در روز سه‌شنبه، “برنامه محیط زیستی سازمان ملل” (یونپ) با انتشار گزارشی هشداردهنده اعلام کرد که باید با وضع مقررات و نظارت‌های بین‌المللی، جلوی برداشت بی‌رویه شن و ماسه از دریاها به شکل کنونی را گرفت، زیرا این فرآیند نه‌تنها متوقف نشده بلکه ابعاد عظیم و خطرناکی پیدا کرده است.
بر اساس گزارش بی‌بی‌سی، “پاسکال پدوتسی”، مدیر “گرید-ژنو”، در کنفرانس خبری این روز گفت که انسان سالانه حدود ۵۰ میلیارد تن شن و ماسه برداشت می‌کند که از این مقدار، حدود چهار تا هشت میلیارد تن از اقیانوس‌ها و دریاها استخراج می‌شود، که به طور متوسط معادل شش میلیارد تن یا بار بیش از یک میلیون کامیون در روز است.
پایگاه داده‌های منابع طبیعی جهانی به نام “گرید” شناخته می‌شود و واحد ارزیابی و نظارت اولیه آن گرید-ژنو نام دارد.
وی همچنین افزود که میزان برداشت رسوبات دریایی به سرعت به سطح رسوبات وارد شده از رودخانه‌ها به دریاها و اقیانوس‌ها نزدیک می‌شود که تخمین زده می‌شود بین ۱۰ تا ۱۶ میلیارد تن در سال باشد. اگرچه هنوز به حد افراطی نرسیده‌ایم، اما آثار منفی این برداشت در برخی مناطق، به ویژه در نقاطی که بیشتر کف‌روبی صورت می‌گیرد، به تدریج آشکار می‌شود.
برداشت رسوبات کف دریا با استفاده از شناورهای بزرگ و ماشین‌آلات مخصوص انجام می‌شود که مشابه یک جاروبرقی بزرگ عمل کرده و هر آنچه در کف دریا وجود دارد را بیرون می‌کشد.
این شن و ماسه‌ها در ساخت‌وسازهای مختلفی از جمله جاده‌ها، سدها، ساختمان‌ها، بتون و شیشه کاربرد دارند.
بر اساس گفته‌های پدوتسی، این شناورها با خارج کردن ماسه و نابود کردن ارگانیسم‌های ریز غذایی که غذای ماهی‌ها را تامین می‌کنند، به سطح کف دریا آسیب می‌زنند. اگر به محیط زیست دریایی فرصتی برای بازسازی داده نشود، ادامه این روند غیرممکن خواهد بود. در برخی موارد، رسوبات تا جایی برداشت می‌شوند که به بستر سنگی کف دریا نزدیک می‌شوند، که در این حالت زندگی آبزیان در آن نقاط غیرممکن می‌گردد.
یونپ اعلام کرده است که برداشت کف‌روبی بیشتر در دریای شمال (اروپا)، جنوب شرقی آسیا و ساحل شرقی آمریکا انجام می‌شود و بر اساس گفته‌های “آرنو فندر فلپن”، پژوهشگر گرید-ژنو، کشورهای چین، هلند، ایالات متحده و بلژیک دارای بزرگترین ناوگان‌های کشتی‌های کف‌روب در دنیا هستند.
علاوه بر این، از عوارض مضر کف‌روبی دریاها می‌توان به گل‌آلود شدن آب، آلودگی صوتی، رهاسازی سموم دفن شده در رسوبات ناشی از فعالیت‌های انسانی و نابودی زیست‌بوم‌های غنی و بهم پیوسته اشاره کرد.
یونپ همچنین در خبری اعلام کرد که اولین پایگاه گردآوری داده تحت عنوان “دیدبان ماسه دریایی” را راه‌اندازی کرده است که برداشت رسوبات از کف اقیانوس‌ها و دریاها را شامل استخراج شن و ماسه، رس، سنگ و قلوه سنگ از بستر آب‌های جهان زیر نظر خواهد داشت.
این مرکز با بهره‌گیری از سیستم شناسایی خودکار، جابجایی کشتی‌ها را به ویژه در دریاهایی که برداشت شن و ماسه به طور وسیع انجام می‌شود را تحت نظر قرار می‌دهد. با این حال، این فرآیند هنوز به طور کامل توسعه نیافته و تنها حدود نیمی از کشتی‌های موجود در دنیا در این سیستم رصد قرار دارند.