تسنیم: رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت به اعلام جدیدترین آمار بیماری سرطان در کشور اشاره کرده و از غربالگری رایگان دو نوع سرطان در مراکز بهداشتی خبر داد.
لیلا مؤدب‌شعار در روز جهانی سرطان بیان کرد: سرطان به معنای رشد غیرطبیعی سلول‌ها است؛ این سلول‌ها ممکن است در محلی که شکل گرفته‌اند باقی بمانند یا از طریق خون و سیستم لنفاوی به نقاط دیگر بدن منتقل شوند که به این پدیده متاستاز می‌گویند.
بروز سالانه ۱۵۰ هزار مورد ابتلا به سرطان در کشور
او افزود: در کشور ما، سالانه حدود ۱۵۰ هزار مورد جدید ابتلا به سرطان گزارش می‌شود و شیوع ۵ ساله این بیماری به حدود ۴۰۰ هزار مورد می‌رسد.
روند فزاینده سرطان در ایران و دیگر نقاط جهان
رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت ضمن مقایسه وضعیت سرطان در ایران و دیگر کشورها، گفت: روند ابتلا به سرطان در اکثر کشورهای دنیا در حال افزایش است و در ایران نیز این روند دیده می‌شود، اما هنوز میزان ابتلا به سرطان در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر در سطح بالاتری نیست.
شایع‌ترین نوع سرطان‌ها در ایران کدامند؟
وی در خصوص شایع‌ترین سرطان‌ها در ایران عنوان کرد: سرطان پستان شایع‌ترین نوع سرطان در ایران است و بعد از آن سرطان‌های روده بزرگ، معده، ریه و پروستات از جمله دیگر نوع سرطان‌های رایج محسوب می‌شوند.
غربالگری رایگان دو سرطان در مراکز بهداشتی کشور
مؤدب‌شعار توضیح داد: سرطان‌های پستان و روده بزرگ قابلیت تشخیص زودهنگام و پیشگیری را دارند و به همین دلیل برنامه غربالگری رایگان این دو نوع سرطان در مراکز بهداشتی کشور در حال انجام است.
او بیان نمود: در صورت مراجعه افراد به این مراکز، معاینه‌های لازم انجام می‌شود و اگر شک به ابتلا به سرطان پستان وجود داشته باشد، بانوان برای انجام ماموگرافی و در صورت شک به سرطان روده بزرگ نیز برای انجام کولونوسکوپی به مراکز تخصصی ارجاع داده خواهند شد.
رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت در مورد غربالگری سرطان‌های پستان و روده بزرگ یادآور شد: موارد مشکوک به این سرطان‌ها به کلینیک‌های سرپایی و بیمارستان‌ها ارجاع می‌شوند؛ در بیمارستان‌ها خدمات رایگان ارائه نمی‌شود، اما تعرفه دولتی دارند. از سال آینده احتمالاً ماموگرافی و کولونوسکوپی در بیمارستان‌های دولتی با نظام ارجاع (ارجاع بیمار از مراکز بهداشتی به بیمارستان‌ها) به‌صورت رایگان انجام خواهد شد و در حال حاضر در حال تأمین امکانات و تجهیزات مورد نیاز برای این خدمات هستیم.
علائم هشداردهنده سرطان پستان
وی در مورد علائم بارز سرطان پستان که شایع‌ترین سرطان در میان زنان است، توضیح داد: علائم هشداردهنده شامل سفتی، توده و برآمدگی در سینه، عدم تقارن پستان‌ها، تورفتگی نوک سینه، تغییر رنگ پوست سینه و احساس توده در ناحیه زیر بغل می‌شود و افرادی که چنین علائمی را مشاهده می‌کنند بهتر است به مراکز بهداشتی مراجعه کنند.
وی تأکید کرد: تمامی زنان بالای ۴۰ سال به منظور انجام معاینه و ماموگرافی بهتر است به مراکز درمانی مراجعه نمایند.
۳ مزیت تشخیص زودهنگام سرطان‌ها
مودب‌شعار درباره مزیت‌های تشخیص زودهنگام سرطان از طریق غربالگری بیان کرد: این تشخیص دارای سه مزیت است؛ اول اینکه فرد نسبت به علائمی که ممکن است نشان‌دهنده سرطان باشد حساس‌تر می‌شود و خودمراقبتی را می‌آموزد؛ دوم اینکه ممکن است ضایعات “پیش بدخیمی” وجود داشته باشد که با تشخیص زودهنگام، قبل از تبدیل به توده بدخیم قابل شناسایی خواهند بود؛ به‌عنوان مثال، ضایعه‌ای در پستان یا یک پولیپ در روده اگر در مراحل اولیه شناسایی شود، می‌توان از تبدیل آن‌ها به توده‌های بدخیم جلوگیری کرد. سومین مزیت این است که اگر فرد به سرطان مبتلا باشد، تشخیص زودهنگام موجب افزایش موفقیت درمان و بهبودی سریع‌تر فرد می‌شود و عوارض درمان نیز کاهش می‌یابد.
