برخی از افراد هنگام تصمیمگیری برای شروع یک رژیم لاغری، ممکن است به دنبال سریعترین راه حلها باشند. این روشها میتوانند برای سلامتی آنها خطرناک باشند؛ به واقع، رژیمهای غذایی پرخطر معمولاً از لحاظ کالری بسیار محدود هستند و بدیهی است که با پیروی از این رژیمها، فرد میتواند به سرعت وزن زیادی را از دست بدهد، اما عوارض جانبی این رژیمها ممکن است با فرد تا پایان عمر همراه بماند.
رژیمهای غذایی پرخطر که گاهی اوقات به عنوان «معجزهآسا» از آن یاد میشود، عموماً فاقد پشتوانه علمی معتبر و متعادل هستند. این نوع رژیمها تمامی مواد مغذی ضروری برای بدن را تأمین نمیکنند و بر روی یک یا چند نوع خاص از غذاها تمرکز دارند. البته مصرف بیش از حد این مواد غذایی نه تنها مؤثر نیست، بلکه میتواند خطرات جدی برای سلامت به همراه داشته باشد.
افرادی که به این رژیمها روی میآورند، ممکن است با عارضهای به نام “دیس لیپیدمی” مواجه شوند؛ در همین عارضه، سطح چربیهای خون به صورت قابلملاحظهای کاهش پیدا میکند.
هفت عارضه ای که ناشی از اتباع این رژیمهای خطرناک است، به شرح زیر است:
_ گرسنگی شدید: از آنجا که این رژیمها کالری بسیار کمی به بدن میرسانند، هیچ گاه احساس سیری نخواهید کرد.
_ ریزش مو: کمبود ریزمغذیهایی مانند ویتامین B8 یا بیوتین، نه تنها موجب ریزش مو میشود، بلکه میتواند باعث سفیدی زودرس موها و شکنندگی ناخنها و حتی دردهای عضلانی گردد.
_ کمبود انرژی: نقص در ویتامینهای B و C ممکن است به افزایش متابولیسم بدن منتهی شده و احساس خستگی، بیاشتهایی و خواب آلودگی را به دنبال داشته باشد.
_ زخمهای دهانی: کمبود ویتامین B12 میتواند به زخمهای مکرر در دهان منجر شود. این ویتامین عمدتاً در غذاهایی مانند گوشت مرغ، گوشت قرمز و تخممرغ وجود دارد.
_ سوزن سوزن شدن یا بیحسی در دستها و پاها: این علائم میتواند نشانهای از کمبود ویتامینهای گروه B مانند ویتامین B9 یا فولات باشد. همچنین، کمبود ویتامینهای B6 و B12 ممکن است به بروز مشکلات عصبی منجر شود و اضطراب، افسردگی و ناهماهنگی هورمونی را به دنبال داشته باشد.
_ مشکلات گوارشی: اگر به طور مداوم پس از خوردن غذا دچار ناراحتی میشوید یا ممکن است از سوء هاضمه، ناراحتی معده و اسهال یا یبوست رنج ببرید، این موارد میتواند نشاندهنده رژیم غذایی کم فیبر شما باشد. توصیه میشود که مردان به طور روزانه ۳۸ گرم فیبر و زنان ۲۵ گرم فیبر مصرف کنند.
_ عدم ترمیم زخمها: گاهی اوقات زخمهای کوچک ممکن است دیر بهبود یابند و این میتواند ناشی از کمبودهای تغذیهای باشد. دریافت ویتامینهای A، B12 و C برای بهبود زخمها بسیار حیاتی است.
رژیمهای غذایی خطرناک میتوانند تهدیدی جدی برای زندگی فرد باشند زیرا:
_ خطر ابتلا به سندرم متابولیک را افزایش میدهند.
_ منجر به سوء تغذیه و کاهش ویتامینها و مواد معدنی در بدن میشوند.
_ خطر ناباروری، بهویژه در زنان، را افزایش میدهند.
_ سبب بروز اختلالاتی نظیر بیاشتهایی یا افزایش وزن میشوند.
_ اثرات روانی منفی نظیر افسردگی و اضطراب را بوجود میآورند.
بر اساس اعلام دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت، در یک رژیم غذایی سالم، تأکید بر این است که شما برای هر نیم کیلوگرم از وزن بدنتان باید به طور روزانه ۱۳ کالری دریافت کنید. تأمین مواد مغذی برای کاهش وزن از اهمیت بالایی برخوردار است. برای عملکرد صحیح سیستم عصبی و قلب و سلولها، باید به میزان کافی کربوهیدراتهای پیچیده دریافت کنید.
حداقل ۴۰ درصد از کالری روزانه شما باید شامل کربوهیدراتها و ۲۰ تا ۳۰ درصد آن پروتئین (منابعی چون گوشت، ماهی، تخممرغ، پنیر، ماست و مغزها) باشد و از مصرف روغنهای هیدروژنه مانند مارگارین و یا چربیهای ترانس باید پرهیز کنید. همچنین به یاد داشته باشید که روند کاهش وزن نیاز به زمان و ایجاد تغییرات کوچک در سبک زندگی دارد و نباید انتظار داشته باشید که این فرآیند به سرعت انجام شود.
