بازار برنج ایرانی در سالهای اخیر همواره یکی از پرنوسانترین بازارهای کالاهای اساسی در کشور بوده و در مردادماه ۱۴۰۵، این روند ناپایدار هرچند با دامنهای محدودتر همچنان خودنمایی میکند.
اقتصادآنلاین نوشت: بررسی وضعیت عرضه و تقاضا در شالیزارهای شمال و بازارهای مصرف نشان میدهد که بازار برنج ایرانی هنوز به ثبات کامل و پایدار نرسیده است.
کارشناسان حوزه زنجیره تأمین مواد غذایی معتقدند نوسانات قیمتی، هرچند اندک و فرسایشی، به عنوان بخش جداییناپذیر این بازار ادامه دارد و نوسان هزینههای تولید در کنار واسطهگریهای موجود، مانع از استقرار یک نرخ ثابت و آرامش طولانیمدت در بازار خردهفروشی شده است.
در این میان، تقاضا برای انواع برنج ایرانی مرغوب و ارزانقیمت تحت تأثیر مستقیم قدرت خرید خانوارها قرار دارد. بررسی رفتارهای مصرفکننده نشان میدهد که برنج عنبربو به دلیل ویژگیهای خاص کشت و قیمت اقتصادیتر در مقایسه با ارقام شمالی، به شدت مورد استقبال دهکهای متوسط و کمدرآمد قرار گرفته است.
در نقطه مقابل، خریدارانی که همچنان به دنبال عطر و طعم اصیل شالیزارهای شمال هستند، گزینههایی چون برنج شیرودی و فجر را به عنوان گزینههای میانرده و برنج طارم هاشمی فریدونکنار و برنج هاشمی گیلان را به عنوان محصولات لوکس و ممتاز انتخاب میکنند؛ ارقامی که به دلیل کیفیت پخت بالا، همواره بالاترین سطوح قیمتی را در بازار به خود اختصاص میدهند و نوسانات نرخ آنها بیشترین اثر روانی را بر کل بازار میگذارد.
ریشه اصلی عدم ثبات در بازار برنج ایرانی را باید در عدم توازن میان هزینههای سرسامآور تولید، هزینههای ترابری و لجستیک، و همچنین نبود یک ساختار توزیع مستقیم و شفاف جستوجو کرد.
با وجود تلاشهای صورتگرفته برای مدیریت واردات و حمایت از شالیکاران داخلی، نوسانات جزیی اما مستمر قیمتها در فروشگاهها و بازارهای محلی نشان میدهد که بازار همچنان تحت تأثیر انتظارات تورمی و تغییرات فصلی قرار دارد.
دلالان و شبکههای واسطهگری با بهرهگیری از همین نوسانهای ریز، حاشیه سود خود را حفظ میکنند، در حالی که مصرفکننده نهایی ناچار است برای تهیه برنج باکیفیت ایرانی، هر ماه با ارقام جدیدی مواجه شود که ثبات معیشتی او را تحت تأثیر قرار میدهد.
تا زمانی که زیرساختهای نظارتی تقویت نشود و هزینههای اولیه کشاورزان به پایداری نرسد، سناریوی نوسانات فرسایشی در بازار برنج ایرانی تکرار خواهد شد.
بر اساس جدیدترین نرخهای اعلام شده در بازار برنج ایرانی، «برنج عنبربو عزیزان» به ازای هر ۱۰ کیلوگرم با قیمت ۳ میلیون و ۹۸۰ هزار تومان به فروش میرسد.
همچنین، کیسه ۱۰ کیلویی «برنج هاشمی نیل آی» با قیمت ۵ میلیون و ۹۸۰ هزار تومان عرضه میشود. قیمت «برنج صدری استخوانی خمام تی تی» نیز برای هر ۱۰ کیلوگرم ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان تعیین شده است.
همچنین، «برنج ساده شیرودی گیلان آقای برنج» به وزن ۱۰ کیلوگرم با قیمت ۴ میلیون و ۶۴۵ هزار تومان در دسترس مصرفکنندگان قرار دارد.