علمای نجوم هنوز به قطعیت درباره چگونگی آغاز حیات سیاره‌ای دست پیدا نکرده‌اند. در ابتدا، منظومه‌های ستاره‌ای صرفاً ابرهایی از گاز و غبار به دور یک ستاره تازه شکل‌گرفته در حال چرخش هستند که دانه‌های سیاره‌ای را گرد هم آورده و تشکیل می‌دهند.
با گذشت میلیون‌ها سال، تریلیون‌ها از این دانه‌ها به هم پیوسته، بزرگ‌تر می‌شوند و مواد اطراف خود را جذب می‌کنند. در مرحله‌ای بحرانی از توسعه منظومه، این ستاره با هزاران – و شاید میلیون‌ها – سیاره کوچک که اندازه هر یک از آن‌ها بیش از چند صد کیلومتر نیست، در حال گردش به دور خود است.
این سیاره‌های کوچک در نهایت باید با یکدیگر برخورد کرده و یکدیگر را ترکیب کنند تا پیش سیاره‌ها شکل بگیرند؛ اما آنچه پس از این وقایع رخ می‌دهد، موضوعی است که میان ستاره‌شناسان بحث‌برانگیز می‌باشد. مقاله‌ای مروری به ارائه خلاصه‌ای از درک فعلی ما از تأثیر برخوردهای اجرام غول‌پیکر در شکل‌گیری سیارات پرداخته است.
سیارات به طور مداوم تحت تأثیر برخوردها قرار می‌گیرند. با این حال، اغلب این برخوردها به نسبت کوچک و کم‌مقدار هستند. اگرچه ممکن است انرژی بسیاری به همراه داشته باشند، اما در نهایت چیزی جز یک اثر جزئی بر جای نمی‌گذارند.
در عوض، برخوردهای اجرام بزرگ، هرچند که کمتر متداول‌اند، بسیار پرانرژی بوده و تنها در زمان‌هایی که دو سیاره با جرمی تقریباً برابر به یکدیگر برخورد کنند، رخ می‌دهند. این برخوردهای عظیم می‌توانند به طور کامل شکل سیاره را تغییر دهند و بر فرآیند شکل‌گیری آن تأثیرگذار باشند، حتی قابلیت سکونت آن را نیز تحت تأثیر قرار دهند.
به‌عنوان نمونه، بسیاری از اخترشناسان بر این باورند که برخورد دو جسم غول‌پیکر مانع از شکل‌گیری قمر زمین شده است، در زمانی که جسمی به اندازه مریخ با زمین اولیه برخورد کرده است. این برخورد، بخش اعظم پوسته سیاره ما را تبخیر کرده و آن را به مدار فرستاد که در نهایت به یک قمر تبدیل شد.
اگر این برخورد عظیم رخ نمی‌داد، احتمالاً ما ماهی به این بزرگی نداشتیم، قمر بزرگی که برای تکامل حیات در سیاره ما بسیار حیاتی است؛ زیرا ماه به حفظ شیب محوری زمین طی میلیاردها سال کمک کرده است.
برخی سیارات فراخورشیدی، همچون اورانوس، دارای کجی هستند و قمرهای آن به صورت عمود بر صفحه منظومه شمسی دور سیاره می‌چرخند. یکی از احتمال‌های علمی برای توضیح این وضعیت، به برخوردی بزرگ اشاره دارد که طی آن جسمی با جرمی دو یا سه برابر زمین به اورانوس برخورد کرده و آن را شدیداً تحت تأثیر قرار داده و ابرهایی از ذرات را به مدار اطراف فرستاد؛ زباله‌هایی که در نهایت به قمرهای اورانوس تبدیل شدند.
زمانی که دو سیاره یک بار با هم برخورد می‌کنند، مدارشان برای همیشه تغییر کرده و احتمال وقوع دوباره این برخورد وجود دارد. زنجیره‌ای از برخوردها و رهایی از یکدیگر می‌تواند منجر به افزایش قابل توجه جرم جو سیاره گردد زیرا لایه‌های خارجی جسم برخوردکننده طی میلیون‌ها سال از بین می‌روند.
در نهایت، بدون وجود وسیله‌ای برای سفر در زمان، ما هرگز نخواهیم توانست تاریخ دقیق شکل‌گیری منظومه شمسی‌مان را بازیابی کنیم. به همین دلیل، هرگز به‌طور کامل نمی‌توانیم بگوییم که تأثیر برخورد اجرام غول‌پیکر چه نقشی در تکامل سیارات آشنای ما ایفا کرده است. اما با یادگیری بیشتر در مورد تأثیرات عظیم و اهمیت آن‌ها، می‌توانیم درک بهتری از پیامدهای بالقوه تنوع سیاره‌ای به دست آوریم.
منبع: روسیا الیوم