حجم موجود در مخزن سد که بین تراز کف مخزن (بستر رودخانه) و رقوم پایینترین تخلیهکننده قابل تنظیم واقع میشود، به عنوان حجم مرده یا غیرمفید در سدهای بزرگ شناخته میشود.
در مورد سد کرج، که ظرفیت ذخیرهسازی آن به ۲۰۵ میلیون مترمکعب میرسد، حدود ۱۰ تا ۱۵ میلیون مترمکعب از آب موجود در کف مخزن به عنوان حجم مرده و غیرقابل برداشت درنظر گرفته میشود. در نتیجه، در این وضعیت سد کرج تنها ۳۵ میلیون مترمکعب آب ذخیره دارد و به عبارتی حدود ۲۰ میلیون مترمکعب از این میزان قابل استفاده است.
سد کرج که همچنین با نام سد امیرکبیر شناخته میشود، یکی از پنج سد اصلی تأمین آب برای تهران به حساب میآید و نقشی حیاتی در تأمین آب استان البرز دارد.
این سد به عنوان نخستین سد چندمنظوره ایران، در سال ۱۳۴۰ به بهرهبرداری رسید. از نظر کمبود آب، شرایطی ایجاد شده است که در طول ۶۴ سال استفاده از این سد، تاکنون بیسابقه بوده است.
این سد در شمال شهرستان کرج و در ۶۳ کیلومتری شمالغربی تهران قرار گرفته است و دارای سطح حوزه آبریزی به اندازه ۷۶۴ کیلومترمربع و متوسط جریان آب سالانه ۴۷۲ میلیون مترمکعب میباشد. این مکان در کیلومتر ۲۳ جاده کرج ــ چالوس واقع است.
درحالی که ذخیره فعلی آب در سد کرج به ۳۵ میلیون مترمکعب رسیده، در همین زمان سال گذشته، این سد ۱۳۴ میلیون مترمکعب آب داشت. به این ترتیب، با کاهش ۷۳ درصدی ذخایر آبی این سد نسبت به سال قبل روبهرو هستیم. همچنین میانگین بلندمدت ذخیره آب سد در میانه شهریورماه، ۱۳۸ میلیون مترمکعب بوده و امسال خشکترین وضعیت این سد در طول ۶۴ سال گذشته را تجربه میکنیم.
