دوشنبه 11 آبان 1405

چرا شعر سپید؟ چرا شاملو؟

یکی از تازه‌ترین کتاب‌هایی که در حوزه شعر منتشر شده، «شعر سپید» (پژوهشی تطبیقی در باب قالبی بی قافیه) نام دارد.

این اثر به تالیف مهدی علیایی مقدم در نشر نامک با با شمارگان ۸۸۰ نسخه با قیمت ۱۲۵ هزارتومان روانه بازار نشر شده است.

مهدی علیایی مقدم متولد ۱۳۶۰ در همدان است. او دانش‌آموخته رشته ادبیات فارسی تا مقطع دکتری از دانشگاه تهران و رشته فرهنگ و زبان‌های باستانی در مقطع کارشناسی ارشد از پژوهشگاه علوم انسانی است که در حال حاضر به عنوان استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه تهران و پژوهشگر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی فعالیت می‌کند.

پیش‌تر از این پژوهشگر کتاب «صد سال دگر» (دفتری از اشعار منتشر نشده نیما یوشیج)  در سال ۱۳۹۶ منتشر شده بود که حاصل همکاری او و سعید رضوانی است. از علیایی مقاله‌هایی هم به زبان فارسی در  دایره‌المعارف‌ها انتشار یافته است.

کتاب «شعر سپید» از او، پژوهشی است درباره قالب شعر سپید یا بی‌قافیه که در دو فصل «شعر سپید» و «شعر سپید فارسی» تنظیم شده است. نویسنده در فصل اول به قالب شعر سپید در سه ادبیات انگلیسی و فرانسوی و عربی می‌پردازد که شامل این بخش‌هاست: مقدمه (در باب تکوین قالب شعر سپید) وزن شعر سپید، شعر سپید نامنسجم، نثر موزون و نیز شعر سپید فرانسوی و همچنین شعر سپید عربی که خود شاملِ شعر مرسل و شعر منثور است.

فصل دوم نیز شامل این بخش‌هاست: سابقه شعر بی قافیه (در پیش و پس از اسلام)، آشنایی نخستین با شعر سپید، شعر سپید و شعر آزاد، شعر آزاد شاملو، شعر سپید (در ادبیات معاصر). در واقع این کتاب بررسی شعر سپید را در دلالت اصیل آن مد نظر دارد و همان‌طور که نویسنده در پیشگفتار کتاب آورده: «این کتاب در پی آن نیست که مطالبی درباره شعر سپید، در معنای مصطلح آن در فارسی، به دست دهد.»

کتاب با بحث درباره شعر سپید انگلیسی و فرانسوی و عربی و فارسی زمینه آشنایی هر چه بیشتر مخاطبان را با این قالب شعر فراهم می‌کند. این کتاب علاوه بر اینکه شعر سپید غربی و عربی را بررسی می‌کند، با نگرشی مستند و در عین حال تاریخی به انواع مختلف شعر  بی‌قافیه در ادبیات فارسی می‌پردازد.  علیایی در فصل‌ها و بخش‌های کتاب خود نمونه‌های مختلفی از مصادیق شعر سپید عرضه می‌کند و به کیفیت آن در فرهنگ‌های دیگر می‌پردازد و مخاطبان خود را با ابعاد مختلف قالب شعر سپید و نسبت آن با قالب شعر آزاد آشنا می‌کند و آنها را از عواملی که موجب خلط قالب شعر سپید و قالب شعر آزاد در زبان فارسی شده، آگاه می‌سازد.

در بخشی از مقدمه اثر چنین آمده است:  «قالبی که در بیشتر زبان‌های دنیا «شعر سپید» نامیده می‌شود، در ادبیات کلاسیک انگلیسی، به‌ویژه در نمایشنامه‌نویسی، پیشینۀ درخشان و مقام بلندی دارد و این قالب اغلب از طریق شعر و زبان انگلیسی به سایر زبان‌ها و فرهنگ‌ها راه یافته‌است‌. مدار بحث در این کتاب همین قالب است. دربارۀ این قالب در نوشته‌های نقد ادبی فارسی جَسته‌جَسته مطالبی هست و اغلب در بحث از شعر سپید شاملو اشاره‌ای به آن می‌شود و به‌اجمال از تفاوت فاحش شعر سپید فارسی با آن سخن می‌رود. اما پرسش اینجاست که این قالب موزونِ بی‌قافیۀ شعر انگلیسی چرا در شعر فارسی بر قالبی منثور اطلاق شد؟ اسباب و علل منثور انگاشتن چنین قالبی چه بوده‌ است؟ و آیا در ادبیات فارسی می‌توان شعر سپیدی با دلالت اصیل آن یافت؟»



منبع

آخرین اخبار

جزییات دیدار وزیر خارجه با رئیس‌جمهور و وزیر خارجه ترکمنستان

به گزارش خبرآنلاین، طرفین در این ملاقات با اشاره...

