تابناک گزارش داد: بر اساس عادات گذشته، ساعت رسمی کشور باید امشب یک ساعت به عقب کشیده می‌شد، با این حال، به موجب قانون مصوب ۱۴۰۲، دیگر تغییر ساعت‌ها صورت نخواهد گرفت و روال ساعت‌ها به همان شکل قبلی ادامه می‌یابد؛ بنابراین، در پایان ۳۰ شهریور ۱۴۰۲، نیازی به تغییر ساعت‌ها ندارید و در صورتی که گوشی یا لپ‌تاپ شما به‌طور خودکار تغییر کرده، ضروری است آن را مجدداً تنظیم نمایید.
دیشب نیز برخی از افراد دچار اشتباه شدند!
به محض تغییر تاریخ به ۳۱ شهریور و رسیدن ساعت به ۲۴، ساعت برخی از دستگاه‌های الکترونیکی مثل لپ‌تاپ‌ها و موبایل‌ها به‌صورت خودکار یک ساعت به عقب برگشتند.
اگر دقت نکنید، ممکن است در صبح روز ۳۱ شهریور زمان واقعی را از دست بدهید. در این صورت، باید ساعت را به‌صورت دستی تنظیم کنید. قابل ذکر است که به دلیل عدم اجرای قانون تغییر ساعت رسمی از سال ۱۴۰۲ به بعد، پیش‌تر نیز در تاریخ یک فروردین این مشکل از طرف کاربران گزارش شده بود که ساعت‌ها به‌طور خودکار تغییر کرده و به ساعت تابستانی تنظیم شده بودند.
ساعت رسمی دیگر تغییر نخواهد کرد
نمایندگان مجلس مجلس شورای اسلامی در اسفند ماه ۱۴۰۰ طرحی تحت عنوان «نسخ قانون تغییر ساعت رسمی کشور» را مورد بررسی قرار دادند و در نهایت، این مصوبه نمایندگان مجلس پس از یک بار رفت و برگشت به شورای نگهبان و مجلس، در اردیبهشت ماه گذشت و به قانون تبدیل شد و به قوه مجریه ابلاغ گردید.
آیا ساعت رسمی کشور تغییر کرده است؟
بر اساس این قانون که از تاریخ ۱۴۰۲/۱/۱ به اجرایی درآمد، قانون تغییر ساعت رسمی کشور مصوب ۱۳۸۶/۵/۳۱ لغو گردید و اجازه تغییر ساعت رسمی کشور از دولت سلب شد. از سوی دیگر، به هیأت وزیران اجازه داده شد تا مطابق ماده ۸۷ قانون «مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶/۷/۸ با اصلاحات و الحاقات بعدی»، نسبت به تنظیم ساعات کار ادارات، سازمان‌ها و مراکز تابعه اقدام کنند. به زبان ساده‌تر، از سال ۱۴۰۲ به‌طور نامحدود ساعت رسمی کشور در تمامی ایام سال تغییر نخواهد کرد و دیگر نیازی به گفتن شوخی «ساعت قدیم یا جدید» وجود ندارد.
چرا قانون تغییر ساعت رسمی کشور لغو شد؟
در شهریور ماه دو سال قبل، ابوالفضل ابوترابی، نماینده مجلس شورای اسلامی، طرحی را برای لغو قانون «تغییر ساعت رسمی کشور مصوب ۱۳۸۶/۰۵/۳۱» ارائه کرد؛ قانونی که بر اساس آن، ساعت رسمی کشور هر سال در ساعت ۲۴ روز اول فروردین یک ساعت به جلو رفته و در ساعت ۲۴ روز سی‌ام شهریور به حالت قبلی باز می‌گشت. ابوترابی این قانون را وارداتی از کشور فرانسه دانسته و بر این نکته تأکید کرد که «تغییر ساعت» تأثیری اندک بر مصرف انرژی داشته و ارتباطی با «صرفه‌جویی اقتصادی» ندارد و همچنین ممکن است در روزهای اولیه‌اش باعث «اختلالات رفتاری» شود. این طرح در نهایت و پس از اصلاحات شورای نگهبان، در جلسه ۱۰ اردیبهشت سال قبل در صحن مجلس شورای اسلامی با ۱۵۱ رأی موافق، ۴۸ رأی مخالف و ۶ رأی ممتنع از مجموع ۲۲۵ نماینده حاضر به تصویب رسید.