دلایل ابتلا به سرطان چیست؟
وی درباره عوامل موثر در ابتلا به سرطان اظهار داشت: ابتلا به این بیماری به علل متعددی بستگی دارد و سرطان یک بیماری تک‌عاملی نیست. عمده دلیل ابتلا به سرطان، عوامل محیطی است و درصد کمی از این موارد ناشی از عوامل ژنتیکی هستند.
ارتباط چاقی، سیگار و الکل با انواع سرطان‌ها
رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت ادامه داد: عفونت‌ها، رژیم غذایی نادرست و سبک زندگی ناسالم نیز می‌توانند عواملی برای بروز سرطان‌های مختلف باشند؛ در این میان، چاقی، سیگار کشیدن و مصرف الکل از جمله عواملی هستند که به‌طور مستقیم با بسیاری از انواع سرطان‌ها در ارتباط‌اند و می‌توانند خطر ابتلا به این بیماری را افزایش دهند.
او تأکید کرد: هرچند این عوامل ریسک ابتلا به سرطان را بیشتر می‌کنند، به این معنا نیست که تمام افرادی که چاق هستند یا سیگار استفاده می‌کنند به سرطان مبتلا می‌شوند، اما این موارد می‌توانند در وقوع بسیاری از انواع سرطان‌ها مؤثر واقع شوند. علیرغم پیشرفت‌های علمی در زمینه شناسایی عوامل ابتلا به سرطان، هنوز تمامی این عوامل به‌خوبی بررسی نشده‌اند و این مسئله دلیل ناتوانی در کنترل کامل سرطان در سطح جهانی است.
مودب‌شعار همچنین افزود: یکی از علل عدم توجه مردم به برخی علائم سرطان این است که تصور می‌کنند صرفاً سابقه خانوادگی و مسائل ژنتیکی می‌تواند عامل ابتلا به این بیماری باشد و به همین دلیل اگر فردی سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان نداشته باشد، فکر می‌کند که به آن مبتلا نخواهد شد.
وی یادآور شد: استفاده از کودهای شیمیایی در کشاورزی، گسترش استفاده از مواد پلاستیکی و ورود آن‌ها به غذا، مصرف فست فودها و کاهش تحرک بدنی نیز از دیگر عوامل محیطی مؤثر در افزایش خطر ابتلا به سرطان هستند.
روش‌های متداول درمان سرطان
وی در مورد راهکارهای درمان سرطان اظهار داشت: سرطان به‌عنوان یک بیماری مزمن تلقی می‌شود و ممکن است در هر مرحله از درمان، بیمار به نوع خاصی از درمان نیاز پیدا کند. به‌طور کلی، سه نوع درمان شامل جراحی، شیمی درمانی و رادیوتراپی برای بیماران مبتلا به سرطان به کار می‌رود.
رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت گفت: در حال حاضر، تقریباً تمامی تکنیک‌های جراحی سرطان در ایران انجام می‌شود و از این حیث نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه شرایط مطلوبی داریم. همچنین رادیوتراپی و شیمی درمانی به‌خوبی در کشور انجام می‌شود و نیازی نیست که بیماران به دلیل عدم دسترسی به درمان به خارج از کشور مراجعه کنند. البته به دلیل تحریم‌ها، در برخی موارد دسترسی بیماران به داروها، به ویژه داروهای خارجی، ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد، اما اکثر داروهای شیمی درمانی مورد نیاز در کشور موجود است و برخی نیز در داخل کشور تولید می‌شود.
او همچنین در مورد موفقیت درمان با استفاده از شیوه‌های مختلف درمان سرطان بیان کرد: هر سه روش درمانی مؤثر هستند، اما هر بیمار بسته به نوع، مرحله و شرایط بیماری ممکن است نیاز به یکی از آن‌ها یا ترکیبی از آن‌ها داشته باشد.
افزایش خطر ابتلا به سرطان با افزایش سن
مودب‌شعار با اشاره به این که با افزایش سن، احتمال ابتلا به سرطان نیز بیشتر می‌شود، خاطرنشان کرد: این بدین معنا نیست که جوان‌ترها از ابتلا به سرطان مصون هستند؛ بنابراین نمی‌توان میانگین سنی خاصی برای ابتلا به سرطان در کشور تعیین کرد، زیرا انواع سرطان‌ها با یکدیگر تفاوت دارند.
بررسی وضعیت شیوع سرطان‌ها در سطح استان‌ها
رئیس اداره سرطان وزارت بهداشت خبر داد که در حال بررسی وضعیت ابتلا به سرطان در هر استان هستیم و افزود: در حال تحلیل داده‌ها هستیم تا مشخص شود کدام انواع سرطان در کدام استان‌ها شایع‌تر هستند تا با توجه به آمار شیوع، اقدامات تشخیصی و غربالگری لازم در مورد انواع سرطان‌ها انجام شود.