پیام مکتوب ولی‌عهد عربستان به رئیس جمهور چین

به گزارش خبرآنلاین، به نقل از خبرگزاری عربستان (واس)،...

اعتبار هست، نقدینگی چطور؟

تأمین مالی تولید همواره یکی از محورهای سیاست‌گذاری پولی...

تجارت دریایی با وجود محدودیت‌ها برقرار است

دبیر انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران گفت: با...

استقلال و تراکتور، برنامه لیگ برتر را تغییر دادند

دو دیدار از هفته سیزدهم رقابتهای لیگ برتر فوتبال...

هشتمین نمایشگاه تستا ۱۴۰۵ دی‌ماه در ایران‌مال برگزار می‌شود

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از دبیرخانه شورای...

قیمت سکه ظهر امروز ۱۱ آبان ۱۴۰۵/ سکه ۲۶۴ میلیون تومان شد + جدول

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، قیمت انواع قطعات سکه در بازار تهران...

قیمت دلار ، یورو و انواع ارزها ظهر امروز ۱۱ آبان ۱۴۰۵/ دلار به قیمت ۲۷۳ هزار و ۵۰۰ تومان فروخته شد + جدول

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، براساس گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا،...

سه اپراتور هوش مصنوعی داخلی در انتظار دریافت مجوز

معاون وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با تشریح آخرین...

اینستاگرام تا نتفلیکس؛ همه یک تکه از یوتیوب می‌خواهند

غول‌های فناوری و شرکت‌های بزرگ هالیوودی در رقابتی تنگاتنگ...

شورای نگهبان به مصوبه «مهریه ۱۴ سکه‌ای» چه ایراداتی گرفت؟

مجلس برای کاهش ضمانت اجرای کیفری مهریه به ۱۴سکه...

کلاس درس را از محیط خسته کننده خارج کنید

استفاده از فناوری‌های دیجیتال در آموزش،کلاس درس را از...

جنگ جهانی استعدادها؛ کشورها چگونه برای جذب و حفظ نخبگان می‌جنگند؟

خبرگزاری مهر، گروه فناوری: در حالی که رقابت جهانی...

چرا حمید علیدوستی هیچ وقت مربیگری استقلال را نپذیرفت؟

استقلال در اردیبهشت سال ۱۳۸۹ دستخوش تحولات مدیریتی شده...

پایان عصر ابهام؛ شطرنج اتمی در ساعت صفر جنگ

دنیای اقتصاد: آنچه امروز در آسمان و پایگاه‌های...

حزب نفتالی بنت، آیزنکوت را برای تشکیل دولت به هرتزوگ معرفی می‌کند

به گزارش خبرآنلاین، در بیانیه‌ای از سوی نفتالی بنت...

قیمت سکه امروز ۱۰ آبان ۱۴۰۵ در زمان بسته شدن بازار/ سکه ۲۶۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان شد + جدول

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، قیمت انواع قطعات سکه در بازار تهران...

ادامه فشارهای نتانیاهو به ترامپ برای آغاز دوباره جنگ علیه ایران

به گزارش خبرآنلاین، شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی به...

منوچهر متکی: قالیباف از از ساختار تصمیم‌گیری برای مذاکرات کنار گذاشته نشده است

به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، منوچهر متکی، عضو کمیسیون امنیت...

سعیدی: نقشه تاب‌آوری شستا با ۱۷۶ شرکت و ۱۰ هلدینگ تدوین می‌شود

محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی (شستا)، در...

آیا هابل نجات پیدا می‌کند؟ ناسا از شرکت‌های خصوصی کمک خواست

ناسا با انتشار یک «درخواست اطلاعات» (RFI) از شرکت‌های...

تبلیغات متنی