پایگاه خبری الجزیره در گزارشی نوشت ادعاهای اولیه دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا مبنی بر نابودی کامل توانمندی هستهای ایران نادرست از آب درآمده است. از سوی دیگر، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل که امیدوار بود سقوط حکومت ایران به برگه برنده او در رقابتهای انتخاباتی تبدیل شود، اکنون با انتقادات شدید داخلی به دلیل عدم تحقق وعدههایش مواجه است. در این میان، اگرچه محاصره بنادر و فشار جنگ خسارات سنگینی بر اقتصاد ایران وارد کرده، اما ساختار سیاسی تهران پابرجا مانده و موقعیت بازدارندگی خود را حفظ کرده است.
در ایالات متحده، در حالی که ترامپ در جریان رقابتهای انتخاباتی مانور زیادی روی تورم دولت قبلی میداد، قیمت بنزین از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه ۵۰ درصد افزایش یافته است. ادعاهای مکرر و بینتیجه ترامپ درباره قریبالوقوع بودن توافق با ایران برای بازگشایی تنگه هرمز، نتوانسته از ریزش محبوبیت حزب جمهوریخواه در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر جلوگیری کند. نظرسنجیهای مؤسسه ایپسوس نشان میدهد که کمتر از یکسوم آمریکاییها از این جنگ حمایت میکنند و باور عمومی بر این است که اسرائیل آمریکا را به این بحران کشانده است.
شیبلی تلهامی، استاد علوم سیاسی دانشگاه مریلند تأکید کرد که هزینههای اقتصادی جنگ به موضوعی کلیدی برای افکار عمومی آمریکا تبدیل شده است. از سوی دیگر، آرون دیوید میلر، دیپلمات و تحلیلگر برجسته آمریکایی تصریح کرد که علیرغم فشارهای سنگین، حکومت ایران باقی مانده، اورانیوم غنیشده در این کشور حفظ شده و تهران با مسدود کردن تنگه هرمز از جغرافیا بهعنوان سلاح استفاده کرده است؛ امری که نشاندهنده موفقیت بزرگ استراتژی بازدارندگی ایران است.
در اسرائیل، عملکرد نتانیاهو در قبال جنگ ایران از سوی تحلیلگران یک خطای امنیتی بزرگ تلقی میشود. آهرون برگمن، تحلیلگر امنیتی در کینگزی کالج لندن اشاره کرد که نتانیاهو به جای تمرکز بر توقف برنامه هستهای، ترامپ را به سمت سناریوی تغییر رژیم سوق داد؛ طرحی که کاملاً شکست خورد و ایران را بیش از گذشته به توانمندیهای راهبردی نزدیک کرد. همچنین امضای یادداشت تفاهم میان آمریکا و ایران در ماه ژوئن بدون حضور اسرائیل، موقعیت سیاسی نتانیاهو را در برابر رقبای داخلی تضعیف کرده است.
در سمت مقابل، علیرغم شهادت مقام معظم رهبری و خسارات فراوان به زیرساختها و تورم سالانه ۶۶ درصدی، نظام سیاسی ایران با تکیه بر حفظ تمامیت ارضی و غرور ملی، فشارهای اقتصادی را مدیریت کرده است. شروین مالکزاده، پژوهشگر مسائل ایران خاطرنشان کرد که ناآرامیهای داخلی مورد انتظار واشنگتن رخ نداده است. اکنون با توجه به ثبت هزینههای بیش از ۱۴۵ میلیارد دلاری جنگ برای اقتصاد ایران و اجرای بسته تحریمی جدید آمریکا موسوم به «D-Day اقتصادی» توسط اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هیچیک از طرفین حاضر به پذیرش شکست نیستند و نبرد برای تهران به مسئله تثبیت بقا و بازدارندگی تبدیل شده است.
۴۲/۴۲