در روند بررسی طرح لغو قانون تغییر ساعت رسمی کشور، طرفداران این طرح، قانون تغییر ساعت را به‌عنوان قانونی وارداتی معرفی کرده و تأکید داشتند که نه تنها این قانون منافع خاصی برای کشور به بار نمی‌آورد، بلکه آسیب‌هایی نظیر افزایش استرس، بستری در بیمارستان، تصادفات و ناپایداری‌های اجتماعی را هم به همراه خواهد داشت؛ آنها نکاتی همچون «افزایش استرس و گیجی»، «بر هم خوردن نظم خانواده» و «تخریب ساختار اجتماعی» را به‌عنوان دلایل خود برای لغو این قانون مطرح کردند. اما مخالفان این طرح نیز با استناد به «بهره‌برداری از نور و روشنایی بیشتری در طول روز» و «کسب آرامش روانی برای مردم»، از لزوم اجرای این قانون دفاع کردند و بر این امر تأکید داشتند که این اقدام تقلیدی از کشورهای دیگر نیست، بلکه موضوعی جغرافیایی و محلی است.
تغییر ساعت رسمی به چه معناست؟
بر اساس قانون تغییر ساعت رسمی کشور مصوب ۱۳۸۶، ساعت رسمی کشور در تاریخ ۳۰ شهریور ساعت ۲۴ یک ساعت به عقب برگشت می‌شود. ساعت رسمی کشور هر سال در ساعت ۲۴ روز اول فروردین یک ساعت به جلو کشیده و در ساعت ۲۴ روز ۳۰ شهریور به حالت قبلی بازگردانده می‌شد.
تاریخچه تغییر ساعت‌ها در جهان
مشخص نیست که ایده اولیه تغییر ساعت در آغاز نیمه گرم از کجا نشأت گرفته، اما تاریخ نشان می‌دهد که کشورهای اروپایی که در عرض‌های جغرافیایی بالاتری قرار دارند و در نتیجه نور خورشید کمتری دارند، نسبت به کشورهای دیگر در این زمینه پیشتاز بوده‌اند.
در سال ۱۹۰۷، ویلیام ویلت انگلیسی یکی از نخستین افرادی بود که ایده ساعت تابستانی و زمستانی را به‌میان آورد، و پس از او، در سال ۱۹۱۶، به‌ویژه در انتهای جنگ جهانی اول، بنجامین فرانکلین، مخترع و سیاستمدار آمریکایی، این ایده را به‌منظور صرفه‌جویی در هزینه‌ها و استفاده بهینه از نور روز مورد ترویج قرار داد. بدین ترتیب، مردم دیگر نیازی به روشن‌کردن شمع در صبح‌های زود نداشتند. آلمان که در آن مقطع درگیر جنگ بود، از نخستین کشورهایی بود که ساعت تابستانی را پیاده‌سازی کرد تا مصرف داخلی زغال‌سنگ را کاهش دهد و به تأمین نیازهای جنگی خود بپردازد.
آیا تغییر ساعت رسمی در همه جا یکسان بوده است؟
تغییر ساعت در همه مکان‌ها به‌صورت یک ساعت به جلو در آغاز نیمه گرم و یک ساعت به عقب در آغاز نیمه سرد سال نبوده است؛ در برخی کشورها، ساعت تنها ۳۰ دقیقه جابه‌جا می‌شد، در حالی‌که در دیگر کشورها ساعت را ممکن بود دو ساعت به جلو یا عقب ببرند و در بعضی دوران‌ها، ساعت تابستانی تا دو ساعت و ۴۰ دقیقه نیز جلو می‌رفت و زمستان به حالت اول بازمی‌گشت.
