط درباره مصرف مواد غذایی برای کاهش قند خون
کوه‌کن در پاسخ به سؤالی درباره توصیه‌هایی که برخی افراد درباره مصرف موادی مانند تریاک برای کاهش قند خون مطرح می‌نمایند، گفت: چنین ادعاهایی هیچ‌گونه مبنای علمی ندارند و نه‌تنها در کنترل دیابت مؤثر نیستند، بلکه هزینه، خطر و آسیب بیشتری برای بیمار به همراه خواهند داشت. ترک سیگار، الکل و مواد مخدر یکی از مؤثرترین اقدام‌ها برای کاهش عوارض دیابت است.
او توضیح داد: استفاده از این مواد نه تنها کمک به کنترل بیماری نمی‌کند، بلکه ممکن است خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، عروقی، کلیوی و عصبی را در بیماران دیابتی به نحو قابل توجهی افزایش دهد.
افزایش سالمندی و شیوع دیابت؛ زنگ خطری جدی
کوه‌کن بیان داشت: با توجه به روند رو به افزایش سالمندی و رشد سریع موارد دیابت، در سال‌های آینده کشور با هزینه‌های سنگینی در حوزه سلامت روبه‌رو خواهد شد. این مسئله نیازمند توجه ویژه سیاستگذاران است و علاوه بر آن باید ابزارهای تشخیصی، پایشی و درمانی در دسترس بیماران قرار گیرد.
او همچنین بر لزوم اصلاح باورهای نادرست و ارتقای سطح آموزش عمومی تأکید کرد و گفت: تنها با آگاهی صحیح، دسترسی بهتر به درمان و حمایت بیمه‌ای گسترده می‌توان از افزایش عوارض دیابت جلوگیری به عمل آورد.
ضرورت توجه به هزینه‌های درمان بیماران دیابتی
مدیر کلینیک دیابت رویان وعضو هیات علمی این مرکز با تأکید بر لزوم حمایت نظام سلامت از بیماران دیابتی گفت: هزینه‌های درمان دیابت، به‌ویژه برای بیمارانی که وابسته به انسولین هستند، فشار زیادی بر خانواده‌ها تحمیل می‌کند و به بازنگری جدی نیاز دارد.
او با ذکر این نکته که نوار تست قند خون همچنان برای بسیاری از بیماران هزینه‌بر است، ادامه داد: برخی از بیمه‌ها تنها بخش محدودی از هزینه‌ها را پوشش می‌دهند و در برخی گروه‌های سنی همچون کودکان، این خدمات به صورت رایگان فراهم شده است؛ اما در مجموع، جامعه ما فاقد پوشش جامع و یکپارچه‌ای در این خصوص می‌باشد. با توجه به این موضوع، اگر وزارت بهداشت به این بخش بیشتر توجه نماید، می‌توان از بروز بسیاری از عوارض دیابت جلوگیری کرد و هزینه‌های درمانی ناشی از این عوارض را به طرز قابل توجهی کاهش داد.
لزوم دسترسی پایدار به انسولین با برند مشخص
این عضو هیأت علمی رویان به بیان اینکه تأمین انسولین باید بدون نگرانی برای بیماران انجام گیرد، اشاره کرد: بیماران دیابتی، به‌ویژه سالمندان، نباید از نظر دسترسی به انسولین یا تغییر برند آن احساس نگرانی کنند. تغییر نوع انسولین در سنین بالا می‌تواند برای بسیاری از بیماران مشکل‌ساز باشد و حتی منجر به سردرگمی و اختلال در نحوه مصرف медикаها می‌شود.
او ادامه داد: بارها شاهد بوده‌ایم که بیماران اذعان می‌نمایند نوع انسولین تجویزشده در داروخانه موجود نیست و داروخانه نوع دیگری را ارائه می‌دهد؛ این موضوع ممکن است موجب پشیمانی بیمار نسبت به مدیریت دوز مورد نیاز خود گردد.
هشدار درباره عوارض ناشی از مصرف نادرست انسولین
کوه‌کن نشان داد: بسیاری از بیماران دیابتی در سنین سالمندی با مشکلاتی همچون فراموشی و آلزایمر مواجه هستند که این موضوع احتمال وقوع خطا در تعداد دفعات تزریق انسولین را افزایش می‌دهد و آنان را در معرض عوارض خطرناک قرار می‌دهد، مانند افت قند خون که ممکن است جان آنها را تهدید کند.
او ادامه داد: یکی از چالش‌های اصلی در این بیماران، اشتباه در تزریق انسولین یا فراموش‌کردن آن است، به‌خصوص در مواقعی که نوع انسولین تغییر کند یا بیمار با یک برند جدید مواجه شود.
توسعه زیرساخت‌های حمایتی برای بیماران دیابتی
این مقام مسئول، به‌ضرورت ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای بیماران دیابتی تأکید کرد و گفت: فراهم بودن تجهیزات، انسولین با برند ثابت و ابزارهای اندازه‌گیری قند خون می‌تواند از بروز بخش عظیمی از عوارض و هزینه‌های بعدی جلوگیری کند.
او در پایان خاطرنشان کرد: بهبود زیرساخت‌ها و حمایت مالی از بیماران دیابتی فقط از جنبه اخلاقی واجب نیست، بلکه از لحاظ اقتصادی نیز به کاهش بار درمانی کشور کمک خواهد کرد.