خانم وجنات عبدالوهاب، یک کارآفرین برجسته از عربستان سعودی، به یاد همسر مرحومش، پیشگام ساخت اولین مسجد چاپ سه بعدی در تاریخ بشر شد.
این مسجد که با نام «مسجد عبدالعزیز عبدالله شربتلی» شناخته می‌شود، در حومه الجوهره در جده، که به عنوان مرکز تجاری و گردشگری عربستان شناخته می‌شود، واقع گردیده است. این اقدام از طرف خانم عبدالوهاب همچنین نشان دهنده برتری او بر تلاش‌های رقابتی دبی برای ایجاد مسجدی مشابه با استفاده از چاپ سه بعدی تا سال ۲۰۲۵ است.
به نقل از گجت نیوز، فناوری چاپ سه بعدی امکان ساخت سریع بناها را به کمک مواد خاص به جای بتن سنتی فراهم می‌آورد. این تکنیک به ویژه در ساخت و ساز در مناطق دورافتاده یا هنگام مواجهه با بلایای طبیعی بسیار موثر است. با پیشرفت این فناوری، جایگزینی آن با روش‌های معمول ساخت و ساز به وضوح مشاهده می‌شود.
پیشتر، نشریه Interesting Engineering اشاره کرده بود که یک محله کامل در ایالات متحده به‌روشی مشابه با استفاده از چاپ سه بعدی ساخته خواهد شد؛ بنابراین، به کارگیری این فناوری در ساخت اماکن مذهبی امری غیرمحتمل نیست.
در این چارچوب، مسئولان دبی که به دنبال تبدیل شدن به پایتخت جهانی چاپ سه بعدی هستند، از برنامه‌های خود برای استفاده از این فناوری در ساخت ۲۵ درصد از ساختمان‌های جدید پرده برداشته‌اند. این طرح شامل ساخت مسجدی به وسعت ۲،۰۰۰ متر مربع تا سال ۲۰۲۵ می‌شود.
عربستان سعودی، پیشرو در ساخت اولین مسجد چاپ سه بعدی جهان
ساخت مسجد عبدالعزیز عبدالله شربتلی با همکاری شرکت ملی مسکن عربستان (ساکن) انجام شده است. این نهاد دولتی به ارائه راهکارهایی برای نیازهای مسکونی، تجاری و املاک در بازار عربستان مشغول است. مقامات دولتی و رهبران صنعتی عربستان نیز در مراسم افتتاحیه این پروژه حضور داشتند.
طبق گزارش عرب نیوز، این پروژه همچنین بر اهمیت همکاری میان نهادهای مختلف از جمله دولت، بخش خصوصی و شرکت‌های فناوری تأکید دارد که با یکدیگر برای ایجاد یک بنای نمادین و تقویت وضعیت عربستان به عنوان مرکز پیشرفت‌های فناوری گرد هم آمده‌اند.
فناوری چاپ سه بعدی، با تبدیل مستقیم مدل‌های دیجیتال به سازه‌های قابل استفاده و کاهش ضایعات، موجب بهبود کارایی در صنعت ساخت و ساز خواهد شد. این نوآوری همچنین عربستان را به عنوان یک قطب آینده پایدار و تکنولوژیک معرفی می‌کند. این کشور امید دارد این ویژگی‌ها را از طریق پروژه “Neom” نیز به نمایش بگذارد.
عربستان سعودی به واسطه ساخت اولین مسجد چاپ سه بعدی جهان با بهره‌گیری از تازه‌ترین فناوری‌ها، به تصویر کشنده یک پل ارتباطی جذاب میان سنت و نوآوری است.
تحول معماری اسلامی به‌سبب فناوری
خانم عبدالوهاب، رهبری پروژه ساخت این مسجد ۵,۶۰۰ متر مربعی را بر عهده داشته و فناوری چاپ سه بعدی را از شرکت چینی «گوانلی» سفارش داده است. در مقابل روش‌های سنتی ساخت و ساز، این پروژه به روشی کاملاً جدید و با تمرکز بر طراحی بنا انجام شده است. این کارآفرین در مصاحبه‌ای با عرب نیوز تأکید کرد که طراحی مسجد با هدف فراهم آوردن آرامش برای نمازگزاران صورت گرفته است.
طراحی مسجد بر پایه یک ساختار دایره‌ای شکل است که می‌توان آن را به سمت کعبه (قبله مسلمانان) جهت دهی کرد. همچنین این طراحی از فضای باز بیرونی در حجر اسماعیل در مسجدالحرام الهام گرفته شده که امکان ظرفیت بیشتری برای نمازگزاران در نماز جمعه و نمازهای تراویح در ماه رمضان را فراهم می‌آورد.
نحوه طراحی ورودی‌ها، درب‌ها و نمای بیرونی، هویت معماری محلی را نشان می‌دهد و نور طبیعی را به درون هدایت می‌کند. مناره‌های این بنا نیز به‌عنوان نشانه‌ای منحصربه‌فرد از دیگر مساجد منطقه طراحی شده‌اند. خانم عبدالوهاب در مراسم افتتاحیه این پروژه بیان کرد که حفظ ویژگی‌های ذاتی مساجد، همراه با توجه به جزئیات معماری در میراث فرهنگی حجازی و ارائه آن‌ها به شکلی مدرن، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.