چگونه دیابت نوع یک با نوع دو متفاوت است؟

دیابت به دو نوع یک و دو تقسیم می‌شود که هر یک دارای علل متفاوتی است.

دیابت نوع یک زمانی به وجود می‌آید که بدن قادر به تولید انسولین کافی، که هورمونی برای تنظیم قند خون است، نیست و دیابت نوع ۲ زمانی بروز می‌کند که بدن به درستی نتواند از انسولین بهره‌برداری کند. به علاوه، درمان دیابت می‌تواند بسته به شرایط هر فرد مختلف باشد. اگر دیابت فرد درمان نشود، ممکن است عوارض جدی به‌دنبال داشته باشد. به همین دلیل افزایش سطح آگاهی عمومی درباره دیابت از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

دیابت می‌تواند بر تمامی قسمت‌های بدن تأثیر بگذارد و از آنجایی که این اثرات را نمی‌توان به ‌سادگی نادیده گرفت، آگاهی از آن‌ها حائز اهمیت است.

علت دیابت نوع یک چیست؟

دیابت نوع یک یک اختلال خودایمنی است که در آن سلول‌های بتای غده پانکراس، که وظیفه تولید انسولین را دارند، آسیب می‌بینند. این آسیب می‌تواند به‌طور ناگهانی یا به‌تدریج و در طول زمان پیش آید تا آنجا که «توده‌ای بحرانی» از سلول‌های بتا از بین برود و فرد دیگر نتواند بدون تجویز انسولین ادامه زندگی دهد. از این رو، بسیاری از افراد مبتلا به دیابت نوع یک نیاز به تزریق منظم انسولین دارند.

در واقع، این بیماری باعث می‌شود که بدن «اتوآنتی‌بادی‌هایی» تولید کند که به‌طور خاص به سلول‌های بتای پانکراس آسیب می‌رسانند و مانع از تولید انسولین می‌شوند.

دیابت نوع یک بیشتر در کودکان شایع است، اما امکان تشخیص آن در هر سنی وجود دارد، حتی افرادی که در دهه ۶۰ زندگی خود هستند. داده‌های اخیر نشان می‌دهد که بیش از نیمی از موارد دیابت نوع یک در بزرگ‌سالی شناسایی می‌شوند.

نشانه‌های دیابت نوع یک شامل تشنگی و گرسنگی مفرط، تکرر ادرار، خستگی، تاری دید و کند شدن روند بهبود زخم‌ها و کاهش وزن است که معمولاً به سرعت بیشتری نسبت به دیابت نوع دو نمایان می‌شوند.

دیابت نوع دو و مقاومت به انسولین

دیابت نوع دو رایج‌ترین نوع دیابت به شمار می‌آید و در این نوع، اختلال عملکرد سلول بتا به دلیل عوامل مختلفی مانند کاهش وزن، تغییر در سبک زندگی و کم‌تحرکی به وجود می‌آید. همچنین، سابقه خانوادگی، قومیت و سن نیز می‌توانند در توسعه این بیماری دخیل باشند.

این تغییرات منجر به آن می‌شود که بدن نتواند به‌خوبی از انسولینی که تولید می‌شود، بهره‌برداری کند. این حالت به عنوان مقاومت به انسولین شناخته می‌شود و در نتیجه، پایین آوردن قند خون برای بدن سخت‌تر می‌شود. با افزایش مقاومت سلول‌ها به انسولین، تولید انسولین بیشتری لازم است تا قند خون بتواند به داخل سلول‌ها راه یابد و به انرژی تبدیل شود. این امر باعث می‌شود که سلول‌های بتا تحت فشار بیشتری قرار گیرند و در نهایت فرسوده شوند و توانایی تولید انسولین را از دست بدهند.

در این وضعیت، تغییراتی در احساس سیری یا پری معده به وجود می‌آید که ممکن است باعث افزایش اشتها شود. به این ترتیب، “چرخه معیوبی” شکل می‌گیرد که شرایط را برای افرادی که با چاقی و دیابت دست و پنجه نرم می‌کنند، دشوارتر می‌کند.

اگرچه به طور معمول دیابت نوع دو در بزرگ‌سالان شناسایی می‌شود، اما امروزه پزشکان به‌طور روزافزونی کودکانی را که به دیابت نوع دو مبتلا هستند، تشخیص می‌دهند که این امر به‌ویژه به شیوع چاقی و دسترسی ناکافی به غذاهای سالم مرتبط است. این کودکان نیز ممکن است در معرض عوارض بلندمدت دیابت نوع دو قرار گیرند.

همه افرادی که مبتلا به دیابت نوع دو هستند نیازی به درمان با انسولین از منابع خارجی ندارند و بسیاری از آن‌ها هنوز قادر به تولید انسولین هستند. به همین دلیل، شناسایی زودهنگام بیماری برای درمان آن بسیار حیاتی است و به بیماران کمک می‌کند تا تغییرات لازم در سبک زندگی خود را انجام داده و درمان‌های دارویی را آغاز کنند تا از بروز عوارض بیشتر جلوگیری کنند. اما به دلیل اینکه علائم دیابت نوع دو معمولاً کمتر مشهود است، ممکن است افراد به اندازه کافی جدی نگیرند و برای درمان به پزشک مراجعه نکنند.

اگر این افراد قند خون بالا را نادیده بگیرند، با توجه به پیش‌رونده بودن دیابت، ممکن است در معرض خطر بیشتر عوارض طولانی‌مدت قرار گیرند. قند خون بالا تغییراتی را در متابولیسم بدن ایجاد می‌کند که منجر به تولید مواد سمی به نام رادیکال‌های آزاد می‌شود. این رادیکال‌های آزاد آسیب بیشتری به سلول‌های بتای پانکراس می‌زنند و عملکرد آن‌ها را به طور جدی مختل می‌کنند.

آیا مصرف قند بیشتر باعث بروز دیابت می‌شود؟

تحقیقات علمی نشان می‌دهد که مصرف نوشیدنی‌های قنددار با خطر فزاینده دیابت نوع دو مرتبط است. با این حال، عوامل خطرسازی دیگری نیز مانند تاریخچه خانوادگی، سن و قومیت نقش دارند. نوشیدنی‌های قنددار یکی از منابع اصلی قند اضافی در رژیم‌ غذایی به شمار می‌روند. به جای استفاده از این نوشیدنی‌ها، بهتر است از آب استفاده کنید. به یاد داشته باشید که نباید بیش از ۱۰ درصد از کل کالری روزانه‌تان از قند یا شکر اضافه تأمین شود.