“جوزغند” از بهترین و ارزشمندترین شیرینی‌های بومی ایران که به ثبت ملی دست یافته است

محمود مرادی، در روز چهارشنبه سوم آبان‌ماه و در مراسم افتتاح دهمین نمایشگاه صنایع دستی و سوغات محلی «جوزغند» که در حسینیه آب انبار حاج عبدالباقی این شهر به انجام رسید، تاکید کرد: جشنواره جوزغند یک گام بسیار مهم در راستای برندسازی برای نراق به شمار می‌آید.

وی افزود: با توجه به تحقیقات گسترده، نراق به عنوان یک شهر اسلامی شناخته می‌شود و قدیمی‌ترین نوشته‌ای که در آن نراق ذکر شده، کتاب تاریخ قم است. از آنچه در اسناد تاریخی مشخص است، نراق به دست اشعریون بنا نهاده شده و در تمام دوران تاریخ، نراقی‌ها و ساکنان آن به عشق اهل بیت شناخته می‌شوند و منطقه نراق به همراه اردهال، کاشان و قم، زادگاه شیعیان محسوب می‌شود. همچنین در پیش از اسلام، ساکنان پراکنده‌ای در هفت منطقه از نراق حضور داشتند.

وی تصریح کرد: هنگامی که صحبت از جوزغند می‌شود، از اقتصاد نراق و برندسازی این شهر نام برده می‌شود. مدیریت شهری نراق به سبب برخورداری از بافت تاریخی غنی و ظرفیت کسب درآمد از آن، از دهه 80 شروع به تغییر رویکرد خود کرده تا با فراهم آوردن فرصت‌های شغلی، از خروج جوانان به خارج از شهر جلوگیری کند. ثروت نراق در فرم کارخانه و صنعت تجلی نمی‌یابد، بلکه تجسم فرهنگی است که به مدت بیش از هزار سال در این سرزمین شکل گرفته است، با کاروانسراها، آب انبارها، آسیاب‌ها، یخچال‌ها و مراکز فرهنگی که در طول تاریخی خود به وجود آمده‌اند.

مرادی ادامه داد: ما به دنبال آن بودیم که نراق به عنوان یک مقصد توریستی شناخته شود و هدف‌گذاریمان این بود که طی ۵ سال به عنوان یک مقصد گردشگری استانی، در ۱۰ سال ترقی به عنوان یک مقصد گردشگری ملی و در بازه ۲۰ سال به یک مقصد گردشگری جهانی تبدل گردد.

او گفت: اگرچه در بازه بیست ساله به دلیل برخی موانع از این برنامه عقب مانده‌ایم، اما اکنون نراق در سطح کشور شناخته شده و از معدود شهرهایی است که میراث فرهنگی آن نیاز به طراحی جامع دارد.

مدیرکل دفتر امور شهری و شوراهای استانداری مرکزی تاکید کرد: برای اینکه این شهر به یک مقصد جهانی تبدیل شود، نیازمند چندین عنصر هستیم، از جمله حفظ اصالت تاریخی، زیرا گردشگران نراق به دنبال مشاهده محله‌های سنتی و با ارزش هستند و گردشگری به این لحاظ شکل می‌گیرد.

وی بیان کرد: هدف ما در نراق ایجاد اقتصاد شهری بوده و تحقق این هدف نیاز به عناصری مشخص دارد. موزه شهاب‌سنگ نراق به عنوان یکی از منحصر به فردترین موزه‌های جهان به تلاشی هنری از سوی مدیران شهر و مردم نراق تبدیل شده است. بافت تاریخی که در معرض تخریب قرار داشت، مرمت شده و موزه‌های آب، مردم‌شناسی و شهاب‌سنگ تاسیس گشته و همزمان به بررسی بخشی از تاریخ صنایع و هویت غذایی شهر پرداخته‌ایم که به جوزغند منجر گردیده است.

مرادی توضیح داد: در گذشته دو محصول اساسی در این منطقه تولید می‌شد که علاوه بر جوزغند، حلوای جاسب هم یکی از آن‌ها بوده و نیاز است که با برگزاری جشنواره حلوای جاسب، این محصول به عنوان یک برند شناخته شود. جوزغند که در حال فراموشی بود، با اقدامات مدیریت شهری نراق احیا شد و اکنون بیش از ۱۰۰ بانوی خانه‌دار نراقی در حال تولید و عرضه این محصول به عنوان یک برند ثبت ملی هستند.

وی گفت: اگر هر خانم خانه‌دار به طور میانگین سالانه ۳۰۰ کیلو جوزغند تولید و به فروش برساند، افزون بر ارزش افزوده قابل توجهی به ارمغان خواهد آورد. جوزغند هنری است که یک ماده اولیه ساده را به یک شیرینی با ارزش تبدیل می‌کند و این محصول یکی از گرانترین شیرینی‌های محلی ایران به شمار می‌آید و با اقتصادی از بخشی از شهر پیوند خورد‌ه است. ادامه این روند می‌تواند به احیای صنعت پاک گردشگری در این منطقه کمک کرده و از فضایی که موجود است، به بهترین نحو استفاده شود.

مرادی افزود: صنعت گردشگری از پاک‌ترین صنایع جهان محسوب می‌شود. گردشگری حرفه‌ای به گونه‌ای است که کمترین آسیب را به محیط زیست و فرهنگ منطقه وارد می‌کند و هدف‌دار و با برنامه‌ریزی انجام می‌شود.

در این نمایشگاه که از ۳ تا ۵ آبان‌ماه و از ساعت ۹ تا ۱۷ در موزه مردم‌شناسی نراق دایر است، ۱۷ غرفه شامل جوزغند، صنایع دستی، عسل، عرقیجات سنتی، گل و یک غرفه به یاد مردم غزه برپا گردیده است.

جوزغند یکی از شیرینی‌های سنتی نراق است که در تولید آن، میوه‌هایی همچون هلو، گلابی یا انجیر با انواع مغزها و مواد شیرین‌کننده پر شده و سپس خشک می‌شوند. در حال حاضر، این محصول به عنوان یکی از گرانترین شیرینی‌های سنتی ایران شناخته می‌شود که در گذشته به عنوان جیره جنگی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. “جوز” به معنای هلو یا هلگ خشک شده در گویش محلی نراق است و “غند” نیز به معنای غنی کردن یا پر کردن می‌باشد و از واژه “آغند” منشأ می‌گیرد.

به اطلاع شما می‌رسانیم که آب انبار حاج عبدالباقی، جایی که مراسم افتتاحیه جشنواره جوزغند در آن برگزار گردید، بنایی متعلق به دوران قاجار است که در سال ۱۲۸۷ قمری توسط یکی از تجار معروف نراق به نام حاج عبدالباقی، جد عبدالغدیر محمدی نراقی ساخته شده و بخشی از زمین کشاورزی موجود در شهر نیز برای هزینه‌های مرمت و نگهداری این مجموعه وقف شده است.

در حاشیه این جشنواره، بازدید از بافت تاریخی و موزه شهاب‌سنگ نیز فراهم شده است.