در ایران موضوع تغییر ساعت با تأخیر بیشتری نسبت به اروپا مطرح شد و پس از ۱۳۱۱، دکتر حسابی و همکارانش موفق شدند تا نظمی را برای ساعت رسمی برقرار کنند و با محاسبه عرض و طول جغرافیایی مناطق مختلف ایران و مکاتبه با گرینویچ، ساعت رسمی‌ای را برای کشور تعیین نمایند. گرینویچ در انگلستان، محلی است که نصف‌النهار مبدا از آن می‌گذرد و ساعت در تمام دنیا بر اساس فاصله با این نصف‌النهار مشخص می‌شود.
کدام کشورها ساعت رسمی خود را تغییر می‌دهند؟
در حال حاضر ۷۰ کشور در طول سال به منظور بهره‌برداری بیشتر از نور خورشید، اقدام به تغییر ساعت رسمی خود می‌کنند و این عمل به «ساعت تابستانه» (Daylight Saving Time) مشهور است؛ ساعت تابستانه به حالتی گفته می‌شود که در آن برای شش ماه اول سال ساعت – معمولاً یک ساعت – جلو می‌آید و در شش ماه دوم سال به حالت اولیه برمی‌گردد؛ این تغییرات ساعت در نواحی مختلف منجر به افزایش طول روز در هنگام عصر و کوتاه‌تر شدن روز صبح می‌شود.
تغییر ساعت تابستانی و زمستانی در ایران
تغییر ساعت در ایران به دلایل مشابه دیگر کشورها، یک قاعده رسمی بود که تا انقلاب اسلامی اجرایی شد و پس از آن به فراموشی سپرده شد؛ تا اینکه در سال ۱۳۷۰ و در دوران ریاست‌جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی اعلام شد که با تغییر ساعت می‌توان در زمان اوج مصرف، روزانه تا ۱۰۰ مگاوات ساعت برق صرفه‌جویی کرد و از این رو، هیأت دولت در مصوبه‌ای اعلام کرد که تغییر ساعت تابستانی و زمستانی دوباره در دستور کار قرار می‌گیرد.
با این حال، در زمان ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد و در اسفند ۱۳۸۴، هیأت دولت مصوبه تغییر ساعت سال ۷۰ را ملغی کرد و اعلام کرد که دیگر ساعت‌ها تغییر نخواهد کرد. این تصمیم بر مبنای این استدلال بود که تغییر ساعت به کاهش بار ترافیک کمک کرده و با نزدیک کردن زمان ناهار و نماز، از اتلاف وقت در وسط روز جلوگیری می‌کند. در عین حال، مدیر دفتر مدیریت مصرف برق شرکت توانیر اظهار داشت که تغییر ساعت در آغاز فروردین موجب کاهش مصرف برق به میزان میانگین ۱.۵ درصد در کشور خواهد شد.
این تصمیم دولت بر دوام نداشت و در سال‌های ۸۵ و ۸۶، مجلس تلاش‌هایی برای بازگرداندن ساعت تابستانی و زمستانی انجام داد و نهایتاً در مرداد ۸۶، قانونی به تصویب رسید که دولت را ملزم می‌کرد هر سال دو بار ساعت رسمی کشور را با توجه به وضعیت زمین تغییر دهد، به‌طوری‌که در نخستین روز فروردین ساعت را یک ساعت به جلو برده و در پایان شهریور یک ساعت به عقب برگرداند.
در نهایت، ساعت تابستانی در ایران در تاریخ ۱ خرداد ۱۴۰۱ به‌طور رسمی لغو گردید و این قانون از سال ۱۴۰۲ لازم‌الاجرا است و دیگر ساعت کشور تغییر نخواهد کرد.