خطرات ناشی از تهدید برای ریه‌ها

آمبولی ریوی به وجود آمدن لخته‌ای در خون است که موجب مسدود شدن جریان خون در شریان ریوی اصلی یا شریان‌های فرعی در ریه‌ها می‌شود.

اگر آمبولی ریوی درمان نشود، می‌تواند باعث بروز مشکلات تنفسی جدی و حتی مرگ گردد. در واقع، این نوع آمبولی از عوارضی است که بر اثر لخته شدن خون در رگ‌ها به وجود می‌آید و معمولاً منشا آن از رگ‌های عمقی پا می‌باشد.

واژه آمبولی به معنای انسدادی است که در شریان به واسطه یک جسم متحرک ایجاد می‌شود. این جسم متحرک معمولاً یک لخته خون است، هرچند ممکن است شامل توده‌ای چربی، حباب هوایی، تکه‌ای از تومور یا گروهی از باکتری‌ها نیز باشد.

این جسم متحرک به یکی از رگ‌های خونی موجود در ریه‌ها وارد شده، در آنجا مستقر می‌شود و جریان خون را مختل می‌کند. به طور کلی، اکثر آمبولی‌ها از لخته‌های خون ناشی می‌شوند که از سیاهرگ‌های پا و ناحیه لگن به سمت قلب راست منتقل و در نهایت به ریه‌ها می‌رسند.

آمبولی ممکن است از دیواره‌های قلب نیز ناشی شود و اگر لخته‌ای در سمت چپ قلب ایجاد شود، می‌تواند به جای ریه، به مغز یا نقاط دیگر بدن منتقل شود که در چنین حالتی، بافت‌ها ممکن است دچار مرگ (انفارکتوس) شوند.

در همه شریان‌های کوچک، آمبولی قابل وقوع است، اما ریه‌ها به دلیل اینکه در هر بار گردش خون، تمام خون بدن را از خود عبور می‌دهند، بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند.

علائم و نشانه‌های آمبولی شامل تنگی نفس ناگهانی، اضطراب، سرفه همراه با خلط خونی یا دارای رگه‌های خون، تعریق شدید و افزایش ضربان قلب هستند. شدت این علائم به اندازه جسم متحرک و سلامت سیستم قلبی-ریوی فرد بستگی دارد.

گاهی اوقات تشخیص آمبولی ریه کار دشواری به نظر می‌رسد، به ویژه در افرادی که دارای بیماری‌های قلبی یا عروقی زمینه‌ای هستند. پزشک برای شناسایی لخته نیاز به انجام آزمایش‌هایی نظیر رادیولوژی قفسه سینه، اسکن ریه و آنژیوگرافی ریه دارد که به عنوان دقیق‌ترین روش شناخته می‌شود.

در حدود ۱۰ درصد از بیماران مبتلا به آمبولی ریه، این عارضه در عرض یک ساعت می‌تواند منجر به مرگ شود.

اگر فردی جان سالم به در ببرد و تحت درمان و تشخیص مناسب قرار گیرد، عموماً پیامدهای خوشایندی خواهد داشت و در صورت عدم وجود بیماری‌های جدی، به سرعت به حالت طبیعی خود بازمی‌گردد.

پزشک شما ممکن است داروهای ضدانعقاد تجویز کند تا از ایجاد لخته‌های جدید و گسترش لخته‌های موجود جلوگیری شود. معمولاً در ابتدا هپارین به صورت تزریق داخل سیاهرگی و همزمان با آن وارفارین به صورت خوراکی تجویز می‌شود.

اگر آمبولی ریوی شدید باشد یا چندین بار تکرار شود و یا بیمار پیش از بروز آمبولی دچار بیماری قلبی یا عروقی بوده باشد، در چنین مواقعی از روش‌های متخلف برای حل کردن لخته استفاده می‌شود.

پس از هر نوع جراحی، پزشک ممکن است به شما توصیه کند که در اسرع وقت از جای خود بلند شده و راه بروید تا خونرسانی به اندام‌های تحتانی شما بهبود یابد.

هنگامی که لازم است به مدت طولانی نشسته بمانید، مانند سفر با هواپیما یا خودرو، هر از چند گاهی قدم بزنید یا حداقل انگشتان پا و پاهای خود را حرکت دهید.

اگر قادر به حرکت نیستید، سعی کنید اندام‌های تحتانی خود را بالاتر از سطح بدن قرار داده و از جوراب‌های واریسی استفاده کنید.

این اقدامات به جلوگیری از راکد ماندن خون و تشکیل لخته در سیاهرگ‌های اندام‌های تحتانی که عامل شایع آمبولی به شمار می‌آید، کمک می‌کند.